Uzasadnienie
III SA/Łd 212/14
Pismem z dnia 25 stycznia 2014 r. H. W. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] (Nr [...]) w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2013. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę.
Następnie skarżący sformułował wniosek o przyznanie prawa pomocy, przedkładając – po wezwaniu Sądu - formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF".
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jedyne jego dochody stanowi emerytura w kwocie 810 zł. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 70 m2 oraz nieruchomości rolnych (łąki) o powierzchni 1,05 ha oraz zalesionej nieruchomości o powierzchni 2,36 ha. Zgodnie z oświadczeniem nie posiada żadnych oszczędności, ani innych środków majątkowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał natomiast na wysokość ponoszonych bieżących wydatków, określając je na łączną kwotę 670 zł (w tym m.in energia elektryczna, woda, opał, gaz telefon).
Referendarz Sądowy zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny, co stanowi przesłankę niezbędną do częściowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przede wszystkim należy wziąć pod uwagę fakt, że jedyne dochody gospodarstwa domowego stanowią świadczenia emerytalne skarżącego w łącznej wysokości 810 zł. Z tych dochodów skarżący pokrywa bieżące koszty utrzymania, w tym koszty zakupu leków, zabezpieczenia świadczeń zdrowotnych oraz tzw. opłat bieżących. Skarżący nie posiada przy tym żadnych zgromadzonych środków pieniężnych ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro.
W tej sytuacji, w ocenie referendarza sądowego, ewentualna konieczność poniesienia kosztów postępowania sądowego w postaci opłat sądowych, czy zwrotu wydatków, może wpłynąć na sytuację materialną skarżącego. Mając na uwadze przedstawione argumenty stwierdza się, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wskazać przy tym należy, że zwolnienie od kosztów sądowych orzeczone w postanowieniu działa od daty złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy – jak wielokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny – wywiera bowiem skutki prawne od daty jego wniesienia. Nie obejmuje natomiast zwolnienia od kosztów, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 125/04, z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt I OZ 203/10). W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że zwolnienie od kosztów sądowych nie obejmuje wpisu od skargi, a wobec jego nie uiszczenia skarga została odrzucona. Skarżący nie będzie natomiast zobligowany do ponoszenia żadnych kosztów na kolejnych etapach postepowania.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.