Uzasadnienie
III SA/Łd 213/16
J. S. (dalej wnioskodawca) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. W treści skargi strona sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu. Wnioskodawca nie dopełnił tego wymogu, w związku z czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wezwał wnioskodawcę do nadesłania oświadczenia o stanie majątku i dochodach na urzędowym formularzu "PPF" – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wobec przekazania formularza po zakreślonym terminie Referendarz Sądowy – zarządzeniem z 21 kwietnia 2016 r. - pozostawił wniosek bez rozpoznania.
Jednocześnie mając na uwadze, iż do akt sprawy wpłynął prawidłowo wypełniony formularz "PPF" Referendarz Sądowy – mając na uwadze ekonomikę postępowania – zdecydował o rozpoznaniu tego wniosku, traktując go jako formalnie zgłoszony nowy wniosek o przyznanie prawa pomocy. Należy jedynie mieć na uwadze, iż wywołuje on skutki prawne dopiero od daty jego wpływu do Sądu.
Z treści wniosku wynikało, że skarżący wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Zgodnie z oświadczeniem, jedyny dochód skarżącego stanowi renta inwalidzka w kwocie 928,50 zł brutto, jak przy tym wyjaśnił, część renty (w kwocie 232,12 zł podlega zajęciu przez ZUS). Skarżący jest współwłaścicielem domu o powierzchni 138 m2 oraz działki o powierzchni 4.608 m2. Nie posiada żadnych innych nieruchomości, nie posiada także żadnych oszczędności. Wskazał także na swoją sytuację zdrowotną (udar mózgu, zawał).
Referendarz Sądowy zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Stąd też spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. e) wskazywanej ustawy. Tym samym wniosek skarżącego w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy korzysta on już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego względu postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne i jako takie należało je umorzyć (pkt 1 postanowienia).
Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym.
Rozpoznając wniosek skarżącego referendarz miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. W tym kontekście należy mieć przede wszystkim na uwadze obecną sytuację materialno-bytową skarżącego, w tym fakt, iż utrzymuje się on jedynie z renty inwalidzkiej w wysokości 926,29 zł, jak przy tym wyjaśnił, część renty (w kwocie 232,12 zł) podlega zajęciu przez ZUS). Skarżący nie posiada także żadnych zasobów pieniężnych. Niewątpliwie natomiast z osiąganego dochodu ponosi koszty bieżącego utrzymania oraz koszty leków i zapewnienia świadczeń zdrowotnych w związku z przebytymi chorobami.
W tym stanie faktycznym należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. W szczególności należy mieć na uwadze miesięczny dochód w gospodarstwie domowym skarżącego, jego sytuację materialną.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e) oraz art. 262 i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.