Uzasadnienie
Postanowieniem z 18 marca 2022 r., nr 1001-IEE-2.711.22.2022.6.GB Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi po rozpoznaniu zażalenia W.K. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew z 22 grudnia 2021 r., nr 1014-SEE-1.711.489.2021/AM w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.
18 listopada 2021 r. Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wystawił wobec W. K. tytuł wykonawczy o nr [...] obejmujący należność z tytułu opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego.
Zawiadomieniem z 22 listopada 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew dokonał zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone zobowiązanemu 2 grudnia 2021 r., a dłużnikowi zajętej wierzytelności 24 listopada 2021 r.
W piśmie z 8 grudnia 2021 r. zatytułowanym "zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej" skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew W. K. wskazał, że zarówno upomnienie z 30 kwietnia 2021 r., jak wystawiony 18 listopada 2021 r. tytuł wykonawczy są całkowicie bezpodstawne. Podał, że w okresie od 7 września 2020 r. do 26 września 2020 r., a więc w okresie za który wystawione zostało upomnienie przebywał na zwolnieniu lekarskim. Podkreślił, że z powodu doznanego urazu klatki piersiowej był całkowicie niezdolny do poruszania się i nie miał możliwości opłacenia ubezpieczenia OC. Niezwłocznie po ustąpieniu negatywnych skutków urazu, zawarł umowę ubezpieczenia. W załączeniu przedstawił kopię zaświadczenia lekarskiego z 7 grudnia 2020 r. 8 grudnia 2021 r. W. K. złożył także do Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew pismo zatytułowane "skarga na czynność egzekucyjną", polegającą na zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej.
Zaskarżając powyższą czynność w całości wskazał, że została dokonana z naruszeniem przepisów prawa. Wniósł o jej uchylenie podtrzymując w uzasadnieniu skargi w całości argumentację przedstawioną w ramach zgłoszonego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
Postanowieniem z 15 grudnia 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew zawiesił od 13 grudnia 2021 r. postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułu wykonawczego.
Postanowieniem z 22 grudnia 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew oddalił skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej.
Na powyższe postanowienie W. K. złożył zażalenie. Zaskarżając postanowienie w całości, wniósł o jego uchylenie podtrzymując w uzasadnieniu zażalenia argumentację przedstawioną w skardze na czynność egzekucyjną. Dodatkowo podniósł, że zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny, ponieważ do wyegzekwowania pozostaje kwota ponad 5 000 zł, podczas gdy samochód został nabyty za kwotę 900 zł. Nadmienił również, że obecnie, tj. od ponad 2 miesięcy otrzymuje świadczenie chorobowe w wysokości około 1 100 zł miesięcznie i trudno będzie z tej kwoty spłacić ciążącą na nim należność.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z 18 marca 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy wskazując w uzasadnieniu, że skarga na czynność egzekucyjną została uregulowana w art. 54 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1427), dalej u.p.e.a., a jednym ze środków egzekucyjnych należności pieniężnych jest egzekucja ze świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej uregulowana w Rozdziale 3 Działu II u.p.e.a.
Zgodnie z art. 79 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego zobowiązanego, a także z renty socjalnej, przez przesłanie do organu rentowego właściwego do spraw wypłaty zobowiązanemu świadczeń zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa organ rentowy, aby nie wypłacał zajętej części świadczenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Stosownie do treści art. 79 § 2 u.p.e.a., zajęcie świadczeń jest dokonane z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia o zajęciu. Zajęcie to zachowuje moc również w przypadku zmiany organu rentowego właściwego do wypłaty świadczeń.
Zgodnie z art. 79 § 3 u.p.e.a., w stosunku do egzekwowanej należności pieniężnej nieważne są rozporządzenia świadczeniami przekraczające część wolną od zajęcia, dokonane po ich zajęciu, a także przed tym zajęciem, jeżeli są wymagalne po zajęciu.
W myśl art. 79 § 4 u.p.e.a., jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny;
- 1. zawiadamia zobowiązanego o zajęciu przysługujących mu świadczeń, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia przesłanego do organu rentowego, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać świadczeń poza częścią wolną od zajęcia, ani rozporządzać nimi w żaden inny sposób;
- 2. wzywa organ rentowy, aby:
- a) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia podał wysokość przysługujących zobowiązanemu miesięcznych świadczeń i zawiadamiał o każdej zmianie ich wysokości, b)składał, w przypadku zaistnienia przeszkód do wypłacenia świadczeń, oświadczenie o rodzaju tych przeszkód, a w szczególności podał, czy inne osoby roszczą sobie prawa do zajętych świadczeń, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o te świadczenia oraz czy i o jakie roszczenia została skierowana do tych świadczeń egzekucja przez innych wierzycieli,
- 3. poucza organ rentowy o określonych w art. 71b, art. 168c i art. 168e skutkach niezastosowania się do wezwań, o których mowa w pkt 1 i 2.
Zawiadomienie z 22 listopada 2021 r. o zajęciu świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności 24 listopada 2021 r., a skarżącemu wraz z odpisem tytułu wykonawczego o nr [...] - 2 grudnia 2021 r.
Zaskarżona czynność egzekucyjna została dokonana zgodnie z dyspozycją art. 79 u.p.e.a. Zawiadomienie o zajęciu spełnia wymogi, które zostały określone w art. 67 § 1 i 2 u.p.e.a. i sporządzone zostało zgodnie z wzorem, określonym w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 1 grudnia 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 26).
Odnosząc się do zarzutów postawionych w zażaleniu organ podniósł, że skarżący nie wskazał, jakie przepisy u.p.e.a. zostały naruszone przy dokonaniu czynności egzekucyjnej, a przedstawiona w uzasadnieniu skargi argumentacja dotyczy w istocie podważenia zasadności wystawienia tytułu wykonawczego i wykracza poza zakres przedmiotowy skargi na czynność egzekucyjną. Organ podkreślił, że w trybie skargi na czynność egzekucyjną zobowiązany może natomiast kwestionować zbytnią uciążliwość zastosowanego środka egzekucyjnego oraz kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności.
Zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej jest zatem jedną z przesłanek do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. W rozpoznawanej sprawie argumentację o zastosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej, skarżący podniósł dopiero w zażaleniu z 17 stycznia 2022 r., a więc po upływie siedmiodniowego terminu do złożenia skargi na czynność egzekucyjną. Po upływie ustawowego terminu siedmiu dni do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, zobowiązany nie może uzupełniać skargi o nowe podstawy prawne lub faktyczne. Tym samym, powołanie w zażaleniu na przesłankę do wniesienia skargi określoną w art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a. (tj. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego), było spóźnione i nie mogło podlegać merytorycznej ocenie.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 18 marca 2022 r. utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew z 22 grudnia 2021 r. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że uciążliwość zastosowanego środka egzekucyjnego jest równoznaczna z dokonaniem czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy. Podał, że w odpowiedzi na wezwanie organu z 16 listopada 2021 r. informował, że w okresie od 7 do 26 września 2020 r., a więc w okresie za który wystawiono upomnienie i którego dotyczy wezwanie przebywał na zwolnieniu lekarskim i był całkowicie niezdolny do normalnego funkcjonowania i wykonywania nawet najprostszych czynności życia codziennego, w tym również do poruszania się (chodzenia), dlatego też nie miał możliwości opłacenia ubezpieczenia (OC). Wskazał, że należność została zapłacona niezwłocznie po ustąpieniu negatywnych skutków urazu, kiedy mógł normalnie funkcjonować i poruszać się.
Z podanych powyżej przyczyn, w ocenie skarżącego dokonanie czynności egzekucyjnej nastąpiło z naruszeniem ustawy. Skarżący nadmienił również, że informował organ, że zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny. Do wyegzekwowania pozostaje kwota ponad 5 000 zł, podczas gdy samochód, który nabył, od którego nie uiścił z podanych powyżej przyczyn ubezpieczenia kosztował 900 zł. Podkreślił, że w okresie prowadzenia egzekucji otrzymywał świadczenie chorobowe w kwocie około 1 100 zł miesięcznie, spłaca raty kredytu hipotecznego w wysokości około 600 zł miesięcznie i trudno sobie wyobrazić, aby z niewielkiej kwoty świadczenia mógł spłacać jeszcze należność wobec organu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała aby zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, dokonaną zawiadomieniem z 22 listopada 2021 r., zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Sprawa dotyczy egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu 18 listopada 2021 r. obejmującego należność z tytułu opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego.
Na wstępie należy wyjaśnić, że w niniejszej sprawie zastosowanie będą miały przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2070), do postępowań wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W myśl art. 13 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy do egzekucji z pieniędzy, wszczętych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Ponadto stosownie do art. 13 ust. 5 ustawy zmieniającej, do skargi na czynność egzekucyjną dokonaną w egzekucji, o której mowa w ust. 2, stosuje się przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Środki egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych zostały zdefiniowane w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., wśród których znajduje się m.in. egzekucja ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej.
Stosownie do treści art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest:
- 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy;
- 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej.
Skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie (art. 54 § 2 u.p.e.a.). Skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej (art. 54 § 3 u.p.e.a.). Wskazany termin ma charakter zawity, co oznacza, że wniesienia skargi na czynność egzekucyjną po jego upływie jest bezskuteczne.
W niniejszej sprawie skarga na czynność egzekucyjną została wniesiona z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 54 § 3 u.p.e.a. Zawiadomienie o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej z 22 listopada 2021 r. wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone zobowiązanemu 2 grudnia 2021 r., natomiast skargę na czynności egzekucyjne, jak i zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej skarżący wniósł 8 grudnia 2021 r.
Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie NSA pogląd, który zachował swoją aktualność także w obowiązującym stanie prawnym, że określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma bowiem charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty.
Kontroli w omawianym trybie mogą podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, których legalną definicję zawiera cyt. powyżej art. 1a pkt 2 u.p.e.a. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. W postępowaniu skargowym, w oparciu o treść art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyroki NSA z 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; z 2 kwietnia 2015 r. sygn. akt II FSK 778/13; z 24 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1377/13).
W ramach skargi na czynności egzekucyjne można zatem podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora, w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. Przybysz P.M., Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015 r., wyd. VII, komentarz do art. 54). W postępowaniu tym nie orzeka się zatem o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia.
Tryb zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej został uregulowany w art. 79 § 1 i 2 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny dokonuje zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego zobowiązanego, a także z renty socjalnej, zwanych dalej "świadczeniami", przez przesłanie do organu rentowego właściwego do spraw wypłaty zobowiązanemu świadczeń zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa organ rentowy, aby nie wypłacał zajętej części świadczenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Zajęcie świadczeń jest dokonane z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia o zajęciu. Zajęcie to zachowuje moc również w przypadku zmiany organu rentowego właściwego do wypłaty świadczeń.
W myśl art. 79 § 4 u.p.e.a., jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny:
1)zawiadamia zobowiązanego o zajęciu przysługujących mu świadczeń, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia przesłanego do organu rentowego, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać świadczeń poza częścią wolną od zajęcia, ani rozporządzać nimi w żaden inny sposób;
- 2) wzywa organ rentowy, aby:
- a) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia podał wysokość przysługujących zobowiązanemu miesięcznych świadczeń i zawiadamiał o każdej zmianie ich wysokości,
- b) składał, w przypadku zaistnienia przeszkód do wypłacenia świadczeń, oświadczenie o rodzaju tych przeszkód, a w szczególności podał, czy inne osoby roszczą sobie prawa do zajętych świadczeń, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o te świadczenia oraz czy i o jakie roszczenia została skierowana do tych świadczeń egzekucja przez innych wierzycieli;
- 3) poucza organ rentowy o określonych w art. 7 lb, art. 168c i art. 168e skutkach niestosowania się do wezwań, o których mowa w pkt 1 i 2.
Wymogi formalne, jakim powinno odpowiadać zawiadomienie o zajęciu określa art. 67 u.p.e.a. Zgodnie z art. 67 § 2 u.p.e.a., zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera:
- 1) oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego,
- 2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności.
- 3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego,
- 4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę zajęcia,
- 5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia,
- 6) kwotę należnych kosztów egzekucyjnych:
- a) opłaty manipulacyjnej,
- b) opłaty za czynności egzekucyjne,
- c) wydatków egzekucyjnych,
- d) opłaty egzekucyjnej,
- e) powstałych w postępowaniu egzekucyjnym umorzonym z przyczyny określonej w art. 59 § 2 w przypadku, o którym mowa w art. 64ca § 2;
- 7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia,
- 8) pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia,
- 9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego.
Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 67 § 6 u.p.e.a., Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej wydał rozporządzenie z 1 grudnia 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 26). Zgodnie z § 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia, określa się wzór zawiadomienia o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, stanowiący załącznik nr 2 do rozporządzenia.
W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny zastosował jeden środków egzekucyjnych wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. i dopełnił wszystkich wymogów wynikających z art. 79 § 1, 2 i 4 u.p.e.a. Nie doszło również do uchybień formalnych w zaskarżonej czynności, ponieważ organ egzekucyjny sporządził zawiadomienie o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej zgodnie z określonym wzorem, stanowiącym załącznik nr 2 do cyt. rozporządzenia Ministra Finansów z 1 grudnia 2020 r. Odpis zawiadomienia z 22 listopada 2021 r. wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanemu 2 grudnia 2021 r., (co nie jest kwestionowane przez skarżącego), co oznacza, że spełnione zostały przesłanki, o których mowa w cyt. art. 79 § 4 pkt 1 u.p.e.a.
Sąd nie dopatrzył się zatem w niniejszej sprawie uchybień formalnych w dokonanej przez organ egzekucyjny czynności zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Czynności te zostały dokonane prawidłowo, z zachowaniem powyżej wskazanych procedur i wymogów formalnych. Zauważyć przy tym należy, że zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i w skardze skarżący kwestionując zasadność zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej wskazał jedynie, że czynność egzekucyjna została dokonana z naruszeniem przepisów prawa. Nie podał jakie, jego zdaniem przepisy zostały naruszone i na czym to naruszenie polegało.
Zasadne jest również stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, że przedstawiona w skardze z 8 grudnia 2021 r. argumentacja, że zarówno upomnienie z 30 kwietnia 2021 r., jak i wystawiony w dniu 18 listopada 2021 r. tytuł wykonawczy są całkowicie bezpodstawne, ponieważ w okresie od 7 września 2020 r. do 26 września 2020 r. skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim i z powodu całkowitej niezdolności do poruszania się i nie miał możliwości opłacenia ubezpieczenia obowiązkowego, zmierza w istocie do podważenia zasadności wystawienia tytułu wykonawczego i wykracza poza ramy skargi składanej w trybie art. 54 u.p.e.a. Kwestie te mogą i stanowią podstawę zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 u.p.e.a. Zasada braku konkurencyjności środków zaskarżenia oznacza, że zarzuty podnoszone w ramach tych środków służą różnym celom. Przepis art. 54 § 1 u.p.e.a. ma na celu ocenę prawidłowości dokonanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora czynności o charakterze wyłącznie technicznym i wykonawczym i nie zastępuje innych środków procesowych, przysługujących zobowiązanemu na podstawie ww. ustawy.
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji regulując poszczególne etapy postępowania egzekucyjnego umożliwia zobowiązanemu kwestionowanie podejmowanych w jego toku rozstrzygnięć. Skarga na czynności egzekucyjne wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności, zmierzającej do zastosowania określonego środka egzekucyjnego. Tym samym postępowanie w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną jest postępowaniem obejmującym swoim zakresem tylko jeden, ograniczony fragment postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku zobowiązanego. W postępowaniu tym nie orzeka się ani o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia.
Zdaniem sądu prawidłowe jest również stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że argumentację o zastosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej, skarżący podniósł dopiero w zażaleniu z 17 stycznia 2022 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew z 22 grudnia 2021 r., a więc po upływie siedmiodniowego terminu do złożenia skargi na czynność egzekucyjną. Słusznie wskazał organ, że po upływie ustawowego terminu siedmiu dni do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, zobowiązany nie może uzupełniać skargi o nowe podstawy prawne lub faktyczne.
Tym samym, powołanie w zażaleniu drugiej (nowej) podstawy prawnej do wniesienia skargi, o której mowa w art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a. (tj. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego), było spóźnione i w związku z powyższym nie podlegało merytorycznej ocenie organu.
Zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. W przypadku, gdy istnieje możliwość wyboru spośród kilku środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku, należy zastosować te, które są najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Należy jednak zaznaczyć, że przy wyborze odpowiedniego środka egzekucyjnego organ powinien się kierować nie tylko jego jak najmniejszą dolegliwością, lecz także efektywnością. Zastosowanie mniej uciążliwego środka egzekucyjnego jest możliwe tylko w przypadku istnienia w tym względzie realnej możności wyboru. Organ egzekucyjny mając do wyboru różne skuteczne środki, powinien zastosować środek najmniej uciążliwy dla zobowiązanego, spośród tych wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. Tymczasem skarżący nie wskazał żadnego, innego alternatywnego środka egzekucyjnego, koncentrując się wyłącznie na kwestionowaniu prawidłowości wszczęcia i prowadzenia samego postępowania egzekucyjnego i swojej trudnej sytuacji materialnej.
Trudno w tej sytuacji uznać, aby organ egzekucyjny w niniejszej sprawie zastosował zbyt uciążliwy środek egzekucyjnych w postaci zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej.
Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Sąd nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie uchybień formalnych w dokonanej przez organ egzekucyjny czynności zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Czynność ta została dokonana prawidłowo, z zachowaniem procedur i wymogów formalnych opisanych wyżej. Rozpoznając niniejszą sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew z 22 grudnia 2021 r.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym bez przeprowadzenia rozprawy i udziału stron, stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
e.o.