Uzasadnienie
III SA/Łd 204/10
Pismem z dnia 16 marca 2010 r. M. T. (dalej skarżąca) wniosła skargę na decyzje Rektora A. w Ł. z dnia [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi strona uiściła wymagany w sprawie wpis od skargi w kwocie 200 (dwieście) złotych.
Następnie, pismem z dnia 23 sierpnia 2010 r., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, załączając – na wezwanie Sądu, w dniu 6 września 2010 r. – wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF".
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła jedynie argumenty dotyczące zaskarżonej decyzji, wskazując w szczególności na poniesione w związku z procesem kształcenia w A. w Ł. koszty czesnego i pokrycia tzw. różnic programowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem Z. T. i córką J. T. (20 lat). Skarżąca jest właścicielką mieszkania o powierzchni 70 m2, nie posiada ponadto żadnych innych nieruchomości. Zgodnie z oświadczeniem, na dochody gospodarstwa domowego skarżącej składa się jej wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w wysokości 2.600 zł miesięcznie oraz zasiłek chorobowy jej męża w kwocie 1.317 złotych. Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Skarżąca wskazała ponadto, że zarówno ona jak i jej mąż są osobami o orzeczonej niepełnosprawności. Wyjaśniła także, że córka – pozostająca na jej utrzymaniu – jest studentką drugiego roku studiów.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 marca 2002 r. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym.
W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi przesłankę niezbędną do całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając wniosek skarżącej, referendarz sądowy miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem.
Przede wszystkim należy wskazać na sytuację materialno-bytową skarżącej, w tym kwotę osiąganego dochodu i niezbędnych wydatków. Łączne dochody w gospodarstwie domowym skarżącej zamykają się kwotą 3.917 złotych, co daje średniomiesięczny dochód na jedną osobę w kwocie ok. 1.300 złotych. Istotne jest przy tym, że zarówno skarżąca jak i jej mąż są osobami o orzeczonym stopniu niepełnosprawności, co niewątpliwie wiąże się z koniecznością ponoszenia dodatkowych wydatków na leki i świadczenia zdrowotne. Zważyć także należy, że skarżąca ma na utrzymaniu córkę, która samodzielnie nie zarobkuje i obecnie pobiera naukę na studiach.
Należy mieć także na uwadze, iż sama skarżąca, jak wynika z treści skargi i załączonych do niej dokumentów ponosiła w ostatnim czasie wydatki związane ze swoim kształceniem. Skarżąca nie wykazała faktu posiadania żadnego majątku o wartości powyżej 3.000 euro, czy też oszczędności pieniężnych.
W świetle przedstawionych powyżej informacji o stanie majątkowym skarżącej – wysokości osiąganych bieżących dochodów, mając na uwadze, że skarżąca pokryła już część kosztów, do których uiszczenia była zobligowana w niniejszej sprawie, w ocenie referendarza sądowego, nie jest już w stanie ponieść dodatkowych kosztów, w szczególności kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie. Ewentualna konieczność poniesienia takich dodatkowych kosztów mogłaby stanowić nadmierne obciążenie finansowe dla skarżącej.
Zauważyć przy tym należy, że wpis od skargi w niniejszym postępowaniu został przez skarżącą uiszczony w prawidłowej wysokości w dniu 3 lipca 2010 r. Sam wniosek natomiast o przyznanie prawa pomocy, skarżąca złożyła w dniu 6 września 2010 r., tj. już po wniesieniu wpisu od skargi. Istotny jest w tym względzie, że wniosek taki wywiera skutki prawne od daty jego wniesienia, nie obejmuje zatem zwolnienia od kosztów, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 125/04, niepubl.).
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i § 4, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.