Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodziz 26 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 318/22

Uzasadnienie

Decyzją z 14 lutego 2022 r. Nr 37/2022 Dyrektor Łódzkiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.), art. 6, art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2137, dalej: ustawa), § 2 ust. 1, § 3, § 4 ust. 1 pkt 4, § 5, § 15, § 16, § 33, § 34a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania" Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r., poz. 415 z późn. zm., dalej: rozporządzenie rolno-środowiskowo-klimatyczne), art. 2 ust. 2, art. 59, art. 64 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz.

UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, z późn. zm. - dalej: rozporządzenie nr 1306/2013), art. 4, art. 6 ust 2, art. 24, art. 37, art. 40, art. 41 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 69 ze zm., dalej: rozporządzenie nr 809/2014), art.4, art. 18, art. 19 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz.

UE L z 2014 r., Nr 181, poz.48, dalej: rozporządzenie nr 640/2014), po rozpatrzeniu odwołania T.M., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Pabianicach z 23 listopada 2021 r. nr 0086-2021-002902 w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2020 rok.

W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.

19 marca 2020 r. T.M. wystąpił do Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach z wnioskiem o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (dalej płatność PRŚK) w ramach Wariantu: 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne i 5.5 Półnaturalne łąki świeże na 2020 rok.

W dniach od 5 do 26 sierpnia 2020 r. w gospodarstwie rolnym strony przeprowadzona została przez wykonawcę zewnętrznego kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni metodą FOTO. Na skutek przeprowadzonej kontroli stwierdzono następujące rozbieżności:

1. - dla działek rolnych C, I stwierdzono rozbieżności pomiędzy powierzchniami deklarowanymi a stwierdzonymi, dla działek tych zastosowano kod błędu DR13+;
2. - dla działek rolnych F, G, H stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej, dla działek tych nadano kod błędu DR18;
3. - dla działki rolnej C zastosowano kod DR14 - na całej działce stwierdzono brak przeprowadzenia w danym roku zabiegów agrotechnicznych.

Z wykonanej kontroli sporządzono raport, do którego dołączono szkice działek rolnych oraz dokumentację fotograficzną.

28 września 2020 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło pismo T.M. informujące, iż do 28 września 2020 r. nie została wykoszona powierzchnia kośna na działkach [...], [...],[...] oraz [...] z uwagi na zatamowanie pobliskich rowów przez bobry oraz obfitość opadów w bieżącym roku.

7 stycznia 2021 r. do organu I instancji wpłynęły zastrzeżenia beneficjenta odnośnie ustaleń raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni w odniesieniu do działek rolnych B, F, G, H oraz I. W związku ze zgłoszonymi przez stronę zastrzeżeniami została przeprowadzena ponowna weryfikacja ustaleń dokonanych w toku kontroli na miejscu, w rezultacie której dokonano korektę zapisów w raporcie w odniesieniu do działki rolnej C, tj. wykreślono kod DR 14. Jednocześnie wykonawca kontroli podtrzymał pierwotne wyniki kontroli w odniesieniu do działek rolnych F, G oraz H. Korekta raportu z czynności kontrolnych została przekazana stronie pismem z 10 lutego 2021 r. 22 lutego 2021 r. T.M. zgłosił kolejne zastrzeżenia do raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni. W odpowiedzi na powyższe Biuro Kontroli na Miejscu Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego poinformowało stronę o nieuwzględnieniu wniesionych zastrzeżeń.

Decyzją z 15 marca 2021 r. nr 0086-2021-002331 Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach przyznał stronie płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2020, w ramach wariantu 5.5 Półnaturalne łąki świeże w wysokości 1797,78 zł. Jednocześnie organ odmówił stronie przyznania płatności w ramach wariantu 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne i nałożył karę administracyjną w wysokości 3944,63 zł.

Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji.

Decyzją z 20 września 2021 r. nr 385/2021 Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Następnie decyzją z 23 listopada 2021 r. nr 0086-2021-002902 Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach przyznał stronie płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2020, w ramach wariantu 5.5 Półnaturalne łąki świeże w wysokości 1438,22 zł i nałożył sankcję w wysokości 943,83 zł. Jednocześnie organ odmówił stronie przyznania płatności w ramach wariantu 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne i nałożył sankcję w wysokości 3944,63 zł oraz karę administracyjną w wysokości 6858,44 zł.

Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji. W treści odwołania podniosła, że § 33 ust. 6 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ na działkach zadeklarowanych w pakiecie 5.5 nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości, a tym bardziej elementów o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 3 powołanego rozporządzenia. W odniesieniu do okoliczności nieuznania siły wyższej, strona wyjaśniła, że zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego termin koszenia został określony od 15 czerwca do 30 września, a więc złożone pismo o wystąpieniu siły wyższej zostało złożone w terminie.

Ponadto odwołujący zaznaczył, że do akt sprawy zostały załączone zeznania świadków, którzy potwierdzają, że w latach poprzedzających rok 2020 (czyli rok wystąpienia siły wyższej i niewykoszenia działek) na zakwestionowanych działkach były corocznie wykonywane zabiegi agrotechniczne niszczące niepożądaną roślinność. Dowody te zostały złożone do akt. Dodatkowo zostało załączone pismo Wójta Gminy Słupia potwierdzające występowanie na terenie sąsiadującym z działkami strony siedlisk bobrów, co również nie zostało uwzględnione w niniejszej sprawie.

T.M. podkreślił, że działki rolne F, G oraz H są corocznie przez niego wykaszane w terminie, tym bardziej, że zostały zadeklarowane w pakiecie rolno-środowiskowo-klimatycznym, znane są mu konsekwencje wynikające z niewywiązania się ze zobowiązania. W roku 2020 zostały niewykoszone w terminie wskazanym w rozporządzeniu tj. do 30 września ze względu na ich zalanie (wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności), ale nie stanowią nieużytków.

W opinii odwołującego zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. bez dochowania należytej staranności podczas analizy materiału dowodowego zebranego na etapie toczącego się postępowania. Ponadto organ dokonał błędnej oceny stanu faktycznego i poczynił nieuzasadnione wnioski, wynikające z braku uwzględnienia dokumentów zgromadzonych w sprawie.

Strona zaznaczyła również, że działka ewidencyjna nr [...] jest spójna i użytkowana rolniczo na całej powierzchni. Mając na względzie § 11 pkt 5 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, zgodnie z którym w przypadku gdy na działce rolnej występują drzewa, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna może być przyznana do gruntu, na którym jest położona ta działka, jeżeli: 1) występujące na tym gruncie drzewa są rozrzucone, a liczba tych drzew na hektar tego gruntu nie przekracza 100 drzew;

2) na tym gruncie można prowadzić działalność rolnicza w podobny sposób, jak na gruncie o takiej samej powierzchni, na którym drzewa nie występują, stwierdzić należy, że stan taki znajduje się na działce rolnej I1. Natomiast obszar wykluczony nieprawidłowo został uznany przez kontrolujących jako nieużytek, gdyż był to obszar pozostawiony jako niewykoszony.

Z powyższych względów strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie do ponownego rozpoznania, rozpatrzenia wszystkich zgromadzonych dowodów w sprawie zgodnie z przepisami k.p.a., uznanie wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności na działkach zadeklarowanych oraz przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w wariancie 4.4 oraz 5.5.

Powołaną na wstępie decyzją Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji w pierwszej kolejności przytoczył przepisy rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego mające zastosowanie w sprawie, a następnie wskazał, że w gospodarstwie strony została przeprowadzona kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni, metodą foto. Kontrola wykonywana była przez uprawnionego, wykonawcę zewnętrznego - firmę E., KPT. Z czynności kontrolnych został sporządzony raport o nr [...], do którego załącznikiem są szkice z pomiaru działek rolnych oraz dokumentacja zajęciowa. Zgodnie z treścią raportu działka rolna I1 położona na działce ewidencyjnej nr [...] została oznaczona przez kontrolujących kodem DR52 oraz DR53, kody te mają zastosowanie przy zmianie pola zagospodarowania i mają charakter informacyjny. Kod DR52 oznacza powiększenie zasięgu pola zagospodarowania, natomiast kod DR53 oznacza zmniejszenie pola zagospodarowania.

Kolejne kody zastosowane dla działki rolnej I1 to DR22 oznaczający, iż działka rolna jest niespójna (błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych głównych/podrzędnych, nie sąsiadujących ze sobą, jako jedną działkę rolną oraz wynikający z powyższego kod DR13+ świadczący o przedeklarowaniu powierzchni działki. Z akt sprawy wynika, że działka rolna II jest niespójna, ponieważ jak przedstawia szkic załączony do raportu z kontroli, środek działki został wykluczony z płatności z powodu znajdujących się tam zakrzaczeń i zadrzewień oraz licznych samosiejek. Środkowa część działki niekwalifikująca się do płatności powoduje, iż działka rolna I1 zostaje podzielona na dwie działki o pow. 0,62 ha i pow. 0,41 ha, które nie stykają się bezpośrednio granicami przez co działka nie tworzy obszaru spójnego. Obszar wykluczony z płatności znajdujący się w środkowej części działki rolnej wynosi 0,12 ha, stąd dla działki tej zastosowano kod DR13+, który świadczy o jej przedeklarowaniu.

Odnosząc się do treści odwołania w którym strona kwestuje dokonane ustalenia w zakresie działki I1, Dyrektor Łódzkiego Oddziału ARiMR wskazał, iż zgodnie z § 11 ust. 4 rozporządzenia w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1 - 6 (m.in. warianty 4.4 i 5.5), płatność rolno-środowiskowo - klimatyczna jest przyznawana do gruntu, na którym jest położona działka rolna w rozumieniu art. 67 ust. 4 lit. a rozporządzenia nr 1306/2013, o powierzchni co najmniej 0,1 ha, zwanej dalej "działką rolną". Działkę rolną zaś w rozumieniu ww. przepisu oznacza zwarty obszar gruntu, zadeklarowany przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej, niż jedną grupę upraw o powierzchni co najmniej 0,1 ha Przy ustalaniu wysokości płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej przysługującej do gruntów uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (§ 15 ust. 3 rozporządzenia).

Z ww. regulacji prawnych wynika, że płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna jest przyznawana do powierzchni działki rolnej, na której w sposób faktyczny prowadzona jest działalność rolnicza (uprawa) tutaj: trwały użytek zielony. W przypadku działki I1 zgłoszona we wniosku powierzchnia została pomniejszona o 0,12 ha z uwagi na występujące w centralnej jej części tzn. zakrzaczenia, zadrzewienia wraz samosiejkami drzew i to w sposób skupiony, zwarty. W ocenie organu bez wątpliwości, tereny zadrzewione, zakrzaczone z samosiejkami drzew nie są obszarami, na których jest prowadzona działalność rolnicza (uprawa), bowiem charakter tych powierzchni na to nie pozwala.

Zdaniem organu odwoławczego w stanie faktycznym sprawy, wbrew twierdzeniom strony, nie zachodzą także okoliczności z § 11 ust. 5 rozporządzenia, albowiem oprócz wymogu nieprzekroczenia 100 drzew - § 11 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia musi być spełniony także wymóg § 11 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia, który wymaga aby na tych gruntach można było prowadzić działalność rolniczą w podobny sposób, jak na gruncie o takiej samej powierzchni, na których drzewa nie występują. Z porównania zdjęć wykonanych w toku kontroli na miejscu przedstawiających obszar wyłączony oraz uwzględniony do płatności jednoznacznie wynika, że ten drugi wymóg nie jest spełniony. Na terenie wykluczonym znajdowały się gęste skupiska samosiejek i zakrzaczeń z kępami drzew (brzóz) świadczące o braku wykowywana jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych, natomiast do dopłat uwzględniono tę cześć działki na której znajdowała się roślinność trawiasta charakterystyczna dla trwałych użytków zielonych.

W konsekwencji trafnie organ I instancji uznał, iż powierzchnia działki faktycznie wynosiła 1,03 ha. Na zmianę stanowiska co do zasadności pomniejszenia powierzchnia działki I1 o 0,12 ha nie wpływają wyjaśnienia strony, iż charakter wykluczonego terenu wynikał z faktu, iż obszar ten zaplanowała pozostawić nieskoszony w 2020 r.

Dalej organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z brzmieniem części IV pkt. 5 ppkt 2 lit. c załącznika nr 2 do rozporządzenia w zw. z § 4 ust. 2 pkt 5 oraz w zw. z § 22 ust. 2 pkt 2 tego rozporządzenia strona realizując zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne w wariancie 4.4 ma obowiązek przestrzegać wymogu pozostawienia nieskoszonego fragmentu działki rolnej o powierzchni wynoszącej 15-20%, którego położenie uprzednio oznacza na załączniku graficznym dołączonym do wniosku. Z porównania załącznika graficznego oraz szkicu pomiaru jednoznacznie wynika, iż w miejscu zaplanowanego niewykoszenia częściowo znajdował się teren wykluczony z dopłat przez kontrolujących. Trudno zaś uznać obszar na którym znajdują się samosiejki drzew oraz zadrzewienia jako miejsce realizacji wymogu określonego w części IV pkt. 5 ppkt. 2 lit. c załącznika nr 2 do rozporządzenia.

W tym stanie rzeczy organ odwoławczy zgodził się z oceną organu I instancji, iż w przypadku działki I1 strona nie tylko zawyżyła powierzchnię, ale także naruszony został wymóg pozostawienia nieskoszonego fragmentu działki rolnej o powierzchni wynoszącej 15-20%.

Odnosząc się do działki C położonej na działce ewidencyjnej nr [...] z uprawą trwały użytek zielony Dyrektor Łódzkiego Oddziału ARiMR wskazał, że zgodnie z raportem z czynności kontrolnych (z uwzględnieniem jego korekty sporządzonej w wyniku rozpatrzenia złożonych przez stronę zastrzeżeń do raportu z 26 grudnia 2020 r.) powierzchnia upraw kwalifikujących się do objęcia płatnością zajmowała 0,86 ha powierzchni tej działki, a nie jak deklarowała strona 1,06 ha. Z wyjaśnień przekazanych przez wykonawcę kontroli wynika, że na działce C/C1 wykonano zabiegi agrotechniczne w bieżącym roku i usunięto błędny kod DR14. Jej mniejsza powierzchnia spowodowana jest użytkowaniem części południowej referencji przez innego rolnika. Szkic z pomiaru powierzchni upraw, stanowiącego załącznik do raportu z czynności kontrolnych, wskazuje, iż z płatności wykluczona została południowa część działki ewidencyjnej nr [...] stanowiąca powierzchnię 0,20 ha, na której znajdował się inny rodzaj upraw, które odpowiadają uprawom znajdującym się na sąsiadujących działkach ewidencyjnych nr [...] i [...]. Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej C z daną uprawą była większa od powierzchni zmierzonej podczas kontroli.

Ponadto organ wskazał, że w przypadku powyższej działki tak jak w przypadku działki I1 stwierdzono naruszenie pozostawienia wymogu pozostawienia nieskoszonego fragmentu działki rolnej o powierzchni wynoszącej 15-20%. Z analizy załącznika graficznego i szkicu pomiaru wynika, iż część terenu zadeklarowanego przez stronę jako powierzchnia nieskoszona faktycznie nie należała do powierzchni działki rolnej C1. Stąd słusznie organu I instancji uznał, iż na powierzchni ww. działki nie został zrealizowany wymóg określony w części IV pkt. 5 ppkt 2 lit. c załącznika nr 2 do rozporządzenia.

W odniesieniu do działki F położonej na działce ewidencyjnej nr [...], działki G położonej na działce ewidencyjnej nr [...] oraz działki H położonej na działce ewidencyjnej nr [...] z uprawą trwały użytek zielony organ II instancji stwierdził, że w przypadku ww. działek obok kodów pokontrolnych DR52, DR53, zastosowano także kod DR18, który oznacza, że na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej i skutkuje wykluczeniem działki z płatności. W wyniku kontroli stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich trzech działkach rolnych tj. F, G i H. Na wskazanych działkach stwierdzono chwasty wieloletnie, zakrzaczenia, samosiejki drzew. Powyższe potwierdza raport z kontroli i sporządzona do niego dokumentacja fotograficzna.

Dyrektor Łódzkiego Oddziału ARiMR podkreślił, że rolnik realizując zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne jest zobowiązany do zachowania znajdujących się w jego gospodarstwie trwałych użytków zielonych (TUZ), co wynika wprost z brzmienia § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, w myśl którego rolnik realizujący zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne nie może przekształcać występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych i pastwisk trwałych w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 1307. Od pierwszego roku zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego, uprawę trwałego użytku zielonego strona corocznie zgłaszała na wszystkich zgłoszonych do płatności działkach ewidencyjnych. W przypadku działki rolnej F1, G1 oraz H1 zamiast uprawy trwałego użytku zielonego stwierdzono nieużytek. Analogiczna sytuacja miała miejsce w przypadku części działki I1. W ocenie kontrolujących stan szaty roślinnej wskazywał, iż na wykluczonym z dopłat obszarze nastąpiło wieloletnie zaniedbanie w zakresie gospodarki łąkowej.

W ocenie organu odwoławczego brak podstaw do uwzględnienia oświadczeń L.M. oraz M.M. z 22 lutego 2021 r., gdyż kwestią sporną w stanie faktycznym sprawy nie jest to, czy w 2019 r. na działkach zgłoszonych do płatności został wykonany jakiś zabieg agrotechniczny, ale to czy stan działek zastany przez inspektorów podczas wizytacji w terenie w 2020 r. uprawniał do przyjęcia, iż stanowią one zadeklarowany trwały użytek zielony. W ocenie organu okoliczność faktycznego stanu działki F1, G1, H1 oraz I1 została jednoznacznie ustalona na podstawie zebranego materiału dowodowego.

Dyrektor Łódzkiego Oddziału ARiMR podkreślił, że w rozstrzyganej sprawie kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzona została metodą foto. Kontrola tą metodą polega na odwzorowaniu granic działek rolnych, wskazanych przez stronę na załącznikach graficznych złożonych wraz z wnioskiem, na ortofotomapach (tj. zdjęcia lotnicze i satelitarne działek) znajdujących się w systemie informatycznym ARiMR i pomiarze ich powierzchni. Uzupełnieniem tego rodzaju kontroli jest wizytacja w terenie, w trakcie której weryfikowane są granice działek oraz wykonywane są zdjęcia obrazujące sposób ich użytkowania. Ten sposób kontroli odpowiada metodzie teledetekcji opisanej w art. 40 rozporządzenia nr 809/2014. W toku wizytacji w terenie wykonano fotografie obrazujące stan faktyczny i sposób użytkowania działek, jak również szkice z zaznaczeniem miejsca kierunków wykonania fotografii. Wyniki tak przeprowadzonej kontroli utrwalone zostały w protokole czynności kontrolnych, który spełnia wymogi formalne określone w art. 41 ust 1 rozporządzenia nr 809/2014. Zawarte w raporcie kontroli wyniki oględzin działek znajdują potwierdzenie w dołączonym do raportu materiale graficznym oraz dokumentacji fotograficznej.

Uwzględniając powyższe, zdaniem Dyrektora Łódzkiego Oddziału ARiMR, w sprawie zostało dowiedzione, że deklaracja strony złożona we wniosku o przyznanie płatności nie była zgodna ze stanem faktycznym zastanym w dniu kontroli. W razie przeprowadzenia kontroli protokół z kontroli jest podstawowym dowodem na okoliczność zgodności z warunkami przyznania pomocy. W sytuacji, gdy protokół kontroli nie budzi uzasadnionych wątpliwości - gdyż został sporządzony w sposób prawidłowy przez uprawnione osoby - nie można organowi postawić skutecznego zarzutu, że ograniczenie postępowania dowodowego do przeprowadzenia dowodu z protokołu kontroli stanowi o naruszeniu obowiązku podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W rozpoznawanej sprawie skarżący ustaleń zawartych w protokole skutecznie nie podważył, a jego zastrzeżenia i uwagi należało ocenić jako nieuzasadnione.

W dalszej kolejności organ wskazał na sposób ustalenia wysokości przysługującej stronie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2020 rok.

W tym zakresie wyjaśnił, że powierzchnia zadeklarowana we wniosku w ramach wariantu 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne wynosiła 12,48 ha. Powierzchnia stwierdzona 8,15ha [3,32 ha działka K1+ 2,94 ha działka D1 + 1,03ha działka I1+ 0,86 ha działka C1= 8,15ha]. W przypadku C1 wykluczono powierzchnię 0,20 ha, dla działki I1 powierzchnię 0,12 ha, pomniejszenia te były wynikiem przedeklarowania powierzchni działek rolnych (DR13+). Natomiast działki rolne F1 o powierzchni 1,10 ha, G1 o powierzchni 1,90 ha i H1 o powierzchni 1,01 ha uznano za nieużytki dlatego zostały w całości wykluczone z płatności (DR18). Różnica między powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 4,33 ha, co stanowi 53,13% powierzchni stwierdzonej (stwierdzona różnica 4,33 ha x 100 % / pow. stwierdzona 8,15 ha = 53,13%). Z uwagi na fakt, że zawyżenie procentowe przekracza 50%, to skutkuje odmową przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach wariantu 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne i nałożeniem sankcji trzyletnich w wysokości odpowiadającej iloczynowi różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną oraz stawki płatności, tj. 4,33 ha x 911 zł = 3944,63 zł.

Z kolei naruszenie wymogu określonego w części IV ust. 4 pkt 2 lit c załącznika nr 2 skutkowało pomniejszeniem płatności stosownie do treści § 33 ust. 3 rozporządzenia. W załączniku nr 8 do rozporządzenia pod poz. 62 określono dla niespełnienia wymogu braku pozostawienia odpowiedniej wielkości powierzchni nieskoszonej współczynnik dotkliwości uchybienia na poziomie 5%, zaś trwałości uchybienia 1,25, ich iloczyn to 6%. Natomiast za niedotrzymanie obowiązku zachowania występujących trwałych użytków zielonych w gospodarstwie ustawodawca przewidział sankcję określoną w § 33 ust. 6 rozporządzenia.

W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo odstąpił jednak od zastosowania pomniejszeń wynikających z § 33 ust. 3 i 6 rozporządzenia w pierwszej kolejności stosując sankcje z tytułu przedeklarowania powierzchni, mając na uwadze treść art.6 ust. 2 rozporządzenia nr 809/2014. Ze względu na fakt, że procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną do płatności a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 53,13% powierzchni stwierdzonej organ I instancji prawidłowo odmówił wnioskowanej płatności i nałożył sankcje w kwocie 3944,63 zł w okresie trzech lat kalendarzowych stosownie do treści art. 19 rozporządzenia nr 640/2014. Jednocześnie z uwagi na to, że stronie nie przyznano wnioskowanej płatności brak było podstaw do dalszych pomniejszeń w ramach wariantu 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne.

W zakresie działek zadeklarowanych w ramach wariantu 5.5 Półnaturalne łąki świeże Dyrektor Łódzkiego Oddziału ARiMR wyjaśnił, że w toku kontroli na miejscu nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości w odniesieniu działek zadeklarowanych w ramach ww. wariantu, powierzchnia zadeklarowana odpowiadała powierzchni stwierdzonej w toku postępowania i wynosiła 1,66 ha. W związku powyższym początkowa kwota należnej stronie płatności to 1797,78 zł [1,66 ha x 1083 zł stawka płatności = 1797,78 zł]. Następnie kwotę płatności należało pomniejszyć o 20% stosownie do treści § 33 ust. 6 rozporządzenia w następujący sposób: 1797,78 zł x 20% sankcja za niespełnienie warunku zachowania trwałych użytków zielonych = 359,56 zł kwota pomniejszenia. Zatem przysługująca stronie płatność w ramach ww. wariantu wyniosła 1438,22 zł [1797,78 zł -359,56 zł = 1438,22 zł].

W opinii organu odwoławczego uzasadnione jest również zastosowanie w niniejszej sprawie zapisów § 34a rozporządzenia i ustalona na jego podstawie kara administracyjna za lata 2017-2019. Ponieważ stwierdzone na gruncie rozpatrywanej sprawy uchybienie w ramach wariantu 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne, tj. brak pozostawienia odpowiedniej wielkości powierzchni nieskoszonej zostało określone w części IV Załącznika 8 pod poz. 62, kwotę kary należało ustalić stosując odpowiednio § 34a pkt 3 lit a rozporządzenia, czyli:

1. - za 2019 r. [6% x (11369,28 zł x 23,19%)] x 50% = 158,19 zł x 50% = 79,096 zł,
2. - za 2018r. [6% x (12145,75 zł x 23,19%)] x 30% = 168,996 zł x 30% = 50,698 zł
3. - za 2017 r. [6% x (10058,24 zł. x 23,19%)] x 10% = 139,95 zł x 10%=13,995 zł.

Łącznie kwota kary wyniosła 143,79 zł [ 79,096zł +50,698zł + 13,995 zł=143,79 zł].

Odnosząc się do trwałych użytków zielonych, organ II Instancji podkreślił, że sankcja za ich przekształcenie została określona w § 33 ust 6 rozporządzenia, zatem kwota kary administracyjnej zgodnie § 34a rozporządzenia to:

1. - Wariant 4.4. Półnaturalne łąki wilgotne za 2019 r. - 2273,85 zł (11369,28 zł kwota płatności otrzymanej za 2019 r. w ramach wariantu 4.4) x 20% = 2273,85 zł za 2018 r. - 2429,15 zł (12145,75 zł kwota płatności otrzymanej za 2018 r. w ramach wariantu 4.4)x 20% = 2429,15 zł za 2017 r. - 2011,65 zł (10058,24 zł kwota płatności otrzymanej za 2017 r. w ramach wariantu 4.4) x 20% = 2011,65 zł

Łącznie kwota kary wyniosła 6714,65 zł [2273,85 zł + 2429,15 zł + 2011,65 zł= 6714,65 zł ];

1. - Wariant 5.5 Półnaturalne łąki świeże za 2019 r. - 359,59 zł (1797,78 zł kwota płatności otrzymanej za 2019 r. w ramach wariantu 5.5) x 20% = 359,59 zł za 2018 r. - 404,26 zł (2021,31 zł kwota płatności otrzymanej za 2018 r. w ramach wariantu 5.5) x 20% = 404,26zł za 2017 r. -180,01 zł (900,05 zł kwota płatności otrzymanej za 2017 r. w ramach wariantu 5.5) x 20%= 180,01 zł.

Łącznie kwota kary wyniosła 943,83 zł [359,59 zł+404,26zł + 180,01zł =943,83 zł].

Biorąc pod uwagę powyższe organ II instancji stwierdził, że łączna kara administracyjna w zakresie wariantu 4.4. Półnaturalne łąki wilgotne wyniosła 6858,44 zł [6714,65 zł + 143,79 zł = 6858,44 zł], zaś w przypadku wariantu 5.5 Półnaturalne łąki świeże - 943,83 zł.

W końcowej części decyzji organ stwierdził, że na gruncie rozpoznawanej sprawy nie zaistniały przesłanki odstąpienia od nakładania kar administracyjnych wymienione w art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013. W tym zakresie wyjaśnił, że jak wynika z akt sprawy pismem z 28 września 2020 r. strona poinformowała Kierownika Biura Powiatowego o niewykoszeniu łąk z uwagi na zalanie działek o nr [...],[...] i [...] oraz [...], czego przyczyną były niedrożne rowy, które zostały zatamowane przez bobry. W ocenie organu wskazane przez stronę okoliczności potencjalnie mogłoby zostać uznane za nadzwyczajną okoliczność, ale tylko w przypadku braku wykoszenia działek w bieżącym sezonie wegetacyjnym tj. 2020 r., natomiast jak wynika z raportu z kontroli stan działek był efektem ich kilkuletniego braku użytkowania. Wobec czego nie można uznać wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności zgłoszonych w 2020 r., jako przyczyny niewykoszenia łąk, które są wynikiem wieloletniego zaniedbania. Tym samym w okolicznościach sprawy nie wystąpiła przesłanka z art. 62 ust. 2 pkt a rozporządzenia nr 1306/2013.

W opinii organu II instancji popełniony przez stronę błąd, polegający na zadeklarowaniu we wniosku powierzchni większej aniżeli faktycznie użytkowana rolniczo, bez żadnych wątpliwości nie może zostać uznany za oczywistą omyłkę, o której mowa w art. 4 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014. Nieprawidłowość, której wykrycie wymaga przeprowadzenia określonych działań kontrolnych, nie może zostać uznana za omyłkę o takim charakterze.

Zdaniem organu II instancji w stanie faktycznym sprawy nie zaistniały także przesłanki wymienione w art. 64 ust. 2 lit. c i d rozporządzenia nr 1306/2013. Powierzchnia gruntów zadeklarowana do pomocy finansowej określa ciężar finansowy tej pomocy, a zatem wnioskujący o pomoc rolnik, wskazując powierzchnię do płatności, musi czynić to w pełni świadomie, bowiem tylko on bierze na siebie odpowiedzialność za zgłoszone dane. Dodatkowo wniosek o przyznanie płatności wiąże organ, który decydując o przyznaniu pomocy, musi odnieść się do danych w nim zawartych, w tym do wielkości zgłoszonego obszaru, i te właśnie dane poddać kontroli, bo decydują one o wielkości przyznanej pomocy. Powyższe względy powodują, że w żadnym razie nie można twierdzić, że tak istotny element stanu faktycznego jak powierzchnia nieużytkowana rolniczo nie mógł zostać w rozsądny sposób odkryty przez wnioskodawcę czy też był wynikiem błędu organu.

Składając wniosek T.M. złożył oświadczenie woli i wiedzy, za które ponosi odpowiedzialność. W związku z powyższym, w ocenie organ odwoławczego, strona ponosi wyłączną winę za nieprawidłową deklarację powierzchni użytkowanej rolniczo we wniosku.

W ocenie organu odwoławczego nie zaistniały również przesłanki z art. 64 ust. 2 lit. e rozporządzenia nr 1306/2013. Stwierdzona niezgodność nie jest nieznaczna albowiem stwierdzona różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną a obszarem zatwierdzonym stanowi 53,13% obszaru zatwierdzonego.

Odnosząc się natomiast do art. 64 ust. 2 lit. f rozporządzenia nr 1306/2013 organ wskazał, iż wyjątki od stosowania kar administracyjnych zostały określone w art. 15 rozporządzenia nr 640/2014. W toku przeprowadzonego przez organ postępowania strona nie zgłaszała zmian we wniosku w zakresie spornych działek. W związku z powyższym w niniejszej sprawie przepis ten nie ma zastosowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi T.M. zarzucił powyższej decyzji Dyrektora Łódzkiego Oddziału ARiMR z 14 lutego 2022 r. naruszenie:

1. 1. art. 7 i 8 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz prowadzenie postępowania zmierzającego do załatwienia sprawy wbrew zasadzie zaufania strony do władzy publicznej i wydanie decyzji niezgodnej z prawem;
2. 2. art. 2 Konstytucji RP;
3. 3. art. 75 § 1 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia wszystkich dowodów z dokumentów będących w aktach sprawy, brak ich analizy i uwzględnienia w zaskarżonej decyzji, brak wskazania dlaczego jednym dowodom nadano status istotny dla rozstrzygnięcia sprawy, a inne pominięto bez uzasadnionej przyczyny, co również wskazuje na naruszenie przez organ art. 107 § 3 k.p.a.; art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów, co skutkowało dokonaniem jej w sposób dowolny i bez należytego rozważenia stanu sprawy i z pominięciem wszechstronnego materiału dowodowego;
4. 4. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, niepodanie przyczyn i powodów odmowy uznania wiarygodności i mocy dowodowej dokumentom i dowodom przekazanym przez stronę postępowania;
5. 5. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy organ odwoławczy winien był - na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. - uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji;
6. 6. art. 9 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014 poprzez uznanie działki ewidencyjnej nr [...] jako niespójnej ze względu na zakrzaczenia, zadrzewienia i liczne samosiejki. W tym zakresie skarżący wyjaśnił, że zakwestionowana działka stanowi zwarty obszar gruntu, organ I i II instancji nie wzięły pod uwagę faktu, że na niniejszej działce jest podjęte zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne i część, która została uznana za nieużytek w roku 2019 była obszarem niewykoszonym (jak wynika z planu rolnośrodowiskowego) i rzeczą naturalna jest, że pojawiły się tam niewielkie odrosty samosiejek drzew, które zostały wykoszone po przeprowadzonej kontroli, w terminie do 30 września jak wskazuje rozporządzenie z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne". Natomiast znajdujące się tam drzewa zgodnie z art. 9 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014 nie przekroczyły dopuszczonej liczby na 1 ha. Ponadto organ II instancji wskazał obszar zgłoszony do dopłat porównując szkic pomiaru wykonany w trakcie kontroli i załącznik graficzny (str. 9 decyzji), z którego to wynika, że teren niekwalifikujący się do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej został wyłączony. Co bardzo istotne na szkicu pomiaru zaznaczono strzałkami, z którego miejsca były robione zdjęcia. Strzałki jednoznacznie wskazują, że wykonano zdjęcia obszaru, którego rolnik nie deklarował do ww. płatności, natomiast organ mając raport z kontroli, szkice i zdjęcia w dalszym ciągu utrzymuje, że jest to obszar zgłoszony do dopłat wykluczając go i nakładając karę.
7. 7. art. 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 640/2014 poprzez nieuznanie wystąpienia "nadzwyczajnych okoliczności" uniemożliwiających wykonanie zabiegu agrotechnicznego w terminie choć wystąpienie takiego przypadku zostało zgłoszone Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w terminie do tego wyznaczonym.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Pabianicach, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, rozpatrzenie wszystkich zgromadzonych dowodów w sprawie zgodnie z przepisami k.p.a., uznanie wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności na działkach zadeklarowanych do płatności oraz przyznanie płatności w pełnej wysokości.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Łódzkiego Oddziału ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Pismem z 8 czerwca 2022 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wydruków ze strony www.geoportal360.pl, obrazujących zdjęcia lotnicze działek ewidencyjnych o numerach [...], [...] oraz [...], na okoliczność wykonywania przez stronę w 2018 r. zabiegów agrotechnicznych względem ww. nieruchomości, tj. ich koszenia i należytego utrzymywania. Pełnomocnik podkreślił, że strona wykonała koszenie przedmiotowych nieruchomości zarówno w 2018 r. jaki i w 2019 r. Natomiast w odniesieniu do roku 2020 skarżący zgłosił w prawem przewidzianym terminie do ARiMR w Pabianicach fakt wystąpienia na ww. działkach ewidencyjnych nadzwyczajnych okoliczności. Dodatkowo pełnomocnik wskazał, iż przed sądem toczyły się dwa postępowania dotyczące tożsamych okoliczności faktycznych jak objęte przedmiotem niniejszego postępowania o sygn. akt III SA/Łd 1055/21 oraz III SA/Łd 1054/21.

W odpowiedzi na pismo pełnomocnika skarżącego z 8 czerwca 2022 r. organ II instancji wniósł o oddalenie wniosków dowodowych zawartych we wskazanym piśmie z uwagi na brak znacznika czasu na przedłożonych wydrukach i ograniczoną czytelność. Ponadto podkreślił, że rozstrzygnięcia w sprawach dotyczących płatności OB i ONW nie mogą stanowić elementu materiału dowodowego w niniejszej sprawie, gdyż każde postępowanie administracyjne jest prowadzone odrębnie i zakończone decyzją wydaną w indywidulanej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie podkreślenia wymaga, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W ramach wspomnianej kontroli sąd administracyjny bada, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu materialnemu określającemu zasady przyznawania wnioskowanej płatności i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie było obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie zapadłego rozstrzygnięcia, bądź stwierdzenie jego nieważności. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpatrując niniejszą sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 14 lutego 2022 r. oraz poprzedzającej jej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Pabianicach z 23 listopada 2021 r.

Przedmiot sporu w sprawie stanowi kwestia legalności przyznania skarżącemu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2020 rok w pomniejszonej wysokości. Organ rozpoznający sprawę uznał, że w odniesieniu do wnioskodawcy zaistniały nieprawidłowości skutkujące zmniejszeniem płatności. Wnioskodawca twierdził natomiast, że organ błędnie ustalił stan faktyczny w sprawie, bowiem na działkach objętych wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2020 nie występowały żadne nieprawidłowości w zakresie realizacji podjętego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego.

Wskazać należy, że przesłanki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2020 rok wynikają z wydanego na podstawie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli:

1. 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o przyznanie tej płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
2. 2) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym";
3. 3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne jest realizowane w ramach jednego wariantu albo jednego pakietu - w przypadku gdy pakiet nie obejmuje wariantu. Z akt sprawy wynika, że w treści wniosku o przyznanie płatności na 2020 rok strona zobowiązała się do realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego w ramach wariantu 5.5 Półnaturalne łąki świeże oraz wariantu 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne.

W świetle § 4 ust. 2 rozporządzenia rolnik lub zarządca realizujący zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne m.in. nie może przekształcać występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych i pastwisk trwałych w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwanych dalej "trwałymi użytkami zielonymi" (pkt 2); przestrzega innych wymogów, które są określone dla poszczególnych pakietów lub ich wariantów w załączniku nr 2 do rozporządzenia (pkt 5).

Stosownie do załącznika nr 2 do rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego cześć IV. pakiet 4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000 i Pakiet 5. Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000 wymogi dla deklarowanych przez stronę pakietów obejmują m.in. koszenie w terminie określonym przez eksperta przyrodniczego, przy czym termin ten rozpoczyna się nie wcześniej niż w dniu 15 czerwca i kończy się nie później niż w dniu 30 września; pozostawienie nieskoszonego fragmentu działki rolnej o powierzchni wynoszącej 15-20% powierzchni tej działki; w przypadku stosowania dwóch pokosów w ciągu roku należy pozostawić te same fragmenty działki rolnej nieskoszone, a w dwóch kolejnych latach należy pozostawić inne fragmenty nieskoszone (ust. 5 pkt 2b i 2c).

W myśl § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne obejmuje użytki rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwane dalej "użytkami rolnymi" (...): a) zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu, b) spełniające warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, c) objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014 również w przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014. Rolnik lub zarządca realizuje zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (§ 5 ust. 4 rozporządzenia). Zgodnie zaś z § 6 ust. 1 rozporządzenia, wielkość obszaru objętego zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym oraz miejsce realizacji tego zobowiązania nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji, z wyjątkiem:

1. 1) zmiany wielkości obszaru objętego zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym w ramach wariantu 2.1., lecz nie więcej niż o 15% w stosunku do wielkości obszaru objętego tym zobowiązaniem w pierwszym roku jego realizacji, lub zmiany miejsca realizacji tego zobowiązania;
2. 2) zmiany wielkości obszaru objętego zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym w ramach danego wariantu pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 6 lub zmiany miejsca realizacji tego zobowiązania.

Zaznaczyć należy, że stosownie do art. 4 ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (ust. 1).

Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:

1. 1) stoi na straży praworządności;
2. 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3. 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4. 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 27 ust. 2 ustawy).

Z przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniach w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej Kodeks postępowania administracyjnego jest stosowany w ograniczonym zakresie, a ciężar dowodu co do okoliczności mających znaczenie dla płatności ciąży na stronie składającej wniosek. Takie uregulowanie prawne, w ocenie Sądu, nie zwalnia jednak organów od przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym przede wszystkim zasady praworządności - art. 6 k.p.a., zasady przekonywania - art. 8 k.p.a. oraz zasady pogłębiania zaufania - art. 8 k.p.a. zgodnie z którą organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

Ponadto w postępowaniu w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych organy administracyjne nie są zwolnione z obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego i dokonania jego oceny zgodnie z art. 80 k.p.a.

W rozpoznawanej sprawie podstawą przyznania skarżącemu wnioskowanej płatności w pomniejszonej wysokości były nieprawidłowości stwierdzone w toku kontroli na miejscu przeprowadzonej metodą FOTO. Wyjaśnić należy, że metoda ta została przewidziana przez prawodawcę unijnego w art. 40 rozporządzenia nr 809/2014. Kontrola tą metodą polega na odwzorowaniu granic działek rolnych, wskazanych przez stronę na załącznikach graficznych złożonych wraz z wnioskiem, na ortofotomapach (tj. zdjęcia lotnicze i satelitarne działek) znajdujących się w systemie informatycznym ARiMR i pomiarze ich powierzchni. Uzupełnieniem tego rodzaju kontroli jest wizytacja w terenie, w trakcie której weryfikowane są granice działek oraz wykonywane są zdjęcia obrazujące sposób ich użytkowania. W niniejszej sprawie kontrola wykonywana była przez uprawnionego, wykonawcę zewnętrznego - firmę E., KPT. Z czynności kontrolnych został sporządzony raport w zakresie kwalifikowalności powierzchni o nr [...].

Ze wskazanego raportu zatwierdzonego w dniu 15 września 2020 r., a następnie zatwierdzonego po kontroli formalnej w dniu 1 grudnia 2020 r. oraz zatwierdzonego w systemie informatycznym 15 lutego 2020 r., wynika, że kontrola FOTO rozpoczęła się 5 sierpnia 2020 r., zakończyła 26 sierpnia 2020 r. i nie została uzupełniona inspekcją terenową gospodarstwa skarżącego.

Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że została przeprowadzona wizytacja terenowa, z której wykonano fotografie obrazujące stan faktyczny i sposób użytkowania działek, jak również szkice z zaznaczeniem miejsca kierunków fotografii. Do uzasadnienia decyzji wklejone zostały zdjęcia obrazujące stan gruntu z różnych dat, bez wyjaśnienia czy w tych datach przeprowadzane były inspekcje w terenie, a jeśli tak to z jakich przyczyn w protokole kontroli wskazano, że w jej toku nie przeprowadzono inspekcji terenowej w gospodarstwie skarżącego.

Poza wyżej wskazanymi rozbieżnościami, zdaniem Sądu, organ w toku przeprowadzonego postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji oraz w motywach rozstrzygnięcia nie wyjaśnił w dostatecznym stopniu powodów, z jakich dokonał zmniejszenia skarżącemu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2020 rok. W tym zakresie również niewystarczająco odniósł się do zarzutów zgłaszanych przez skarżącego w toku postępowania.

Jak wynika z akt sprawy, powodem zmniejszenia płatności w odniesieniu do działek rolnych C, I, F, G, H było stwierdzenie przez organ zawyżenia powierzchni zadeklarowanej przez stronę we wniosku w stosunku do powierzchni stwierdzonej w toku kontroli, zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej, naruszenie wymogu pozostawienia nieskoszonego fragmentu działki rolnej o powierzchni wynoszącej 15-20% powierzchni tej działki oraz zakazu przekształcania występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych.

Zauważyć należy, że skarżący podniósł w treści zastrzeżeń do raportu z kontroli, że raport zawiera działki rolne, których nie deklarował, a mianowicie działki pseudodziałki @B1 oraz @B2, bowiem deklarował działkę główną B oraz działkę podrzędną B1 o powierzchni 1,67 ha. Ponadto skarżący wskazał, że raport zawiera błędy, bowiem kontrola została przeprowadzona, jak wynika z jego pierwszej strony, w dniach od 5 sierpnia 2020 r. do 26 sierpnia 2020 r., natomiast w dalszej części raportu jest informacja, że na działkach ewidencyjnych o numerach [...], [...], [...], [...], [...] i [...] kontrola została wykonana 9 listopada 2020 r. zdjęciami z prefiksem Z3, a więc po kontroli formalnej ARMiR.

Jednocześnie skarżący wskazał, że raport został zatwierdzony w dniu 15 września 2020 r., a więc zatwierdzający potwierdził wydarzenia, które miały miejsce niespełna dwa miesiące później, tj. 9 listopada 2020 roku. Skarżący wskazał także, że na działkach rolnych F,G,H znajduje się kilka rozrzuconych drzew, ale zgodnie z art. 9 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. działkę rolną zawierającą rozrzucone drzewa uznaje się za kwalifikujący się obszar, o ile spełnione są określone warunki.

W zakresie ustaleń dotyczących działki I skarżący stwierdził, że są one zupełnie nieprawidłowe, w raporcie napisano, że działka jest niespójna, co jest błędne, ponieważ w roku 2020 powierzchnia nieskoszona zgodnie z opracowanym planem rolnośrodowiskowym wyniosła 0,23 ha i znajdowała się na wysokości wyłączonego z płatności obszaru porośniętego drzewami. Skarżący podważył przyjęcie, że działka jest niespójna w części, która w roku 2020 miała pozostać obszarem nieskoszonym, skoro na całej działce nie przeprowadził zabiegów agrotechnicznych, mając na względzie załącznik do rozporządzenia rolnośrodowiskowego nr 2 IV. Pakiet 4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000 i Pakiet 5. Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000.

Ponadto odnośnie działek @B1, @B2, @C,C1A skarżący wskazał, że kontrola przeprowadzona w sierpniu nie może wykazać, że na działce nie przeprowadzono w danym roku żadnych zabiegów uprawowych zapobiegających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów, skoro do końca roku pozostało jeszcze cztery miesiące, a wymogi odnośnie gruntów, które podlegają zobowiązaniom rolno-środowiskowo-klimatycznym przesuwają termin koszenia do końca września. Skarżący podkreślił, że pismem z 28 września 2020 r. poinformował Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w Pabianicach o wystąpieniu nadzwyczajnych okoliczności na działkach ewidencyjnych o numerach [...], [...], [...] i [...].

W kolejnych pismach kierowanych do organu I instancji skarżący podkreślał, że na działkach rolnych F1,G1 i H1 nie występują wieloletnie chwasty, zakrzaczenia oraz samosiejki drzew. Do akt sprawy zostało przedłożone pismo potwierdzające, że w 2020 r. nie zostały wykonane zabiegi agrotechniczne na wskazanych działkach z powodu wystąpienia siły wyższej. Jednocześnie skarżący zaznaczył, że przedłożone przez niego zeznania świadków potwierdzają, że w latach poprzedzających rok 2020 na zakwestionowanych działkach były corocznie wykonywane zabiegi agrotechniczne niszczące niepożądaną roślinność.

Dodatkowo w toku postępowania przed tutejszym Sądem skarżący przedłożył wydruki ze strony www.geoportal360.pl, zawierające zdjęcia lotnicze działek ewidencyjnych o numerach [...], [...] oraz [...], na okoliczność wykonywania w 2018 r. zabiegów agrotechnicznych względem ww. nieruchomości, tj. ich koszenia i należytego utrzymywania

Z akt sprawy wynika, że w następstwie wniesionych przez skarżącego zastrzeżeń dokonano niewielkich zmian w raporcie z kontroli przeprowadzonej na działkach zadeklarowanych do płatności. W dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy znajdują się lakoniczne wyjaśnienia wykonawcy kontroli z 27 stycznia 2021 r. skierowane do organu I instancji, które w przeważającej większości nie odnoszą się do dokonanych zmian w raporcie. Dopiero w piśmie z 26 stycznia 2021 r. skierowanym do skarżącego E. wymieniła zmiany dokonane w raporcie z kontroli, nie przedstawiając jednak w tym względzie żadnego uzasadnienia i nie odnosząc się do wszystkich podnoszonych przez skarżącego zastrzeżeń.

Natomiast w piśmie Biura Kontroli na Miejscu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 10 lutego 2021 r. wyjaśniono, że dokonano zmian w raporcie i w sposób lakoniczny odniesiono się do wyżej przedstawionych zastrzeżeń skarżącego.

Zdaniem Sądu zatem, wbrew zgłaszanym przez skarżącego zastrzeżeniom, organ orzekający w sprawie nie przeanalizował 5-letniej historii TUZ na zgłoszonych do płatności działkach ewidencyjnych. Niewątpliwe kwestia ta ma istotne znaczenie w niniejszej sprawie, bowiem w świetle przywołanych wyżej przepisów § 5 i § 6 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego wielkość oraz miejsce realizacji obszaru objętego zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym nie podlegają zmianie i użytki rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu objęte są 5- letnim zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym. W rozpoznawanej sprawie organ zupełnie pominął podnoszoną przez skarżącego okoliczność realizowania przez niego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego i wykonywania zabiegów na zgłoszonych do płatności działkach zgodnie z opracowanym planem rolnośrodowiskowym.

Nie załączył do akt sprawy decyzji w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych za lata poprzedzające rok, w którym skarżący wnioskował o przyznanie płatności w niniejszej sprawie. Nie zbadał więc, czy skarżący dokonał zmiany sposobu użytkowania części działek objętych planem rolnośrodowiskowym i zadeklarowanych do płatności w 2020 r. w stosunku do lat poprzednich czy też do takich zmian w rzeczywistości nie doszło.

Niezrozumiałe i przedwczesne są twierdzenia organu co do tego, że działki o numerach [...], [...] i [...] stanowią nieużytki z wieloletnimi chwastami, zakrzaczeniami i samosiejkami drzew, co oznacza, że powstały wcześniej niż w 2020 roku, bez dokonania analizy zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego podjętego na tych działkach oraz wyczerpującego rozpatrzenia argumentów i dowodów zaoferowanych przez skarżącego w tym zakresie.

Twierdzenie organu zawarte w odpowiedzi na zastrzeżenia do raportu z kontroli, że informacja skarżącego o wystąpieniu okoliczności nadzwyczajnych na działkach ewidencyjnych o numerach [...], [...], [...] i [...] nie ma wpływu na wyniki kontroli, gdyż czynności kontrolne mają na celu jedynie udokumentowanie stanu faktycznego na działkach na dzień kontroli, w ocenie Sądu nie jest jasne, bowiem nie uwzględnia okoliczności, że w niniejszej sprawie kontrole na działkach zgłoszonych do płatności przeprowadzane były w różnych terminach. Jak wynika z akt sprawy skarżący pismem z 28 września 2020 r. poinformował organ I instancji o wystąpieniu okoliczności nadzwyczajnych na ww. działkach ewidencyjnych, zaś kontrole przeprowadzane były w dniach od 5 sierpnia 2020 r. do 26 sierpnia 2020 r., 9 listopada 2020 r. oraz 23 stycznia 2021 r.

Należy również zwrócić uwagę, że w przypadku działki I1 organ stwierdził w centralnej części działki zakrzaczenia, zadrzewienia z samosiejkami drzew, które uniemożliwiają prowadzenie działalności rolniczej. Z tego względu organ pomniejszył zadeklarowaną przez stronę powierzchnię działki uprawniającą do płatności. Tym samym organ pominął zupełnie argumentację strony, że wykluczony z płatności obszar zgodnie z opracowanym planem rolnośrodowiskowym miał stanowić obszar nieskoszony. W ocenie Sądu, wobec braku analizy zobowiązania rolno-środowisko-klimatycznego obejmującego działkę I1, brak jest pełnych ustaleń organu w zakresie możliwości zakwalifikowania do płatności tej działki rolnej.

Ponadto zauważenia wymaga, że w odpowiedzi na zastrzeżenia skarżącego co do możliwości zastosowania regulacji zawartej w art. 9 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014, uszczegółowionej w § 11 ust. 5 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, w myśl której działkę rolną zawierającą rozrzucone drzewa uznaje się za kwalifikujący się obszar, o ile spełnione są określone warunki, w zaskarżonej decyzji organ uznał, że w sprawie nie zachodzą okoliczności wskazane w tym przepisie. Zdaniem organu nie można stwierdzić, że na gruncie zgłoszonym do płatności obejmującym działkę I1 można prowadzić działalność rolniczą w podobny sposób, jak na gruncie o takiej samej powierzchni, na którym drzewa nie występują.

W ocenie Sądu twierdzenie to jest co najmniej przedwczesne, bowiem organ nie wziął pod uwagę, że jak już wcześniej wskazano, na wskazanej działce jest podjęte zobowiązanie rolno-środowiskowo- klimatyczne i jej część w 2019 r. zgodnie z planem rolno-środowiskowo-klimatycznym była obszarem niewykoszonym, a co za tym idzie normalnym stanem rzeczy jest pojawienie się na tym obszarze oprócz roślinności trawiastej również innego typu roślinności oraz samosiejek drzew.

Nieuzasadnionym jest również nieuwzględnienie przez organ wniosków dowodowych zgłaszanych przez skarżącego w toku postępowania. Odmowa przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków na okoliczność rolniczego użytkowania zadeklarowanych do płatności działek niewątpliwe narusza art. 78 k.p.a. W świetle powołanego przepisu żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (§ 1). Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy (§ 2). W sytuacji gdy strona kwestionowała ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zakresie rolniczego użytkowania działek objętych wnioskiem o przyznanie płatności, niewątpliwe zgłoszone przez nią dowody potwierdzające odmiennie stanowisko w tym zakresie miały znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Tymczasem organ nie uwzględnił wniosków dowodowych strony bez wyczerpującego uzasadnienia swojego stanowiska w tej kwestii, przyjmując z góry, że okoliczności stwierdzone w raporcie z kontroli zostały udowodnione. Raport z kontroli przeprowadzonej metodą FOTO stanowi wprawdzie istotny dowód w sprawie dotyczącej przyznania pomocy finansowej na określone działania, jednak przepisy nie stanowią, że jest to jedyny środek dowodowy. Art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy zobowiązuje organ do rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Stosownie do art. 27 ust. 2 ustawy ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W ocenie Sądu za wadliwy należy uznać sposób rozpatrywania sprawy, w szczególności ocenę materiału dowodowego, w którym pierwszeństwo przyznaje się jednemu dowodowi i nie rozpoznaje tego dowodu w łączności z pozostałym materiałem dowodowym, przedstawianym przez stronę, mając przy tym na względzie konsekwentne stanowisko strony co do rolniczego użytkowania wszystkich działek zgłoszonych do płatności. Ustalenia faktyczne przyjęte w wyniku takiej oceny materiału dowodowego należy uznać za niepełne i mogące prowadzić do nieprawdziwych wniosków.

Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że organy nie wyjaśniły w wystarczającym stopniu powodów, dla których uznały, że płatności powinny być skarżącemu przyznane w pomniejszonej płatności. W toku postępowania skarżący nie zgadzał się z ustaleniami kontroli i wyjaśnieniami wykonawcy kontroli składając najpierw zastrzeżenia, a następnie odwołanie. Podkreślał, że realizuje 5-letnie zobowiązanie i wszystkie grunty zadeklarowane do płatności użytkuje zgodnie z przepisami. Na potwierdzenie podnoszonych przez siebie okoliczności wskazywał dowody. Ustalenia faktyczne dokonane przez organ prowadzą natomiast do wniosku, że nie wyjaśniono wszystkich wątpliwości podnoszonych przez stronę. Zarzuty skarżącego do ustaleń kontroli nie zostały wyjaśnione w sposób niebudzący wątpliwości ani w toku postępowania przed organami ARIMR, ani w treści uzasadnień wydanych w sprawie decyzji. Wartości kwalifikowanej powierzchni działki uprawniające wnioskodawcę do przyznania płatności wynikać powinny jasno ze zgromadzonych w aktach administracyjnych dowodów.

Zarówno raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni, jak i zaskarżone decyzje, nie były sporządzone w sposób jasny i zrozumiały. Podkreślenia wymaga, że w szczególności decyzje odmowne lub nakładające sankcje względem wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały wszechstronnie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi zatem wynikać m.in., że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów strony, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Uzasadnienie decyzji realizować winno wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania, zgodnie z którą, organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

Organy zobowiązane są zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.p.a. wskazać adresatowi decyzji fakty, które uznały za udowodnione i dowody na których się oparły oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówiły wiarygodności.

Sąd uznał, że organy administracji wydające w niniejszej sprawie decyzje nie wywiązały się z nałożonego na nie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wynikającego z art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy. Wydając decyzję pomniejszającą skarżącemu wnioskowane płatności zobowiązane były wykazać się szczególną starannością i nie podważać a priori dowodów przedstawionych przez stronę. Dowody te powinny być skonfrontowane z pozostałą dokumentacją zgromadzoną w sprawie. W rezultacie organy nie dokonały oceny wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Ponadto uzasadnienie decyzji w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej narusza art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonych decyzji organy nie odniosły się w wyczerpujący sposób do argumentów potwierdzających stanowisko skarżącego w sprawie i nie przedstawiły w sposób zrozumiały dla strony własnego stanowiska. Zaniechanie w powyższym zakresie powoduje, że stanowisko organów I i II instancji ocenić należy jako dowolne, pozbawione pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie czynią również zadość zasadzie przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., której celem jest wyjaśnienie stronom przesłanek, jakimi kierował organ się przy załatwieniu sprawy, oraz zasadzie zaufania do władzy publicznej wyrażonej w art. 8 k.p.a., która nakłada na organ administracji publicznej obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania poprzez dokładne zbadanie okoliczności sprawy i odniesienie się do żądań stron.

W ocenie Sądu wskazane naruszenia przepisów art. 27 ustawy, art. 8 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. miały istotny wpływ na wynik sprawy i obligują do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Ponownie rozpatrując sprawę organ dokona pełnych i jednoznacznych ustaleń w zakresie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w świetle obowiązujących przepisów, dokonując szczegółowej analizy całości zgromadzonego materiału dowodowego. Organ oceni przy tym dowody przedłożone do akt sprawy przez skarżącego oraz odniesie się w sposób rzeczowy i precyzyjny do zgłoszonych przez skarżącego zarzutów. Swoje stanowisko organ administracji przedstawi w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. wskazując w sposób jednoznaczny i zrozumiały dla strony, jakimi przesłankami kierował się podejmując rozstrzygnięcie.

Z przedstawionych powyżej względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.). Na zasądzoną kwotę kosztów składa się wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w kwocie 480 zł oraz wpis od skargi w kwocie 200 zł. k.ż.