Uzasadnienie
Pismem z 23 września 2020 roku L. K. odwołując się do przepisów art. 6 i art. 16a ustawy z 14 lipca 1983 roku o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach zwrócił się do Prezydenta Miasta S. z wnioskiem o udostępnienie jej wykazu ewidencji akt w Urzędzie Stanu Cywilnego w S. w części dotyczącej jej osoby.
Pismem z [...] roku Prezydent Miasta S. poinformował stronę, że w aktach zbiorowych dotyczących jej aktu urodzenia znajdują się dwa dokumenty: zgłoszenie urodzenia noworodka oraz zawiadomienie z 4 kwietnia 2019 roku dotyczące sprostowania z urzędu danych w jej akcie urodzenia. Ponadto wskazał, że w księgach urodzeń Urzędu Stanu Cywilnego w S. nie figuruje żaden inny akt urodzenia, który byłby odpowiednikiem danych jej osoby.
2 grudnia 2020 roku L. K. wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w której wskazała, że nie otrzymała poprawnej odpowiedzi na swoje pismo z 23 września 2020 roku. Pismo organu z 22 października 2020 roku jest w jej ocenie nie do przyjęcia. Strona poskarżyła się także Radzie Miasta S., ale jej odpowiedź także nie jest satysfakcjonująca dla strony. Skarżąca wniosła o bezzwłoczne nakazanie organowi udostępnienia jej wykazu ewidencji akt w Urzędzie Stanu Cywilnego w S. w części dotyczącej jej osoby w następujący sposób: udostępnienie dokumentów do przeglądania w urzędzie w uzgodnionym terminie z możliwością wykonana zdjęć lub kserokopii.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z 10 grudnia 2020 roku skarżąca została wezwania do sprecyzowania, czy przedmiotem jej skargi jest pismo Prezydenta Miasta S. z 22 października 2020 roku, czy inny akt lub czynność, oraz czy przedmiotem jej skargi jest działanie lub czynność Prezydenta Miasta S. czy również Rady Miasta S..
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w piśmie z 12 stycznia 2021 roku wskazała, że przedmiotem jej skargi jest pismo Prezydent Miasta S. z 22 października 2020 roku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i przedstawił przebieg postępowań toczących się z wniosków skarżącej wskazując, że na jej wnioski wydano jej odpis zupełny jej aktu urodzenia a także kopie dokumentów z akta zbiorowych dotyczących jej aktu urodzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Przedmiotem skargi w rozstrzyganej sprawie, co w sposób jednoznaczny wynika z pisma skarżącej z 12 stycznia 2021 roku, jest pismo Prezydenta Miasta S. z 22 października 2020 roku, informujące skarżącą o dokumentach znajdujących się w aktach zbiorowych dotyczących jej aktu urodzenia oraz o tym, że w księgach urodzeń Urzędu Stanu Cywilnego w S. nie figuruje żaden inny akt urodzenia który byłby odpowiednikiem danych jej osoby.
W tym miejscu wskazać należy, że badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Powyższe nie oznacza jednak, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej w skrócie p.p.s.a.), który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli sądu administracyjnego.
W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zgodnie z § 2a cytowanego artykułu sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. W myśl § 3 tego przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu.
Pismo Prezydenta Miasta S. z [...] roku nie zalicza się do żadnej z kategorii aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Stanowi ono tylko informację dla skarżącej jakie dokumenty znajdują się w aktach zbiorowych stanu cywilnego U.S.C. w S. dotyczących jej aktu urodzenia. Będące przedmiotem skargi pismo Prezydenta Miasta S., jest czynnością, która nie stanowi rozstrzygnięcia w postaci decyzji lub postanowienia ani też innej czynności z zakresu administracji publicznej bowiem nie dotyczy ono przyznania, stwierdzenia lub uznania uprawnienia lub obowiązku skarżącej wynikających z przepisów prawa.
W tym miejscu wskazać należy, że przechowywanie aktów stanu cywilnego oraz ich udostępnianie - w zależności od daty ich sporządzenia - regulują: ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j. Dz.U.2020.463) oraz ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 164). Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego, akty urodzenia i dokumenty, stanowiące akta zbiorowe tych aktów, są przechowywane przez kierownika urzędu stanu cywilnego przez 100 lat, a akty małżeństwa i akty zgonu wraz z aktami zbiorowymi - przez 80 lat; bieg tych okresów liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło sporządzenie aktu stanu cywilnego (ust. 2). Po upływie tych okresów, kierownik USC przekazuje akta stanu cywilnego wraz z aktami zbiorowymi w ciągu 2 lat do właściwego archiwum państwowego (ust. 4). W okresie po zakończeniu okresu przechowywania aktów stanu cywilnego, ale przed przekazaniem ich do właściwego archiwum państwowego, kierownik USC udostępnia je na zasadach określonych w ustawie o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (art. 130 ust. 4 ustawy).
W rozstrzyganej sprawie skarżąca (rocznik 1979) wystąpiła o udostępnienie wykazu ewidencji akt z U.S.C. w S. jej dotyczących, które nie stanowiły jeszcze materiałów archiwalnych tworzących państwowy zasób archiwalny, a wobec powyższego nie podlegały udostępnieniu w oparciu o przepisy powołanej przez nią we wniosku ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Decyzja o odmowie udostępnienia materiałów archiwalnych w oparciu o przepisy ustawy z 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach może być wydana tylko wówczas, gdy chodzi o materiały mieszczące się w zakresie przedmiotowym tej ustawy. Żądanie wnioskodawczyni nie mogło być rozpatrzone w oparciu o przepisy powołanej przez nią ustawy, bowiem nie mają one zastosowania z uwagi na brak upływu terminów pozwalający zakwalifikować dokumenty z aktów stanu cywilnego jako materiały z państwowego zasobu archiwalnego i nie występuje wobec tego możliwość wydania decyzji odmownej na podstawie art. 16b tej ustawy.
W tym stanie rzeczy sąd uznał, iż skarga, wniesiona na pismo Prezydenta Miasta S. z [...] roku jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, bowiem nie mieści się w katalogu spraw podlegających rozpoznaniu przez sądy administracyjne.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 p.p.s.a., sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
e.o.