Uzasadnienie
Postanowieniem z 23 lutego 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łowiczu z 13 stycznia 2022 r. oddalające skargę M. i S. R. na czynność egzekucyjną, która polegała na zajęciu zawiadomieniem z 1 grudnia 2021 r. wierzytelności z rachunku bankowego w P SA.
Jak wynika z akt sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w Łowiczu prowadzi wobec M.R. i S.R. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z 12 czerwca 2017 r. Nr [...] wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łowiczu, który obejmuje zaległości z tytułu grzywny nałożonej w celu przymuszenia do obowiązku rozbiórki budynku nałożonej przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 12 kwietnia 2016 r.
Na podstawie powyższego tytułu wykonawczego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Łowiczu zawiadomieniem z 6 października 2017 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w B. S.A. Przedmiotowe zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego zobowiązani otrzymali 10 października 2017 r.
Postanowieniem z 26 lutego 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Łowiczu zwolnił spod egzekucji środki pieniężne na rachunku bankowym w B. do kwoty wolnej od potrąceń egzekucyjnych, tj. 760 zł. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w ww. Banku nie doprowadziło do całkowitego zaspokojenia należności objętych tytułem wykonawczym Nr [...].
W związku z tym, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Łowiczu zawiadomieniem z 1 grudnia 2021 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w P. S.A. Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone zobowiązanym 6 grudnia 2021 r.
Pismem z 10 grudnia 2021 r. zatytułowanym "skarga na czynność egzekucyjną" zobowiązani wnieśli o uchylenie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w P. S.A. i umorzenie postępowania egzekucyjnego, zarzucając naruszenie:
- • art. 54 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (DZ. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej jako u.p.e.a.), poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej,
- • art. 7 i art. 77 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako k.p.a.) poprzez ich niezastosowanie.
Zobowiązani podnieśli, iż rachunek bankowy w BGŻ w Łowiczu już został zajęty, więc zajęcie kolejnego rachunku bankowego stanowi zbyt uciążliwy środek egzekucyjny. Ponadto przedstawili swoją ciężką sytuację zdrowotną i materialną. Wskazali, że obydwoje ukończyli 75 lat i ciężko chorują na serce oraz na choroby psychiczne, a dochody uzyskiwane z tytułu świadczeń emerytalnych są niskie. Wskazali, że nie posiadają innych środków do życia, ratują ich tylko zgromadzone oszczędności przeznaczone na opał (7 000 zł rocznie). Pozostałe opłaty to prąd - 800 zł płatne na dwa miesiące i koszty leczenia. Ponadto stwierdzili, że przeszli kilka życiowych tragedii, dom był zalany, a z uwagi na ciągłe choroby nie mogą sobie pozwolić na gruntowny jego remont.
Postanowieniem z 13 stycznia 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Łowiczu oddalił jako nieuzasadnioną skargę strony na czynność egzekucyjną, która polegała na zajęciu zawiadomieniem z 1 grudnia 2021r. wierzytelności z rachunku bankowego w P. S.A.
Na powyższe rozstrzygnięcie zobowiązani wnieśli zażalenie.
Przywołanym na wstępie postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łowiczu z 13 stycznia 2022 r. oddalające skargę na czynność egzekucyjną.
Organ II instancji wskazał na wstępie, iż 30 lipca 2020 r. weszły w życie przepisy ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070). Stosownie do przepisów przejściowych tj. art. 13 ust. 2 pkt 2 w niniejszym postępowaniu w zakresie skargi na czynność egzekucyjną, dokonaną w egzekucji z rachunku bankowego 1 grudnia 2021 r., zastosowanie znajdą przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r.
Regulacje związane ze skargą na czynność egzekucyjną zawarte zostały w art. 54 u.p.e.a. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, organ egzekucyjny może stosować środki egzekucyjne wymienione w u.p.e.a. Jednym z takich środków jest egzekucja z rachunków bankowych. Dlatego też nie może budzić żadnych wątpliwości legalność samego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w P. S.A. Z kolei tryb postępowania organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego uregulowany został w Rozdziale 4 Działu II u.p.e.a.
Przytaczając następnie brzmienie art. 80 § 1-3, art. 67 § 1a oraz art. 86b, art. 26e § 3 i § 4 u.p.e.a. organ odwoławczy stwierdził, iż sporządzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łowiczu przedmiotowe zawiadomienie o zajęciu z 1 grudnia 2021 r. spełnia wymogi, które zostały określone dla tego rodzaju dokumentów.
Odnosząc się do kwestii uciążliwości czynności egzekucyjnej organ odwoławczy podkreślił, że organ egzekucyjny w trakcie toczącego się postępowania ma przede wszystkim doprowadzić do wykonania przez zobowiązanego obowiązków poprzez zastosowanie środków egzekucyjnych. Organ egzekucyjny bierze pod uwagę zasadę stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania dochodzonych obowiązków, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.
Organ II instancji nie zgodził się, że uprzednie zajęcie przez organ egzekucyjny rachunku bankowego w B S.A. przesądza o zbytniej uciążliwości kolejnego zajęcia innego rachunku bankowego. Z akt sprawy wynika, że zajęcie rachunku w B S.A. nie prowadziło do efektywnej egzekucji. W okresie od 15 grudnia 2020 r. do 19 grudnia 2021 r. z rachunku bankowego w B S.A. zobowiązani wypłacili 23.650,00 zł, a saldo końcowe wynosiło 0,00 zł. Również saldo końcowe rachunku bankowego w P. S.A. na dzień 15 grudnia 2021 r. wynosiło 0,00 zł (bank nie przekazał organowi egzekucyjnemu żadnej kwoty tytułem zajęcia rachunku).
Ponadto organ odwoławczy dodał, iż zobowiązani otrzymują świadczenia emerytalne z ZUS, są właścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni 3,2 ha, a w 2019 r. uzyskali środki pieniężne ze sprzedaży niezabudowanej działki o powierzchni 1,5889 ha w kwocie 79 445,00 zł.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi podzielił stanowisko organu egzekucyjnego, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w P. S.A. jest dla zobowiązanych mniej uciążliwe, niż zajęcie świadczeń emerytalnych. Dodał, iż zobowiązani nie wskazali żadnego innego składnika majątku, z którego organ egzekucyjny mógłby skutecznie prowadzić egzekucję administracyjną.
W kwestii zawartego w skardze na czynność egzekucyjną wniosku o natychmiastowe umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych organ odwoławczy zauważył, że pismem z 17 września 2020 r. zobowiązani wystąpili o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...]. We wniosku tym zakwestionowali istnienie i wymagalność należności objętej tym tytułem wykonawczym, jak również wskazali na trudną sytuację życiową, rodzinną i zdrowotną. Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku Naczelnik Urzędu Skarbowego w Łowiczu 14 stycznia 2021 r. wydał postanowienie o odmowie umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z 4 maja 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie. Na postanowienie to zobowiązani złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, którą sąd wyrokiem z 12 stycznia 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 599/21 oddalił.
Na ostateczne postanowienie Dyrektora Administracji Skarbowej w Łodzi zobowiązani złożyli skargę do sądu administracyjnego zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenia art. art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie oraz błędne ustalenia co do sytuacji majątkowej zobowiązanych.
Podnieśli, iż rachunek bankowy został zajęty bez wiedzy skarżących i całkowicie bezpodstawnie, uniemożliwiając skarżącym godne życie. Dodali, iż kwota zgromadzonych oszczędności jest własnością skarżących, nie zrobili nic złego, nie są przestępcami, którym należy odbierać prawo do własnych pieniędzy i swobody decydowania o własnych środkach finansowych. Działanie organów narusza prawa skarżących do godnego życia. Wskazali, iż są w bardzo ciężkiej sytuacji życiowej. Obydwoje ukończyli 75 lat i ciężko chorują. Widzieli na własne oczy śmierć swojego syna, który był dla nich podporą i opoką. Od tego czasu chorują, nie mogą sobie poradzić psychicznie z tym problemem. Zdrowie odwołujących nadal się pogarsza.
Zobowiązani czują się pokrzywdzeni działaniem organów, gdyż zostały im odebrane wszystkie oszczędności i pozostali bez środków do życia.
Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy zauważyć, że rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.). Na podstawie tego przepisu, sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17). Natomiast zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że nie narusza ono przepisów prawa. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno, co do przyjętego stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. Uznał, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wydane w przedmiocie odmowy uwzględnienia skargi na czynność egzekucyjną w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym w oparciu o tytuł wykonawczy wystawiony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łowiczu 12 czerwca 2017 r. Nr 10/2017, obejmujący zaległości z tytułu grzywny nałożonej w celu przymuszenia do obowiązku rozbiórki budynku.
Z akt sprawy wynika, że zawiadomieniem z 6 października 2017 r. dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego B S.A. Postanowieniem z 26 lutego 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Łowiczu zwolnił spod egzekucji środki pieniężne na rachunku bankowym w Banku B do kwoty wolnej od potrąceń egzekucyjnych, tj. 760 zł. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w ww. Banku nie doprowadziło do całkowitego zaspokojenia należności objętych tytułem wykonawczym Nr [...]. Dlatego też zawiadomieniem z 1 grudnia 2021 r. dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w P S.A. Zawiadomienie o zajęciu skarżący odebrali 6 grudnia 2021 r.
Zdaniem skarżących powyższa czynność egzekucyjna została podjęta z naruszeniem przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. W związku z powyższym wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Tytułem wstępu wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm. – dalej jako u.p.e.a.) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Z ust. 2 pkt 2 tego przepisu wynika, że do egzekucji z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego oraz rachunku prowadzonego przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową wszczętych po wejściu w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy u.p.e.a., w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 5 ustawy zmieniającej do skargi na czynność egzekucyjną dokonaną w egzekucji, o której mowa w ust. 2, stosuje się przepisy u.p.e.a., w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Z tego powodu, w sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r.
Co do zasady zatem zgodnie z powołanym art. 13 ust. 1 ustawy nowelizującej w postępowaniach egzekucyjnych wszczętych na podstawie ww. tytułów wykonawczych zastosowanie znajdą przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do 29.07.2020 r. (postępowania te zostały bowiem wszczęte jeszcze przed dniem wejścia w życie powyższych zmian). Niemniej jednak po dniu 29.07.2020 r. organ egzekucyjny - w świetle art. 13 ust. 2 pkt 2 i ust. 5 ustawy zmieniającej - uprawniony był do stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, w zakresie dotyczącym zajęcia rachunku bankowego oraz wniesionej na tego rodzaju czynność egzekucyjną skargi.
Zgodnie z art. art. 54 § 1 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r.) zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest:
- 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy;
- 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej.
Skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie (§ 2 tego przepisu).
Stosownie do § 3 ww. przepisu skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej.
Jak stanowi art. 54 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie, w którym:
- 1) oddala skargę na czynność egzekucyjną;
- 2) uwzględnia skargę na czynność egzekucyjną:
- a) w całości,
- b) w części i w pozostałym zakresie oddala skargę.
Natomiast zgodnie z art. 54 § 5 ww. na postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną przysługuje zażalenie.
W przypadku uwzględnienia skargi na czynność egzekucyjną organ egzekucyjny uchyla zaskarżoną czynność egzekucyjną w całości albo w części oraz usuwa stwierdzoną wadę czynności egzekucyjnej (art. 54 § 6 ww. ustawy).
Pod pojęciem czynności egzekucyjnej, zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Wobec tego, na te właśnie działania przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego.
Skład orzekający w pełni podziela prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego jest samoistną instytucją postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z 8 czerwca 2000 r., sygn. akt III SA 1995/99, LEX nr 47985). Ma charakter środka subsydiarnego i nie jest dopuszczalne jej wniesienie w sytuacjach, gdy ustawa przewiduje inne środki zaskarżenia, np. zarzut, zażalenie na postanowienie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego, albo w sytuacjach gdy istnieje możliwość wniesienia pozwu do sądu (por. wyrok NSA z 12 stycznia 1999 r., sygn. akt III SA 4503/97, ONSA 2000/1, poz. 20; wyrok NSA z 17 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 827/99, LEX nr 43032; wyrok WSA w Warszawie z 18 stycznia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 3474/06, LEX nr 304097). Jej istota sprowadza się wyłącznie do zarzutów formalnoprawnych, odnoszących się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego.
Przysługuje ona wyłącznie na czynności o charakterze wykonawczym i tylko takie, które nie mogą być zaskarżone innym środkiem prawnym przewidzianym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zarzuty, zażalenie, wyłączenie spod egzekucji). Nie jest natomiast środkiem, przy pomocy którego można zwalczać czynności procesowe organu rozstrzygające o uprawnieniach i obowiązkach uczestników postępowania.
Zobowiązany, wnosząc skargę na czynności egzekucyjne, musi ją oprzeć na podstawach wskazanych w art. 54 § 1 u.p.e.a., to jest zarzucić dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy lub zarzucić zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej.
Dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy wystąpi np. w sytuacji zastosowania niedopuszczalnego środka egzekucyjnego. Ustawa dopuszcza stosowanie wyłącznie tych środków egzekucyjnych, które zostały wyliczone w art. 1a pkt 12 u.p.e.a., a przy tym mają to być środki egzekucyjne przewidziane do egzekwowania obowiązków danego rodzaju. Środek egzekucyjny będzie zatem niedopuszczalny, jeżeli nie został przewidziany w ustawie, a ponadto jeżeli wprawdzie został przewidziany w ustawie, ale do egzekucji obowiązków innego rodzaju. Środkiem egzekucyjnym zastosowanym w niniejszej sprawie była egzekucja z rachunków bankowych (art. 1a pkt 12 lit. a tiret 4 u.p.e.a.). Środek ten ma zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych. A zatem zaskarżony środek egzekucyjny był dopuszczalny.
Dodatkowo należy podkreślić, iż w stosunku do osób zobowiązanych nie zachodzą wyłączenia podmiotowe z egzekucji, o jakich mowa w art. 14 § 1 u.p.e.a., stanowiącym, że przeciwko osobom, które korzystają z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych i w zakresie przewidzianym przez ustawy, umowy lub powszechnie ustalone zwyczaje międzynarodowe nie podlegają orzecznictwu organów polskich, nie może być prowadzona egzekucja administracyjna, chyba że chodzi o sprawę, w której osoby te podlegają orzecznictwu polskich organów administracyjnych.
Sąd nie dopatrzył się też innych naruszeń ustawy.
Zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego. Po powstaniu wierzytelności, jeżeli jej wysokość przekracza kwotę wolną od egzekucji, a zajęta kwota nie wystarcza na zaspokojenie egzekwowanych należności pieniężnych, zawiadomił o zbiegu egzekucji.
Natomiast zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również środki pieniężne, których nie było na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia oraz które zostały wpłacone na inny rachunek, otwarty po dokonaniu zajęcia. (art. 80 § 2u.p.e.a.). Stosownie zaś do art. 80 § 3 u.p.e.a. jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.
W rozpoznawanej sprawie, co nie jest kwestionowane, zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem zostało doręczone zobowiązanym 6 grudnia 2021 r., (k-337 akt administracyjnych) Zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego zostało przesłane do dłużnika zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu elektronicznego w dniu 1 grudnia 2020r. W tym samym dniu bank odebrał przedmiotowe zawiadomienie o zajęciu wierzytelności. Tym samym podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że czynność organu egzekucyjnego została dokonana z zachowaniem dyspozycji powyższych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Analiza znajdującego się w aktach sprawy zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w P S.A. datowanego na dzień 1 grudnia 2021 r. prowadzi do wniosku, iż organy zasadnie nie stwierdziły podstaw do uchylenia tej czynności egzekucyjnej. Nie wykazuje ona bowiem cech wadliwości w świetle art. 67 § 1, § 2 i § 2a u.p.e.a. oraz art. 80 u.p.e.a. Zawiadomienie spełnia wszystkie wymogi określone w ustawie, zawiera niezbędne informacje i pouczenia oraz zostało sporządzone w prawem przewidzianej formie. W aktach sprawy znajduje się także potwierdzenie odebrania przez skarżących pisma, którym organ dokonał zawiadomienia o zajęciu wierzytelności. Analiza akt sprawy potwierdza zatem, że dokonana czynność egzekucyjna nie zawiera wad formalnych, których uwzględnienie mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi wniesionej w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a.
W ocenie sądu, organ prawidłowo odniósł się również do podnoszonej przez Skarżącego kwestii uciążliwości środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Zgodnie z art. 7 § 2 up.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. W przypadku, gdy istnieje możliwość wyboru spośród kilku środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku, należy zastosować te, które są najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.
Należy jednak zaznaczyć, że przy wyborze odpowiedniego środka egzekucyjnego organ powinien się kierować nie tylko jego jak najmniejszą dolegliwością, lecz także efektywnością. Ponadto w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, w myśl którego zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. W przypadku prowadzenia takiej egzekucji zobowiązany zostaje ograniczony w prawie udzielania zleceń rozliczeń pieniężnych i to jedynie do wysokości należności, która podlega egzekucji (por. wyrok NSA z 20 października 2021 r., III FSK 243/21; wyrok WSA w Warszawie z 18 listopada 2007 r. III SA/Wa 1462/07). Rachunek pozostaje więc otwarty, a zobowiązany może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotą. Nie bez znaczenia pozostaje również, iż na skutek dokonanego zajęcia organ egzekucyjny nie uzyskał jakichkolwiek wpłat, z uwagi na brak środków na rachunku, a skarżący nie wskazali innego środka egzekucyjnego, mniej uciążliwego, który jednocześnie umożliwiałby skuteczną egzekucję.
W tej sytuacji, brak jest podstaw do oceny zastosowanego środka egzekucyjnego jako uciążliwego dla skarżących. Stanowisko wywiedzione w powyższym zakresie w zaskarżonym postanowieniu należy zatem uznać za słuszne, co czyni niezasadnym podniesiony w skardze zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
Analiza akt sprawy dowodzi, że organ egzekucyjny nie uchybił obowiązkom wynikającym z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie zastosowanego środka egzekucyjnego. W rezultacie rozpoznania skargi na czynności egzekucyjne, organy podjęły również prawidłowe rozstrzygnięcie o jej oddaleniu.
Uznając zatem zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
d.j.