Uzasadnienie
III SA/Łd 331/10
W dniu 6 maja 2010 r. R. M. (dalej wnioskodawczyni) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. W treści skargi strona sformułowała jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy, załączając następnie w dniu 21 lipca 2010 r. (data wpływu) – na wezwanie Sądu – wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF".
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy wnioskodawczyni wskazała na swoją sytuację finansową oraz zdrowotną. Wyjaśniła, że ponosi koszty związane z chorobą tarczycy, które wyliczyła na ok. 600 zł. Podniosła także, że jej mąż ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności i wymaga opieki osoby trzeciej oraz ponoszenia kosztów rehabilitacji, które wynoszą ok. 400 zł miesięcznie.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawczyni nie posiada własnego domu, mieszkania ani innej nieruchomości. Nie posiada także żadnych zasobów pieniężnych. Wykazała natomiast fakt posiadania samochodu osobowego marki A., rok prod. 1997, o szacunkowej wartości ok. 10.000 złotych. Na dochody w gospodarstwie domowym wnioskodawczyni składają się: jej emerytura w wysokości 849,99 zł oraz dochody męża z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 2.262,20 zł. Łączny dochód w gospodarstwie domowym wynosi więc 3.112,19 zł, co daje średniomiesięczny dochód na jednego członka rodziny w wysokości ok. 1.556 zł.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje:
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 marca 2002 r. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności wnioskodawczyni spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym.
W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że nie jest w stanie ponieść takich kosztów. W przypadku wnioskowania o przyznanie prawa w zakresie całkowitym, strona winna wykazać, ze nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zauważyć przy tym należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W niniejszej sprawie istotne dla podejmowanego rozstrzygnięcia jest ustalenie, że zarówno wnioskodawczyni i jej mąż osiągają stałe dochody w wysokości łącznej 3.112,19 zł miesięcznie. Rozpoznając wniosek w tym względzie referendarz miał także na uwadze fakt ponoszenia, wskazanych przez wnioskodawczynię kosztów leczenia i rehabilitacji męża, które wynoszą ok. 1.000 zł. Nawet bowiem odliczenie tych kosztów powoduje, że stronie na pozostałe koszty utrzymania pozostaje ok. 2.000 zł.
W świetle powyższych okoliczności, a w szczególności faktu osiągania przez wnioskodawczynię i jej męża stałych dochodów we wskazanej wysokości, w zestawieniu z wysokością wpisu sądowego w niniejszej sprawie (100 zł) oraz faktem, że ewentualne inne i przyszłe koszty niewątpliwie rozłożone byłyby w czasie, uznać należy, że wnioskodawczyni nie wykazała w dostateczny sposób, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny.
Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego, referendarz sądowy zważył co następuje.
Rozpoznając wniosek w tym zakresie, referendarz miał na względzie fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. W świetle przedstawionych powyżej informacji o stanie majątkowym wnioskodawczyni – wysokości osiąganych bieżących dochodów, mając także na uwadze wskazywane koszty związane z leczeniem i rehabilitacją męża skarżącej oraz fakt, iż wnioskodawczyni zobowiązana będzie do pokrycia kosztów sądowych w postaci wpisu i ewentualnych dalszych kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w ocenie referendarza, nie będzie ona już w stanie ponieść dodatkowych kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie. W ocenie referendarza, nie można w tej sytuacji wymagać od strony poniesienia jeszcze tych dodatkowych kosztów postępowania związanych z zastępstwem procesowym, mogłyby one albowiem stanowić nadmierne obciążenie budżetu domowego wnioskodawczyni.
Wyjaśnić przy tym należy, że fakt odmowy przyznania zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszym postanowieniu nie stanowi negatywnej przesłanki do ewentualnego ubiegania się o przyznanie takiego zwolnienia w przyszłości, w szczególności przy pojawieniu się konieczności pokrycia kolejnych kosztów sądowych i ustalenia pogorszenia sytuacji majątkowej wnioskodawczyni.
Wobec powyższego, na podstawie art. 245 § 2 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak postanowieniu.
R.A.