Uzasadnienie
III SA/Łd 320/14
"A." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. (dalej: Spółka lub skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pisma.
W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału wzywające do uzupełnienia braków fiskalnych skargi poprzez uiszczenie kwoty 100 złotych, tytułem wpisu sądowego od skargi, skarżąca Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 8 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, a następnie – w wyniku złożonego zażalenia – rozstrzygniecie to utrzymał w mocy Naczelny Sąd Administracyjny (postanowienie z 20 sierpnia 2014 r.). Podstawą do odmowy przyznania skarżącej Spółce prawa pomocy było w głównej mierze nieprzekazanie wszystkich żądanych przez sąd informacji o stanie majątkowym skarżącej, niezbędnych do prawidłowego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Dodatkowo sąd wskazywał na fakt, iż z przedstawionych przez Spółkę kopii deklaracji VAT za ostatnie kwartały 2013 r. wynikało, że nabywała ona towary i usługi, mimo, że nie osiągała dochodów. Zdaniem Sądu – rozstrzygającego sprawę w ówczesnym stanie faktycznym - prowadziło to do wniosku, że Spółka była w stanie uzyskać środki pieniężne na ich zapłatę.
Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Spółka wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku, a następnie sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wobec niewystarczających informacji o stanie majątkowym i dochodach Spółki została ona wezwana do przekazania dodatkowych informacji w zakresie jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych poprzez przedłożenie szeregu precyzyjnie wskazanych dokumentów i złożenie wyjaśnień.
W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie Spółka ograniczyła się do przekazania bilansu oraz rachunku zysku i strat, nie przekazała natomiast innych żądanych dokumentów, ograniczając się w tym zakresie do krótkiej odpowiedzi pisemnej, z której wynikało, że w ostatnich dwóch latach ponosiła straty z działalności. Oświadczyła również, że nie składa deklaracji VAT-7 i nie prowadzi rachunków bankowych.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Odnosząc się do wniosku skarżącej Spółki o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku o sygn. akt GZ 71/04). W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej.
W tej sytuacji referendarz sadowy uznał, iż wniosek skarżącej Spółki nie zasługuje na uwzględnienie. Nie wykazała ona bowiem, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.
Należy przy tym zwrócić uwagę, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił już skarżącej Spółce przyznania prawa pomocy, a Naczelny Sąd Administracyjny podtrzymał to rozstrzygnięcie z tożsamą argumentacją. Zasadniczym natomiast powodem odmowy było nieprzekazanie przez Spółkę żądanych dokumentów, mających wyjaśnić jej sytuację majątkową.
W związku z rozpoznawaniem obecnego wniosku o przyznanie prawa pomocy również zaistniała taka sytuacja. Odmowa bowiem przyznania prawa pomocy (postanowienie tutejszego Sądu z dnia 8 lipca 2014 r. i postanowienie NSA z 20 sierpnia 2014 r.) zasadzały się na wskazaniu, iż skarżąca Spółka – wezwana do uzupełnienia informacji – takowych nie przedstawiła. W szczególności dotyczyło to wyciągu z rachunków bankowych. Wątpliwości w tym kontekście budziło oświadczenie skarżącej, z którego wynikało, że nie posiada on żadnych rachunków bankowych. Podobnie rzecz miała się z żądaniem przekazania deklaracji podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych.
Składając zatem kolejny wniosek w ramach tego samego postępowania skarżąca Spółka była świadoma konieczności przekazania żądanych dokumentów i informacji, zdawała sobie sprawę, iż ich brak może skutkować odmową przyznania prawa pomocy. mimo to w odpowiedzi na wezwanie do przekazania dodatkowych dokumentów takowych nie przekazała zasłaniając się jedynie ogólnikowymi odpowiedziami pisemnymi, bez załączenia dokumentów potwierdzających jej twierdzenia.
Z tych też względów, uznać należy, iż składając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca Spółka nie wykazała w żaden sposób, by zmieniły się okoliczności, leżące u podstaw poprzednich rozstrzygnięć w przedmiocie prawa pomocy, w szczególności te dotyczące kwestii prowadzenia działalności i uzyskiwanych z niej dochodów (brak zeznań podatkowych) oraz dotyczących niewiarygodnych informacji o nieposiadaniu rachunku bankowego.
Dlatego też, w ocenie referendarza sądowego, brak jakichkolwiek okoliczności świadczących o zmianie stanu majątkowego strony, a przede wszystkim wciąż brak przekazania żądanych uprzednio dokumentów i informacji o stanie majątkowym i dochodach przesądza o braku podstaw do zmiany stanowiska zaprezentowanego w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 lipca 2014 r. oraz przez NSA w dniu 20 sierpnia 2014 r., wydanych w tej samej sprawie w zakresie w jakim odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy z uwagi na brak przekazania dodatkowych danych o jej sytuacji majątkowej i finansowej.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
U.K.