Uzasadnienie
III SA/Łd 278/06
Pismem z dnia 25 listopada 2005 r. F. K. zwróciła się do Wójta Gminy R. o zwrot części opłaty (za miesiąc listopad i grudzień) wniesionej w związku z udzielonymi jej zezwoleniami na sprzedaż napojów alkoholowych. Wniosek ten uzasadniła likwidacją działalności gospodarczej.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wójt Gminy R. odmówił zwrotu części opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych.
Od powyższej decyzji F. K. odwołała się.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło zaskarżaną decyzję i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, że zaskarżona decyzja wydana została bez podstawy prawnej. Przepisy ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231 ze zm.) nie przewidują bowiem decyzyjnego trybu ustalania opłat, czy też rozstrzygania sporów na tym tle.
Wójt Gminy R. pismem z dnia 25 stycznia 2006 r. udzielił odpowiedzi negatywnej F. K. wyjaśniając, że przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie przewidują zwrotu dokonanej opłaty ani w całości ani też w proporcjonalnej części za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Nie można takiej możliwości wywieść z brzmienia art. 111ust. 8 cytowanej ustawy, bowiem przepis ten dotyczy uiszczenia opłaty w roku nabycia lub utraty ważności zezwolenia, a nie można wnioskować z jego brzmienia o możliwości zwrotu opłaty w przypadku likwidacji punktu sprzedaży napojów alkoholowych w okresie ważności tych zezwoleń, a taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Likwidacja punktu sprzedaży napojów alkoholowych powoduje wygaśnięcie zezwoleń, co nie jest tożsame z utratą ważności tego zezwolenia, o której mowa w art. 111ust. 8 ww. ustawy.
Wójt Gminy wyjaśnił również, że opłata za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych nie stanowi opłaty skarbowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej (tj. Dz.U. z 2004 r. Nr 253 poz. 2532 ze zm.), tak więc nie jest również możliwy jej zwrot na podstawie tejże ustawy.
F. K. w kolejnym piśmie z dnia 1 lutego 2006 r. zażądała ponownego rozpatrzenia sprawy i zwrotu części opłaty.
Wójt Gminy R. udzielił odpowiedzi jak w piśmie z dnia 25 stycznia 2006 r.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca wniosła o uznanie obowiązku Urzędu Gminy w R. zwrotu części opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w związku z likwidacją działalności gospodarczej. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w związku z likwidacją przez nią działalności gospodarczej, skutkującej wykreśleniem decyzją Wójta Gminy R. z dnia [...] wpisu w ewidencji działalności gospodarczej oraz wygaśnięciem decyzją z dnia [...] zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, wniosła o zwrot części przedmiotowej opłaty. Zdaniem skarżącej stanowisko Wójta Gminy R. jest bezpodstawne. Ustawa, będąca podstawą pobrania opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż alkoholu, wyraźnie stanowi, że opłatę pobiera się nie za wydanie zezwolenia, ale za korzystanie z niego. Z chwilą wykreślenia wpisu z rejestru działalności gospodarczej oraz wygaśnięcia zezwolenia odpada prawna i faktyczna możliwość korzystania z niego.
W sytuacji, gdy nie ma możliwości korzystania z zezwolenia dysponowanie pieniędzmi wniesionymi w tym celu jest bezpodstawne. Ponadto skarżąca podniosła, że w decyzji o odmowie zwrotu jej części opłaty wniesionej za korzystanie z zezwolenia, wadliwie wskazano prawną możliwość zmiany stanowiska Wójta (nie decyzji).
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy R. wnosił o jej oddalenie. Organ Gminy wskazał, iż obowiązek dokonywania opłat za zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, a tym samym za korzystanie z nich ma charakter publicznoprawny. Dochody z opłat stanowią, zgodnie z art. 111 ust. 1 ww. ustawy, dodatkowe środki na finansowanie zadań wynikających z ustawy. Organ Gminy nie może nimi swobodnie dysponować, a jedynie w sposób określony w ustawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 tej ustawy sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Wójt Gminy R. wyraził stanowisko co do żądania skarżącej dotyczącego zwrotu części opłaty pobranej za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Skarżąca wyczerpała tryb określony w art. 52 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przed wniesieniem skargi wezwała organ administracji do usunięcia naruszenia prawa (pismo z dnia 1 lutego 2006 r.). Czyni to skargę dopuszczalną i podlegającą kontroli sądowej.
Skarżąca, jak wynika z akt sprawy, posiadała zezwolenia udzielone jej przez Wójta Gminy R. na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych w okresie od 1 września 2004 r. do 31 sierpnia 2006 r.
Istota sprawy sprowadza się do wyjaśnienia, czy fakt wygaśnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych na podstawie art. 18 ust.12 pkt 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231 ze zm.), a więc w wyniku likwidacji punktu sprzedaży, przed upływem okresu ważności zezwoleń, uzasadnia żądanie zwrotu części wniesionej opłaty.
Obowiązek uiszczenia opłat za zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych ma charakter publicznoprawny. Zgodnie z art. 111 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi opłatę za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych wnosi się na rachunek gminy, przed wydaniem zezwolenia. Ustawa wprowadziła więc zasadę, że wnoszenie opłat następuje z góry, przed wydaniem zezwolenia. Skarżąca wniosła w grudniu 2004 r. opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. W chwili uiszczenia była to zatem opłata należna. F. K. zaprzestała sprzedaży napojów w związku z likwidacją działalności gospodarczej. Zaprzestanie działalności nie spowodowało, że opłata ta stała się nienależna. Obowiązująca ustawa reguluje wyłącznie tryb, zasady i sposób obliczania wysokości opłaty, nie reguluje zaś przesłanek, sposobu i trybu zwrotu takiej opłaty, co powoduje, iż dokonanie zwrotu opłaty jest niemożliwe (por. wyrok NSA z dnia 22 września 2005 r. sygn. akt II GSK 149/05, Wokanda 2006/4/30).
A zatem skoro ustawa nie przewiduje możliwości zwrotu opłaty w związku z zaprzestaniem działalności gospodarczej, a organy administracji publicznej obowiązane są działać na podstawie przepisów prawa, to pismo Wójta Gminy R. z dnia 1 lutego 2006 r. odmawiające zwrotu opłaty, jako czynność z zakresu administracji publicznej, nie narusza prawa.
Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.