Uzasadnienie
III SA/Łd 167/16
W.Ś. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014
W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu, skarżący uiścił go w dniu 3 marca 2016 r.
Następnie, 4 marca 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, przedkładając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym druku "PPF".
Uzasadniając wniosek wskazał na dochody osiągane w gospodarstwie domowym, fakt nieotrzymania dopłat rolnych za 2014 r. oraz innych płatności budżetowych związanych z prowadzenie gospodarstwa rolnego.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Na dochody gospodarstwa domowego składają się: emerytura żony skarżącego w kwocie ok. 1.850 zł oraz renta skarżącego w kwocie ok. 595 zł. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem skarżący nie jest właścicielem domu, ani mieszkania, zamieszkuje u córki. Pozostaje natomiast właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 2,16 ha oraz gruntów leśnych o powierzchni 0,84 ha. Nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000 zł. Wskazał natomiast na fakt ponoszenia kosztów kredytu w kwocie 1.080 z, opłat mieszkaniowych – 510 zł, wydatków na leczenie – 400 zł oraz przejazdy do lekarzy – ok. 100 zł.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem koniecznego utrzymania dla niej i jej rodziny. Zauważyć przy tym należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W niniejszej sprawie istotne dla podejmowanego rozstrzygnięcia jest ustalenie, że dochody w gospodarstwie domowym skarżącego zamykają się łączną kwota ok. 2.445 zł netto. W tej sytuacji, ocenie referendarza, w sytuacji osiągania stałych, bieżących dochodów we wskazanej wysokości skarżący nie może zasłaniać się argumentem braku środków na poniesienie kosztów sądowych. Nie zmienia tego faktu konieczność ponoszenia kosztów leczenia, czy opłat mieszkaniowych, na które wskazuje skarżący w uzasadnieniu wniosku.
Nie bez znaczenia dla oceny wniosku pozostaje także fakt regulowania przez skarżącego rat kredytu w kwocie 1.080 zł miesięcznie. W tej sytuacji stwierdzić należy, że przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym, czy też związanych z prowadzoną działalnością rolniczą nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowo-administracyjnych na Skarb Państwa. W podobny sposób wypowiadała się już wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w orzeczeniach z 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FZ 150/06, z 9 lutego 2006 r., sygn. akt I FZ 9/06, czy z 14 czerwca 2005 r., sygn. akt II OZ 475/05. Stwierdzić należy, że skoro skarżący reguluje opisywane należności w postaci rat kredytu we wskazanej wysokości, to – w ocenie referendarza – jest także w stanie ponieść koszty sądowe w prowadzonej przed sądem sprawie.
Zauważyć przy tym należy, iż na obecnym etapie postępowania skarżący nie jest zobligowany do poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych, albowiem wpis od skargi w niniejszym postępowaniu został przez skarżącego uiszczony w żądnej wysokości. Zatem skarga będzie rozpoznana i jego prawo do sądu będzie w pełni zachowane. Ewentualne inne koszty mogą pojawić się dopiero na dalszych etapach postępowania i będą one niewątpliwie rozłożone w czasie, co pozwoli na ich uiszczenie bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla skarżącego i jego rodziny.
Z powyższych względów za przedwczesne uznano orzekanie o kosztach sądowych występujących potencjalnie w przyszłości. Odmowa przyznania zwolnienia od kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania nie zamyka stronie drogi do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy na dalszych etapach postępowania, w przypadku wykazania zmiany okoliczności faktycznych i braku możliwości poniesienia kolejnych ewentualnych kosztów postępowania.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak postanowieniu.
U.K.