Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...], nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie wniosku A. S. o umorzenie należności z tytułu obowiązkowych składek na ubezpieczenie społeczne oraz Fundusz Pracy za okres od 25 czerwca 2009 r. do 11 listopada 2009 r. z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:
Wnioskiem z dnia 11 sierpnia 2010 r. A. S. wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału III Inspektoratu w W. z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz Fundusz Pracy za okres od 25 czerwca 2009 r. do 11 listopada 2009 r., dotyczących A. S., PESEL [...], NIP [...]. We wniosku strona wskazała, że we wskazanym okresie przebywała na zasiłku macierzyńskim.
Pismem z dnia 17 sierpnia 2010 r. wniosek skarżącej został przekazany do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w S., zgodnie z przynależnością terytorialną.
Decyzją z dnia [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych umorzył postępowanie w sprawie wniosku A. S. z dnia 11 sierpnia 2010 r. z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Uzasadniając organ wskazał, że przeprowadzona analiza konta ubezpieczonego wykazała, że w okresie określonym we wniosku skarżąca nie prowadziła działalności gospodarczej. Jak wynika z posiadanych dokumentów strona prowadziła działalność w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 lipca 2000 r. Zatem brak należności z tytułu składek, które mogłyby podlegać umorzeniu czyni wszczęte postępowanie bezprzedmiotowym.
A. S. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o umorzenie należnych składek za okres wskazany we wniosku. Uzasadniając strona podniosła, że decyzją z dnia [...] r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych III Odział w W. stwierdził, że w okresach od 1 sierpnia 2008 r do 30 września 2008 r. oraz od 25 czerwca 2008 r. do 30 września 2008 r. podlegała ona obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu, emerytalnemu oraz wypadkowemu z tytułu prowadzenia poza rolniczej działalności gospodarczej – jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A., NIP [...].
W ocenie organu, który wydał w/w decyzję podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu pomimo, iż spółka nie podjęła żadnej działalności z uwagi na odmowę udzielenia koncesji na obrót paliwami i faktycznie nie dokonała żadnej transakcji będącej przedmiotem działalności spółki. Strona wskazała ponadto, że we wskazanym we wniosku okresie spełniała określone w ustawie z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy Prawo bankowe (Dz.U. Nr 71 poz. 609) warunki umożliwiające umorzenie należności, tj. pobierała zasiłek macierzyński.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] r. Uzasadniając organ wskazał, iż wtoku prowadzonego postępowania ustalono, że w okresie wskazanym we wniosku o umorzenie należności, dotyczącym – A. S., PESEL [...], NIP [...] – strona nie prowadziła działalności gospodarczej. Natomiast co do powołanej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] r. organ ustalił, że decyzja ta stwierdza podleganie A. S. obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w okresach od 1 sierpnia 2008 r. do 30 września 2008 r. oraz od 25 czerwca 2009 r. do 31 sierpnia 2009 r., z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej – jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A., NIP [...].
Organ wskazał, iż zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. osobą uprawnioną do złożenia wniosku może być m.in.. płatnik składek, który w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 sierpnia 2009 r. zgłaszał ubezpieczonego podlegającego obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy przy tej działalności i jednocześnie pobierającego zasiłek macierzyński lub zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego z innego tytułu. Organ wskazał, ze zastosowanie umorzenia należności wobec płatnika składek w oparciu o ustawę z dnia 24 kwietnia 2009 r. musi mieć odzwierciedlenie w przywołanych wyżej przepisach ustawy. W niniejszej sprawie we wniosku z dnia 11 sierpnia 2010 r. strona wskazała płatnika składek – A. S., PESEL [...], NIP [...]. Przeprowadzona przez organ analiza konta ubezpieczonej wykazała, że we wskazanym we wniosku okresie A. S., PESEL [...], NIP [...] nie prowadziła pozarolniczej działalności gospodarczej. Tym samym z uwagi na brak należności z tytułu składek w zakreślonym okresie, wszczęte postępowanie uznać należało za bezprzedmiotowe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. S. zarzuciła naruszenie art. 77 § 1 i 4, art. 80 w zw. z art. 140 kpa i w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez zaniechanie przeprowadzenia ustaleń i zgromadzenia dowodów pozwalających na przyjęcie, że strona złożyła odwołanie od decyzji z dnia [...] r. do Sądu; art. 97 § 1 pkt 4w zw. z art. 140 kpa. w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez wydanie decyzji w okolicznościach, gdy rozstrzygnięcie zależy od treści rozstrzygnięcia podjętego przez inny organ lub sąd we właściwym postępowaniu. Skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 4 pkt 2 lit. d, art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 8 ust. 4 lit. d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy Prawo bankowe poprzez błędną wykładnię skutkująca uznaniem, że wniosek o umorzenie składek złożony przez skarżącą nie pochodzi od płatnika składek na ubezpieczenie społeczne, z czego organ wywiódł wniosek o bezprzedmiotowości postępowania.
Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r. oraz o zasądzenie kosztów p[postępowania. Wniosła ponadto o zwrócenie się do Sądu Okręgowego w Ł. IX Wydział Ubezpieczeń Społecznych o nadesłanie na termin rozprawy akt sprawy o sygn. akt [...] dotyczącej odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r.
W ocenie skarżącej z treści przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wynika, iż ustawodawca – co do zasad podlegania ubezpieczeniom społecznym – zrównuje wspólników jednoosobowych spółek z o.o. z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą. Stąd bez znaczenia pozostaje fakt, iż w złożonym w dniu 11 sierpnia 2010 r. wniosku o umorzenie podała swój NIP, zamiast NIP A. Sp. z o.o. Zdaniem skarżącej przyjęcie przez organ, iż przedmiotowy wniosek o umorzenie pochodzi od niewłaściwego podmiotu oraz uznanie decyzji z dnia [...] r. za ostateczną, w sytuacji gdy skarżąca złożyła odwołanie do sądu powszechnego świadczy o arbitralności wydanego rozstrzygnięcia.
Ponadto skarżąca zarzuciła, iż organ administracji wydał zaskarżone rozstrzygnięcie pomimo wystąpienia przesłanki do zawieszenia postępowania, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Skarżąca podniosła, że charakter złożonego przez nią wniosku był jednoznaczny i dotyczył jej działalności w związku z posiadanym statusem wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Natomiast wydanie zaskarżonej decyzji po terminie określonym w art. 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. uniemożliwiło jej złożenie kolejnego wniosku.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sąd odrzucił skargę gdyż sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych.
Przedmiotem skargi jest decyzja ZUS wydana w sprawie wniosku A. S. o umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy na podstawie ustawy z dnia 24 kwietnia 2009r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy – Prawo bankowe (Dz.U. nr 71 poz.609 z późn. zm.).
Zgodnie z treścią art.3 ust.1 wymienionej ustawy na wniosek płatnika składek, który w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy zgłaszał ubezpieczonego podlegającego obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy zmienianej w art. 1, i jednocześnie pobierającego zasiłek macierzyński lub zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego z innego tytułu, Zakład Ubezpieczeń Społecznych umarza należności z tytułu składek na te ubezpieczenia należnych za tego ubezpieczonego w związku z prowadzeniem pozarolniczej działalności lub współpracy przy tej działalności za okres, w którym ubezpieczony pobierał zasiłek macierzyński lub zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego z innego tytułu.
W myśl art.5 ust.1 cytowanej ustawy w sprawie umorzenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 3, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzję, w której określa wysokość umorzonych należności oraz kwoty podlegającej zaliczeniu lub zwrotowi, jeżeli powstała nadpłata, o której mowa w art. 3 ust. 2.
Zgodnie z treścią art.5 ust.2 ustawy z 24 kwietnia 2009r. od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i na zasadach określonych w art. 83 ust. 2, 3 i 5-7 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 205 z 2009r. poz.1585 z późn. zm.).
W myśl art. 83 ust.1 ustawy z 13 października 1998r. zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności:
- 1) zgłaszania do ubezpieczeń społecznych;
- 2) przebiegu ubezpieczeń;
- 3) ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek;
3a) (37) ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek;
- 4) ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;
- 5) wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
Zgodnie z treścią art.83 ust.2 ustawy z 13 października 1998r. od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.
W myśl art.83 ust.4 ustawy z 13 października 1998r. od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Z przepisu art.5 ustawy z 24 kwietnia 2009r. wynika, iż od decyzji w sprawie należności z tytułu składek, o których mowa w art.3, przysługuje odwołanie do właściwego sądu na zasadach określonych w art.83 ust.2,3 i 5-7 ustawy z 13 października 1998r. Odesłanie nie obejmuje natomiast przepisu art.83 ust.4 tej ustawy. Sąd administracyjny jest właściwy jedynie w sprawach określonych w przepisie art.83 ust.4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wśród tych spraw są wymienione sprawy o umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne lecz dotyczy to decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego w oparciu o przepis art.28 tej ustawy. W art.5 ust.2 ustawy z 29 kwietnia 2009r. nie ma odesłania do przepisu art.83 ust.4 ustawy z 13 października 1998r. Skoro nie ma takiego odesłania to oznacza, że wyłączona jest kognicja sądów administracyjnych w sprawach, o których mowa w ustawie z 29 kwietnia 2009r.
Sąd administracyjny nie jest zatem właściwy w takich sprawach. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 marca 2012r. w spr. II GSK 320/11 (Lex nr 1145516). Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionym orzeczeniu.
Z uwagi na to, że sprawa nie należy do kognicji sądów administracyjnych, na podstawie art.58 § 1 pkt.1 p.p.s.a. Sąd odrzucił skargę A. S..
e.o.