Uzasadnienie
Postanowieniem z 29 grudnia 2021 r. nr BP.500.228.2021.1103.KA12.155043 Główny Inspektor Transportu Drogowego (zwany dalej GITD lub organ odwoławczy), na podstawie art. 59 w zw. z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, zwanej dalej kpa (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku B.S.-U. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, zwany dalej ŁWITD, nr WITD.DI.P.0152.V0137/3/20 z 17.02.2020 r., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu powyższej decyzji GITD podał, że decyzją z 17.02.2020 r. nr WITD.DI.P.0152.V0137/3/20 ŁWITD nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 12 000 zł za naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, zwaną dalej utd.
Przedmiotowa decyzja została doręczona stronie 4.03.2020 r. w trybie przewidzianym w art. 44 kpa (kserokopia zwrotnego potwierdzenia odbioru i koperty w aktach sprawy), tj. poprzez tzw. fikcję doręczenia po dwukrotnym awizowaniu przesyłki przez operatora pocztowego. Decyzja doręczona została zatem na właściwy, znany organowi i widniejący w ogólnodostępnej ewidencji działalności gospodarczej adres. Mimo dwukrotnego awizowania decyzja nie została przez stronę odebrana, stąd też organ w oparciu o wskazany przepis art. 44 kpa uznał ją za prawidłowo doręczoną.
Strona pismem z dnia 4.08.2020 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 5.08.2020 r.) złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji. Odrębnym pismem datowanym na 04.08.2020 r. wniosła również odwołanie od decyzji organu I instancji nakładającej karę pieniężną. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu strona jako przyczynę uchybienia terminu wskazała brak doręczenia przedmiotowej decyzji oraz wcześniejszych pism organu inicjujących postępowania kontrolne poprzedzające wydanie skarżonej decyzji. Podniosła, iż o przedmiotowej decyzji dowiedziała się dopiero w dniu 28.07.2020 r., kiedy to otrzymała informację o zablokowaniu dwóch, należących do niej rachunków bankowych. Wskazała, iż złożyła w urzędzie pocztowym obsługującym rejon, w którym znajduje się siedziba strony, reklamację w związku z niedoręczeniem korespondencji. Przywołała okoliczności wskazujące w jej ocenie na brak winy w uchybieniu terminu.
Nieodbieranie korespondencji wynikało bowiem wyłącznie z winy doręczającego, który nieprawidłowo realizował doręczenia i nie pozostawiał informacji o kierowanej do strony korespondencji w siedzibie firmy, lecz w miejscu ogólnodostępnym. Stąd też wynikał fakt niedocierania korespondencji do strony
GITD postanowieniem z dnia 20.11.2020 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ŁWITD z dnia 17.02.2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 23.04.2021 r., sygn. akt III SA/Łd 206/21, uchylił postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 20.11.2020 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy nie przeprowadził wyczerpującego postępowania w zakresie skuteczności doręczenia skarżonej decyzji organu I instancji. Sąd stwierdził, iż lokal skarżącej oznaczony nr [...]przy ul. [...] nie ma skrzynki odbiorczej, tymczasem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji widnieje adnotacja, iż pierwsza (kwestionowana przez stronę) awizacja miała miejsce w dniu 19.02.2020 r., a zawiadomienie o przesyłce zostawiono w "oddawczej skrzynce pocztowej adresata".
W ocenie Sądu, analiza stanowiska Poczty Polskiej przedstawionego w odpowiedzi na skargę przedsiębiorcy prowadzi do wniosku, iż Poczta nie sprawdziła korespondencji kierowanej do skarżącej, w tym kwestii prawidłowej awizacji. Skoro ze stanowiska skarżącej wynika, iż nie ma możliwości pozostawienia w oddawczej skrzynce pocztowej (jak zaznaczono na zwrotce) zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej, a także z faktem, że awizacja korespondencji była różna, nie można ponad wszelką wątpliwość uznać, że w niniejszej sprawie doszło do skutecznego doręczenia skarżącej decyzji organu I instancji.
W ocenie GITD, w niniejszej sprawie nie wystąpiła okoliczność braku winy strony w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Odnosząc się do treści art. 44 § 1 kpa i orzecznictwa sądów administracyjnych, organ odwoławczy uznał za prawidłowe doręczenie skarżącej przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji. Warunkiem uznania przesyłki za doręczoną w świetle art. 44 kpa jest skierowanie jej pod właściwy adres. Do uchybienia terminu doszło z powodu nieodbierania korespondencji pod adresem prowadzenia działalności widniejącym w CEIDG, tj. przy ul. [...] w Ł. Decyzja ŁWITD z dnia 17.02.2020 r. została więc skierowana na właściwy adres. Czynności przewidziane w art. 44 § 1 i 2 kpa zostały skutecznie dokonane. Koperta zawierająca decyzję organu I instancji zawiera stosowne adnotacje dotyczące awizowania przedmiotowej przesyłki. Zgodnie z informacjami znajdującymi się na kopercie przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji, w dniu 19.02.2020 r. z powodu niemożności doręczenia, przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni w "AP Łódź – [...]", a zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w tej PP wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata, następnie przesyłkę tę awizowano powtórnie w dniu 27.02.2020 r., a następnie w dniu 5.03.2020 r. przesyłkę zwrócono do nadawcy, gdyż adresat nie odebrał awizowanej przesyłki w wyznaczonym terminie.
Organ wskazał, w jakim urzędzie pocztowym oraz w jakim terminie przesyłka jest do odbioru. Zawiadomienie zawierające powyższe informacje umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Adnotacje te zostały podpisane przez listonosza.
Strona we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania podniosła, iż nie otrzymała żadnej korespondencji od ŁWITD ani też Urząd Pocztowy, pod którego właściwość podlega rejon ul. [...], nie doręczył jej zawiadomienia o pozostawieniu w placówce pocztowej przesyłki listowej poleconej nadanej przez ŁWITD. Strona złożyła w tym zakresie reklamację w Urzędzie Pocztowym. W piśmie z dnia 31.08.2020 r. strona poinformowała, że przesyła nagranie z monitoringu z miejsca doręczenia korespondencji na dowód, że listonoszka nie dotarła pod drzwi lokalu na pierwszym piętrze, wsuwając korespondencję w drzwi wejściowe do budynku, do których mają dostęp osoby postronne. Wskazała, że korespondencję, m.in. awizo powtórne znalazł pracownik sąsiedniej firmy na krześle. Nagranie oraz zdjęcie dotyczy korespondencji, która została zostawiona przez listonosza w dniu 25.08.2020 r. w szparze drzwi wejściowych
Organ odwoławczy w celu pełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy dokonał analizy korespondencji kierowanej do strony przez ŁWITD. Ustalił, iż pismem z dnia 14.11.2019 r. zawiadomiono stronę o zamiarze wszczęcia kontroli. Przesyłka nr [...] zawierająca ww. korespondencję została w dniu 19.11.2019 r. awizowana, a zawiadomienie o jej pozostawieniu wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszczono w oddawczej skrzynce odbiorczej adresata. Przesyłka ta była powtórnie awizowana w dniu 27.11.2019 r., zaś w dniu 4.12.2019 r. zwrócona do nadawcy z powodu niepodjęcia jej w terminie.
Następnie ponownie zawiadomiono stronę o zamiarze wszczęcia kontroli pismem z dnia 12.12.2019 r., a przesyłka nr [...] zawierająca ww. zawiadomienie została w dniu 17.12.2019 r. awizowana, a zawiadomienie o jej pozostawieniu wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszczono w oddawczej skrzynce odbiorczej adresata. W dniu 27.12.2019 r. przesyłka ta była powtórnie awizowana, zaś w dniu 2.01.2020 r. zwrócona do nadawcy z powodu niepodjęcia jej w terminie. Następnie pismem z dnia 16.01.2020 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w zakresie naruszenia lp. 1.6 załącznika nr 3 do utd, stwierdzonego w protokole kontroli z dnia 16.01.2020 r. Przesyłka nr [...] zawierająca ww. korespondencję została w dniu 29.01.2020 r. awizowana, a następnie powtórnie awizowana w dniu 5.02.2020 r., zaś w dniu 12.02.2020 r. zwrócona do nadawcy z powodu niepodjęcia jej w terminie.
Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru powyższej przesyłki nie wskazano, gdzie umieszczono zawiadomienie o jej pozostawieniu wraz z informacją o możliwości jej odbioru. W dniu 17.02.2019 r. ŁWITD wydał decyzję. Przesyłka nr [...] zawierająca decyzję organu I instancji została w dniu 19.02.2020 r. awizowana, a zawiadomienie o jej pozostawieniu wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata, następnie przesyłkę tę awizowano powtórnie w dniu 27.02.2020 r., a następnie 5.03.2020 r. przesyłkę zwrócono do nadawcy.
Organ odwoławczy dążąc do wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych niniejszej sprawy pismem nr z dnia 8.10.2021 r. wezwał Pocztę Polską S.A. do wskazania, czy skarżąca występowała do Poczty Polskiej S.A. z pismem (np. reklamacją, skargą) kwestionującym prawidłowość doręczania przesyłek adresowanych do B.S.-U. (w tym pozostawiania awizo) pod adresem ul. [...], [...] Ł. wraz z informacją o sposobie rozpatrzenia sprawy przez Pocztę Polską S.A. Wezwano również o przekazanie informacji o miejscu, w którym pozostawiono przez doręczyciela awiza od przesyłek o numerach: [...], [...], [...], [...] - tj. czy zawiadomienia o przesyłkach umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata, czy w drzwiach lokalu, w którym B.S.-U. wykonuje swoje czynności zawodowe.
W odpowiedzi pismem z dnia 20.10.2021 r. poczta poinformowała, iż dokonane ustalenia wykazały, że:
- 1. przesyłka polecona ekonomiczna z Potwierdzeniem Odbioru (PO) o nr nadawczym [...] nadana w dniu 17.01.2020 r. kierowana do skarżącej była trzykrotnie wydawana do doręczenia w dniach: 24, 27 i 28.01.2020 r. Z uwagi na niezastanie nikogo pod wskazanym adresem doręczono zawiadomienia tzw. "awiza" informujące o jej nadejściu: pierwsze w dniu 28.01.2020 r. oraz zawiadomienie powtórne w dniu 5.02.2020 r. Pomimo dwukrotnej awizacji przesyłka nie została odebrana w wyznaczonym terminie i w dniu 12.02.2020 r. dokonano jej zwrotu do nadawcy z adnotacją - "nie podjęto w terminie",
- 2. przesyłka polecona ekonomiczna z Potwierdzeniem Odbioru (PO) o nr nadawczym [...] nadana w dniu 17.02.2020 r. kierowana do skarżącej została wydana do doręczenia w dniu 19.02.2020 r. Z uwagi na niezastanie nikogo pod wskazanym adresem doręczono zawiadomienie tzw. "awiza" informujące o jej nadejściu: pierwsze w dniu 19.02.2020 r. oraz zawiadomienie powtórne w dniu 27.02.2020 r. Pomimo dwukrotnej awizacji przesyłka nie została odebrana w wyznaczonym terminie i w dniu 5.03.2020 r. dokonano jej zwrotu do nadawcy z adnotacją - "nie podjęto w terminie".
W informacji udzielonej tutejszemu organowi Poczta Polska S.A. wyjaśniła, że z informacji uzyskanych od Naczelnika Urzędu Pocztowego (UP) [...] wynika, iż zawiadomienia najprawdopodobniej umieszczono wsuwając pod drzwi, gdyż z relacji obecnego listonosza wynika, że firma nie posiada skrzynki oddawczej i podczas nieobecności adresata wszyscy listonosze wsuwają awiza pod drzwi na polecenie właściciela firmy. Nie uzyskano stosownych wyjaśnień odnośnie okoliczności doręczenia i pozostawienia awiz dotyczących przesyłek o nr [...] i [...], ponieważ listonosz, który wówczas podejmował próbę ich doręczenia nie jest już pracownikiem Poczty Polskiej S.A.
Ponadto poinformowano, iż z uwagi na okres reklamacyjny wynoszący 12 miesięcy od daty nadania przesyłki i związany z tym okres archiwizacji dokumentacji pocztowej dotyczących przesyłek poleconych brak jest możliwości ustalenia losu przesyłki poleconej. Wskazano, iż nie udało się ustalić losu przesyłek poleconych o nr nadawczych [...], [...].
W ocenie organu odwoławczego, analiza stanowiska Poczty Polskiej S.A. potwierdza skuteczność doręczenia korespondencji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego oraz prawidłowość awizacji tejże korespondencji kierowanej do strony.
Organ odwoławczy wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w uzasadnieniu wyroku z dnia 23.04.2020 r., sygn. akt III SA/Łd 206/21 ustalił, iż skarżąca złożyła skargę na działanie Poczty Polskiej S.A. i nadesłała odpowiedź Poczty z dnia 17.08.2020 r., z której wynika, że w związku z brakiem zawarcia w treści skargi numerów kwestionowanych przesyłek, nie posiada możliwości odniesienia się do sygnalizowanych zastrzeżeń. Zakwestionowanie prawidłowości doręczenia przesyłki wymaga przeprowadzenia przez stronę procedury reklamacyjnej. Organ odwoławczy nie dysponuje odpowiedzią Poczty Polskiej S.A. z dnia 17.08.2020 r., jednakże z przytoczonego fragmentu orzeczenia WSA w Łodzi z dnia 23.04.2020 r., sygn. akt III SA/Łd 206/21, wynika, iż pismo strony z dnia 31.07.2020 r. nie spełniło wymogów określonych w § 3 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 26 listopada 2013 r. w sprawie reklamacji usługi pocztowej, tj. nie podano numerów przesyłek pocztowych.
Tym samym w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie można mówić o wynikach procedury reklamacyjnej, bowiem skarżąca nie przeprowadziła takiej procedury. W niniejszej sprawie brak jest zatem jakiegokolwiek dowodu świadczącego o naruszeniu procedury doręczania przesyłek zawierających korespondencje ŁWITD, w tym decyzję z dnia 17.02.2020 r. Samo oświadczenie skarżącej podważające adnotacje znajdujące się na kopertach przesyłek nadesłanych z ŁWITD jest niewystarczające.
Pismem z dnia 31.08.2020 r. strona poinformowała, że przesyła nagranie z monitoringu z miejsca doręczenia korespondencji na dowód, że listonoszka nie dotarła pod drzwi lokalu na pierwszym piętrze, wsuwając korespondencję w drzwi wejściowe do budynku, do których mają dostęp osoby postronne. Strona wskazała, że korespondencję, m.in. awizo powtórne znalazł pracownik sąsiedniej firmy na krześle. Strona poinformowała, że nagranie oraz zdjęcie dotyczy korespondencji, która została zostawiona przez listonosza w dniu 25.08.2020 r. w szparze drzwi wejściowych.
Odnosząc się do powyższego, organ odwoławczy wskazał, iż pozyskał dowód z pisma Poczty Polskiej S.A. z dnia 20.10.2021 r., w którym poinformowano, że zawiadomienia informujące o nadejściu przesyłek ŁWITD najprawdopodobniej umieszczono wsuwając pod drzwi, gdyż z relacji obecnego listonosza wynika, że firma nie posiada skrzynki oddawczej i podczas nieobecności adresata, wszyscy listonosze wsuwają awiza pod drzwi na polecenie właściciela firmy. Powyższe oznacza, iż podnoszony przez stronę sposób doręczania przesyłek w istocie wynika z polecenia skarżącej. Skarżąca zatem z jednej strony zarzuca sposób doręczania korespondencji i awizo poprzez wsuwanie w drzwi wejściowe, z drugiej zaś strony organ odwoławczy pozyskał dowód, iż listonosze obsługujący rejon siedziby przedsiębiorstwa skarżącej wsuwają awiza pod drzwi na polecenie samej strony niniejszego postępowania. GITD, przytaczając teść art. 44 § 2 kpa, stwierdził, że żaden przepis prawa nie przewiduje jako wiążących poleceń wydawanych przez adresata dotyczących miejsca doręczenia przesyłek w przypadku braku posiadania oddawczej skrzynki odbiorczej.
Za ewentualne pomyłki w tym zakresie ponosić odpowiedzialność będzie skarżąca, która nie zorganizowała skutecznego sposobu doręczania jej przesyłek. Strona nie posiada oddawczej skrzynki pocztowej. Zdaniem GITD, sposób bezpiecznego doręczania i przechowywania korespondencji w przedsiębiorstwie jest dalece niezorganizowany, za co odpowiedzialność ponosi wyłącznie skarżąca. Okoliczność braku oddawczej skrzynki pocztowej implikuje sytuację, iż listonosz pozostawiając zawiadomienie o przesyłce musi kierować się kolejnością miejsc wskazanych w cytowanym powyżej przepisie art. 44 § 2 kpa, tj. odpowiednio: na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.
W ocenie GITD, na gruncie niniejszej sprawy co najmniej utrudnione lub niemożliwe było pozostawienie zawiadomienia o przesyłce na drzwiach biura strony (oraz analogicznie, innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe), ponieważ adres, który skarżąca wskazała jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, nie zawiera oznaczenia konkretnego lokalu znajdującego się w budynku przy ul. [...] w Ł., będącego biurem skarżącej. Natomiast, jak wynika z wyjaśnień samej skarżącej, w budynku tym mieszczą się również inne firmy. Strona będąca profesjonalnym przedsiębiorcą wykonującym działalność gospodarczą powinna więc dokładnie oznaczyć lokal biura, w którym korespondencja do niej kierowana będzie bezpiecznie odbierana i przechowywana. Strona zaniedbując ten fakt godzi się zatem, że korespondencja może do niej nie docierać.
Następnie, aby zachować skuteczność fikcji doręczenia przewidzianej w art. 44 kpa, tzw. awizo od przesyłki powinno zostać pozostawione w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Oznacza to, że na gruncie niniejszej sprawy nie będzie nieprawidłowością w doręczeniu pozostawienie awiza w drzwiach wejściowych budynku, co więcej, działanie to jest w pełni zgodne z dyspozycją art. 44 § 2 kpa. GITD podkreślił, iż wbrew twierdzeniom skarżącej, nie zapewniła ona miejsca przeznaczonego do doręczania jej przesyłek oraz pozostawiania awiza.
W ocenie organu odwoławczego, fakt wskazania przez listonosza na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, iż zawiadomienie o przesyłce zostało pozostawione w oddawczej skrzynce pocztowej adresata, podczas gdy strona oddawczej skrzynki pocztowej nie posiada, bądź też niewskazanie w ogóle miejsca pozostawienia zawiadomienia o przesyłce, stanowi wyłącznie błąd ludzki i w żaden sposób nie wpływa na prawidłowość doręczenia przesyłki, w sytuacji gdy zostało ustalone w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, iż zawiadomienia o przesyłkach były pozostawiane w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata, a co więcej, na polecenie samej skarżącej - wsuwane pod drzwi wejściowe.
Zdaniem GITD, nie jest również prawdą, jak podnosi strona, że awizowano powtórnie wyłącznie przesyłkę o numerze [...] (w dniu 5.02.2020 r.). Jak bowiem wynika z informacji uzyskanej od Poczty Polskiej S.A. przy piśmie z dnia 20.10.2021 r., w dniu 27.02.2020 r. pozostawiono informację o powtórnej awizacji przesyłki o numerze nadawczym [...] - zawierającej decyzję organu I instancji. Ponadto adnotacje zamieszczone na kopertach przesyłek o numerach nadawczych [...] i [...] zawierają informacje o datach powtórnej awizacji oraz nie zostało obalone domniemanie prawdziwości ww. informacji.
Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci znajdujących się w aktach sprawy kopert zawierających przesyłki nadesłane przez ŁWITD oraz naniesione stosowne adnotacje, w ocenie organu odwoławczego, pisma Poczty Polskiej S.A. z dnia 20.10.2021 r. oraz wyjaśnień strony i przedstawionych przez stronę dokumentów organ odwoławczy uznał, że domniemanie skutecznego doręczenia korespondencji ŁWITD, w tym decyzji z dnia 17.02.2020 r., zostało uprawdopodobnione.
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie organu odwoławczego, żądając jego zmiany poprzez przywrócenie terminu, ewentualnie jego uchylenia.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie:
- 1) art. 44 kpa poprzez uznanie, że sporne przesyłki zostały doręczone, w sytuacji gdy wykazała, że nie miało to miejsca ze względu na niepozostawienie awiz przez doręczyciela ani w drzwiach lokalu ani w oddawczej skrzynce pocztowej (jak wynikałoby z ich treści);
- 2) art. 59 § 1 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że nie było podstaw do przywrócenia terminu, w sytuacji gdy przepis ten wymaga uprawdopodobnienia przesłanek, a nie ich udowodnienia;
- 3) art. 59 § 1 kpa poprzez przyjęcie, że ponosi winę w jakiejkolwiek postaci w niedoręczeniu korespondencji przez pocztę, w sytuacji gdy zostało wykazane, że doręczyciele w treści epo wpisywali, że awizo zostało zostawione w skrzynce pocztowej, w sytuacji gdy wykazała (i co organ uznał za stwierdzony fakt), że była to nieprawda, a poczta prawidłowo zaczęła doręczać korespondencję dopiero na skutek licznych reklamacji wielu przedsiębiorców, prowadzących działalność gospodarczą pod tym samym adresem (skarżąca załączyła do dokumentacji pismo administracji budynku w tej sprawie), a niewypełnienia obowiązku pozostawienia awizo na drzwiach adresata, nie usprawiedliwia brak zamontowanej skrzynki pocztowej;
- 4) zarzuciła wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia skarżonego rozstrzygnięcia poprzez przyjęcie, że przesyłki wymienione na stronie 6 uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia zostały skutecznie doręczone poprzez prawidłową awizację, w sytuacji gdy nie mogły zostać pozostawione w oddawczej skrzynce pocztowej;
- 5) art. 58 kpa poprzez przyjęcie, że przesłanki z tego przepisu nie zostały spełnione podczas gdy z treści uzasadnienia organu wynika, że awizacja przesyłki była nieprawidłowa, a zatem nie zachodziła podstawa do uznania fikcji doręczenia, albowiem wskazano, że przesyłki zostawiono w skrzynce pocztowej, a z ustaleń organu oraz WSA w sprawie III SA ŁD 206/21 kategorycznie wynika, że skarżąca nie posiadała skrzynki pocztowej, co oznacza, że w treści awizo wskazano nieprawdę, co odbiera możliwość zakwalifikowania przesyłki jako doręczonej;
- 6) art. 58 kpa poprzez przyjęcie, że skarżąca ponosi winę za nieodebranie przesyłki, w sytuacji gdy treść awiza poświadcza nieprawdę, a doręczenie nie wypełniało przesłanek z art. 44 kpa (nie zastosowano ani jednej metody doręczenia dopuszczonej przez ustawodawcę).
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z 20 kwietnia 2022 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę i wnioski w niej zawarte oraz wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentacji lekarskiej skarżącej na okoliczność stanu zdrowia skarżącej w okresie objętym postępowaniem w niniejszej sprawie, wskazującej na brak winy skarżącej w uchybieniu terminu. Pełnomocnik podniósł, że skarżąca nie podnosiła okoliczności dotyczącej jej stanu zdrowia, tj. przewlekłej choroby nowotworowej i związanych z tym zaburzeń stanu emocjonalnego. Okoliczności te mają charakter intymny, skarżąca nie była gotowa do ich ujawniania. Nie mniej fakt, że organ administracji konsekwentnie i stanowczo odmawia przywrócenia terminu, zmusił skarżącą do ujawnienia ww. okoliczności. W związku z tym skarżąca nie ponosi winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 325) – dalej: p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Dotyczy to oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 23 kwietnia 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 206/21, którym organy administracji, a następnie sąd rozpoznający niniejszą skargę miał obowiązek się podporządkować. Odnotować bowiem należy, iż jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 55/13, obowiązek ten może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku.
Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania decyzji. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania w sprawie, zaś "wskazania" określają sposób postępowania organów w przyszłości i wynikają z uzasadnienia wyroku. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom, stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie.
Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. np. wyroki NSA: z dnia 21 marca 2014 r., I GSK 534/12; czy z dnia 15 stycznia 2014 r., II GSK 1762/12).
W konsekwencji takiej regulacji prawnej sąd, rozpoznający skargę wniesioną w niniejszej sprawie, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu orzeczenia. Jest związany oceną prawną i wytycznymi zawartymi w prawomocnym wyroku z dnia 23 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 206/21, które wyznaczyły kierunek postępowania w niniejszej sprawie. W ocenie sądu, w niniejszej sprawie organy administracji nie w pełni prawidłowo wykonały wskazania zawarte w prawomocnym wyroku z dnia 23 kwietnia 2021 r.
WSA w Łodzi w powołanym wyroku wskazał, że punktem wyjścia do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest jego niedotrzymanie. Wniosek o przywrócenie terminu złożony mimo braku uchybienia terminowi jest niedopuszczalny. W sytuacji, gdy termin do dokonania czynności (wniesienia odwołania) w ogóle nie rozpoczął swojego biegu nie może być mowy o jego uchybieniu. Wobec tego w rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności rozważenia wymaga prawidłowość doręczenia skarżącej decyzji z dnia 17 lutego 2020 r. W ocenie sądu wydającego ww. wyrok zwrócić należy uwagę, że warunkiem przyjęcia przez organ fikcji doręczenia pisma jego adresatowi (art. 44 § 4 k.p.a.) jest dysponowanie przez organ niebudzącymi wątpliwości dowodami potwierdzającymi, że spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w art. 44 k.p.a. Musi istnieć pewność, że nastąpiło prawidłowe zawiadomienie adresata o pozostawieniu przesyłki w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas.
Adresat musi być zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu, gdzie może je odebrać, a zwrotne potwierdzenie odbioru musi być wypełnione czytelnie wraz z podpisem listonosza. Lokal skarżącej oznaczony nr [...]przy ulicy [...] nie ma skrzynki odbiorczej. Tymczasem z akt sprawy wynika, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji widnieje adnotacja, iż pierwsza (kwestionowana przez stronę) awizacja miała miejsce 19 lutego 2020 r., a zawiadomienie o przesyłce zostawiono "w oddawczej skrzynce adresata".
Natomiast drugie awizo miało miejsce 27 lutego 2020 r. Sąd wydający ww. wyrok stwierdził, że skoro nie ma możliwości pozostawienia w oddawczej skrzynce pocztowej zawiadomienia o złożeniu pisma, to nie można ponad wszelką wątpliwość uznać, że w sprawie doszło do skutecznego doręczenia skarżącej decyzji z 17 lutego 2020 r. Sąd ten uznał, że wątpliwości w zakresie możliwości uznania 4 marca 2020 r. za datę doręczenia stronie decyzji nie mogą być interpretowane na niekorzyść skarżącej. Organ nie wyjaśnił bowiem, czy przesyłka zawierające decyzję była prawidłowo awizowana, to znaczy czy zawiadomienie było pozostawione przez osobę doręczającą przesyłkę w sposób umożliwiający jej odebranie przez skarżącą.
W ocenie sądu rozpoznającego aktualnie wniesioną skargę na postanowienie z dnia 29 grudnia 2021 r. organ odwoławczy przed wydaniem orzeczenia nie wyjaśnił okoliczności, na które zwrócił uwagę WSA w Łodzi w wyroku z 23 kwietnia 2021 r. Tym samym nie wykazał, że sposób awizowania przedmiotowej przesyłki był prawidłowy, a tylko w takim przypadku można przyjąć skuteczne jej doręczenie.
Organ odwoławczy ponownie wydając postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 17 lutego 2020 r. powołał się na pismo Poczty Polskiej SA z dnia 20 października 2021 r. oraz adnotacje poczynione przez listonosza na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej tę decyzję.
W ocenie sądu treść powyższych dokumentów w żadnym wypadku nie potwierdza prawidłowego doręczenia przesyłki w trybie art. 44 § 4 k.p.a.
W piśmie poczty z 20 października 2021 r. stwierdzono, cyt. "Z informacji otrzymanych od Naczelnika Urzędu Pocztowego (UP) [...] wynika, iż zawiadomienia najprawdopodobniej umieszczano wsuwając pod drzwi, gdyż z relacji obecnego listonosza wynika, że firma nie posiada skrzynki oddawczej i podczas nieobecności adresata listonosze wsuwają awiza pod drzwi na polecenie właściciela firmy. Niestety nie można uzyskać stosownych wyjaśnień na temat okoliczności doręczenia i pozostawienia awiz dotyczących przesyłek o nr [...] i [...], ponieważ listonosz, który podejmował próbę ich doręczenia nie jest już pracownikiem Poczty Polskiej SA."
Zdaniem sądu treść powyższego pismo jedynie potwierdza, iż organ nie uzyskał jakichkolwiek wyjaśnień dotyczących doręczenia przedmiotowej przesyłki o nr [...]. Organ uznając powyższe pismo jako dowód skutecznego doręczenia przesyłki naruszył wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku WSA w Łodzi z dnia 23 kwietnia 2021 r., sygn.. akt III SA/Łd 206/11, to znaczy wątpliwości w zakresie uznania 4 marca 2020 r. za datę doręczenia decyzji interpretował na niekorzyść skarżącej.
Ponadto organ wadliwie przyznał moc dowodu w sprawie, wypełnionemu niepoprawnie przez listonosza, drukowi zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej decyzję z dnia 17 lutego 2020 r.
Bezsporne w sprawie pozostaje, iż skarżąca nie posiadała skrzynki oddawczej. Wobec tego adnotacja listonosza o pozostawieniu zawiadomienia w skrzynce oddawczej była niezgodna z rzeczywistością.
Organ odwoławczy uważa tę adnotację za błąd ludzki, w żaden sposób nie wpływający na prawidłowość doręczenia przesyłki, w sytuacji gdy zostało ustalone w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, iż zawiadomienia o przesyłkach były pozostawiane w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W ocenie sądu powyższe stanowisko organu odwoławczego jest przynajmniej przedwczesne, bowiem nie znajduje odzwierciedlenia w dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy. Na okoliczność błędnej adnotacji o miejscu pozostawienia zawiadomienia nie przeprowadzono jakiegokolwiek postępowania dowodowego. Nie wypowiedział się w tym zakresie listonosz awizujący przesyłkę. Organ nie podjął czynności zmierzających do ustalenia danych tej osoby, która wyjaśniłaby przyczynę poczynienia niezgodnej z prawdą adnotacji, która może spowodować niekorzystne dla adresata skutki.
Ponadto nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym stwierdzenie organu odwoławczego, iż nie budzi wątpliwości pozostawianie zawiadomień w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Już choćby z wcześniej omawianego pisma poczty z 20 października 2021 r. wynika, że poczta nie jest w stanie uzyskać stosownych wyjaśnień na temat okoliczności doręczenia i pozostawienia awiz dotyczących przedmiotowej przesyłki oraz przesyłki nr [...] W piśmie tym nie wypowiedziano się także jednoznacznie na temat sposobu doręczania pozostałych przesyłek, których adresatem była skarżąca. Poczta powołała się jedynie na informacje uzyskane od Naczelnika UP [...] w Łodzi, iż "zawiadomienia najprawdopodobniej umieszczono wsuwając pod drzwi". Wskazano zatem prawdopodobny, ale niekoniecznie rzeczywisty poparty dowodami, sposób wykonywania czynności przez listonoszy w przypadku nieobecności adresata.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nadal nie jest pełny, a tym samym GITD po raz kolejny nie wyjaśnił czy doręczenie decyzji organu I instancji było skuteczne.
Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę uwzględni wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w uzasadnieniu wyroku WSA w Łodzi z dnia 23 kwietnia 2021 r. sygn. akt 206/21. Obowiązek ten wynika z przepisu art. 153 p.p.s.a.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty złożył się wpis od skargi w kwocie 100 zł. oraz wynagrodzenie adwokata w wysokości 480 zł. k.ż.