Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. uznał zgłoszenie celne zawarte w dokumencie SAD nr [...] z dnia [...] za nieprawidłowe w części dotyczącej określenia kwoty długu celnego w zakresie zastosowanej stawki celnej oraz kraju pochodzenia. Z treści przedmiotowego zgłoszenia wynika, iż odbiorcą importowanego towaru była firma Przedsiębiorstwo Handlowe A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., natomiast zgłoszenie złożył jej przedstawiciel – Agencja Celna B Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł.. Z akt administracyjnych wynika, iż powyższa decyzja została doręczona bezpośrednio Spółce A, w dniu 14 grudnia 2004 roku.
W dniu 3 stycznia 2005 roku A Spółka z o.o. złożyła, odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania.
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł., na podstawie art. 228 § 1 pkt 2, art. 216 § 1, art. 217 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./ oraz art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 roku przepisy wprowadzające \ustawę Prawo celne /Dz.U. Nr 68 poz. 623/ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...] Nr [...].
W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Celnej w Ł. wskazał, iż zgodnie z art. 223 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa – odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia stronie. Zaskarżona decyzja Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. została doręczona stronie w dniu 14 grudnia 2004 roku zaś odwołanie od niej spółka wniosła w dniu 30 grudnia 2004 roku. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 28 grudnia 2004 roku. Odwołanie zatem zostało wniesione po upływie wymaganego terminu. Mając to na uwadze organ celny stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W skardze na powyższe postanowienie spółka A podniosła zarzut naruszenia art. 162 § 1 w związku z art. 223 ustawy Ordynacja podatkowa, przez nieuwzględnienie, że skarżący złożył odwołanie od wskazanej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia i w związku z niezasadną odmową przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznane ono zostało za wniesione z uchybieniem terminu. W konkluzji skargi wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie.
Na żądanie sądu Dyrektor Izby Celnej przedstawił do sprawy sygn. akt III SA/Łd 237/05 kserokopię upoważnienia do działania w formie przedstawicielstwa bezpośredniego z dnia 21 października 2002 roku, udzielonego przez skarżącą spółkę Agencji Celnej B sp. z o.o. w Ł., mocą którego wymieniona Agencja Celna została umocowana m.in. do wnoszenia odwołań i innych wniosków podlegających rozpatrzeniu przez organy celne. Z treści tego dokumentu wynika również, że objęte nim upoważnienie ma charakter stały. Dyrektor Izby Celnej przedstawił również kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi sygn. akt LD.XX NS-REJ.KRS/7269/4/246 z dnia 16 czerwca 2004 r., z którego wynika, że Agencja Celna B sp. z o.o. w Ł. została postawiona w stan likwidacji.
Wyrokiem z dnia 27 lipca 2005 roku sygn. akt III SA/Łd 237/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...] Nr [...].
Na rozprawie w dniu 30 listopada 2005 roku pełnomocnik organu celnego, oświadczył, iż w dniu [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. wydał decyzję umarzającą postępowanie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Pismem z dnia 30 listopada 2005 roku Dyrektor Izby Celnej w Ł. przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi decyzję z dnia [...] Nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie wniosku Spółki A Sp. z o.o. z dnia 25 marca 2005 roku w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...] Nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, po myśli § 2 tegoż artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1270) – dalej p.p.s.a. – sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd zatem, stosownie do art. 145 § 1 pkt. 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
- uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
- stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;
- stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn, niż podniesione w skardze. Organy celne nie wyjaśniły bowiem wszystkich istotnych okoliczności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy, czym naruszyły art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej (Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm.) w związku z art. 262 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz.U. nr 75 z 2001 r. poz. 802 ze zm.), co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z treścią artr.223 § 1 i 2 ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydal decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.
Dla oceny czy odwołanie zostało wniesione w wymaganym terminie zasadnicze znaczenie miało ustalenie czy decyzja organu I instancji została prawidłowo doręczona stronie skarżącej.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż skarżąca spółka posiadała przedstawiciela bezpośredniego – Agencję Celną B spółkę z o.o. w Ł. Należy zaznaczyć, iż agencja celna jako przedstawiciel (zarówno bezpośredni jak i pośredni) może w świetle art. 256 § 1 Kodeksu celnego dokonywać przed organami celnymi wszelkich czynności przewidzianych w przepisach prawa celnego, w szczególności czynności wyliczonych przykładowo w tym przepisie. Wśród wskazanych uprawnień agencji jest również prawo wnoszenia odwołań i innych wniosków podlegających rozpatrzeniu przez organy celne. Skoro więc agencja celna jako przedstawiciel w świetle art. 256 § 1 Kodeksu celnego jest uprawniona do składania odwołań od decyzji wydawanych w I instancji przez organy celne, to jest ona również uprawniona do odbioru decyzji wydawanych przez organy celne. Uprawnieniu temu odpowiada z drugiej strony obowiązek organu celnego doręczenia agencji celnej wszystkich pism procesowych – w tym także wydanych orzeczeń (decyzji i postanowień). Podnieść należy, że przepisy prawa celnego w ogóle nie regulują kwestii doręczeń pism, dlatego w tym zakresie zastosowanie mają przepisy Ordynacji podatkowej, co wynika z art. 262 Kodeksu celnego. Przepis ten stanowi, że do postępowań w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. W postępowaniu celnym w zakresie pełnomocnictw zastosowanie mają zatem przepisy Kodeksu celnego stanowiące lex specialis wobec przepisów działu IV Ordynacji podatkowej, natomiast w zakresie doręczeń pism – stosować należy przepisy Ordynacji podatkowej, ponieważ Kodeks celny nie reguluje tej kwestii (por. wyrok NSA z 11 lipca 2003 r., I SA/Kr 2075/2000, publikowany w systemie Lex Polonica). Bezpośrednie zastosowanie znajdzie tu zatem art. 145 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, jeżeli strona działa przez przedstawiciela, pisma doręcza się temu przedstawicielowi. Należy uznać, że w takiej sytuacji brak jest podstaw prawnych do kierowania pism bezpośrednio do strony. Doręczenie pisma samej stronie, mimo że do działania w jej imieniu i na jej rzecz upoważniony został przedstawiciel, jeżeli wywołuje dla niej ujemne skutki procesowe, nie może być uznane za skuteczne (por. wyrok NSA z 30 listopada 2000 r. I SA/Lu 1029/99, ONSA 2002/1/26; wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2001 r., I SA/Wr 2995/98, niepublikowany; wyrok NSA z 19 listopada 2001 r., I SA 450/01, Gazeta Prawna 2004/181 str. 10; wyrok NSA z 15 maja 2001 r., I SA 2605/99, LEX nr 54139; wyrok NSA z 18 czerwca 1999 r., I SA/Łd 1089/97, LEX nr 40871; S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Kraków 2004, s. 457).
Analiza "upoważnienia do działania w formie przedstawicielstwa bezpośredniego" udzielonego przez stronę skarżącą Agencji Celnej B wskazuje, iż ma ono charakter stały i obejmuje m.in. wnoszenie odwołań i innych wniosków podlegających rozpatrzeniu przez organy celne. Upoważnienie to zostało udzielone w dniu 21 października 2002r. Obowiązkiem organów celnych było ustalenie czy w chwili wydania przez organ I instancji decyzji z [...] stronę skarżącą łączył nadal z Agencją Celną B stosunek przedstawicielstwa czy tez upoważnienie to wygasło lub zostało wypowiedziane. Po wyjaśnieniu tej kwestii organy celne winny ustalić czy decyzja organu I instancji została prawidłowo doręczona. Kwestia ta nie została jednak wyjaśniona choć miała ona istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W sytuacji bowiem gdyby Agencja Celna B była nadal przedstawicielem strony skarżącej to decyzja organu I instancji winna zostać doręczona tej agencji. Doręczenie w takim przypadku decyzji samej stronie byłoby nieskuteczne. Organy celne nie ustaliły jednak czy Agencja Celna B była przedstawicielem strony skarżącej w chwili wydania decyzji z dnia [...] oraz czy doręczenie tej decyzji bezpośrednio stronie było prawnie skuteczne. Naruszyły tym przepis art.122 i 187 § 1 ordynacji podatkowej co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt.1c.) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd uchylił zaskarżone postanowienie.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ celny winien ustalić czy Agencja Celna B była przedstawicielem strony skarżącej w dacie wydania decyzji z [...] a jeżeli tak to czy nadal istnieje. Po wyjaśnieniu tych kwestii organ celny winie ocenić czy doręczenie decyzji organu I instancji bezpośrednio stronie było prawnie skuteczne a następnie podjąć dalsze decyzje w sprawie.
Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd zasądził od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.