Uzasadnienie
III SA/Łd 370/09
Decyzją z dnia [...]Prezydent Miasta Ł., po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia [...] r. w sprawie dotyczącej R. N., uchylił swoją decyzję z dnia [...]w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem [...] r. i pozbawił statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od dnia [...]r. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, iż decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. orzekł o utracie przez R. N. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem [...] r. z powodu nabycia prawa do zasiłku stałego. Do Powiatowego Urzędu Pracy Nr [...] w Ł. wpłynęła decyzja z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej zmieniająca decyzję [...] r. w części dotyczącej przyznania R. N. zasiłku stałego za okres od dnia [...]r.
Wobec powyższego należało uznać, że R. N. z dniem [...] r. przestał spełniać warunki art. 2 ust. 1 pkt 2 lit i. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, stanowiący, iż osobą bezrobotną nie może być jednocześnie osoba, która pobiera zasiłek stały na podstawie przepisów o pomocy społecznej. Natomiast prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75 (...) – art. 71 ust. powołanej ustawy.
R. N. odwołał się od decyzji z dnia 26 maja 2009 r. do Wojewody Ł.. wnosząc także zażalenie na postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem [...] r. zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...]. Zaskarżonej decyzji oraz postanowieniu zarzucił rażące naruszenie prawa.
Wojewoda Ł. decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 7 oraz 16 § 1, art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149, art. 150, art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. – dalej: k.p.a.), art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. i, art. 10 ust. 2 pkt 4, art. 33 ust. 4 pkt 1, art. 711 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004. o promocji zatrudnienia i instytucjach runku pracy (Dz.U. z 2008 r., Nr 69. Poz. 415 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Organ odwoławczy uzasadniając swoją decyzję stwierdził, iż w dniu [...] r. skarżący zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy Nr [...] w Ł., celem dokonania rejestracji. Prezydent Miasta Ł. decyzją ostateczną z dnia [...] orzekł o uznaniu skarżącego z dniem [...] r. za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 100 % zasiłku podstawowego na okres 6 miesięcy, od [...] r. Kolejną decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. orzekł o utracie zasiłku dla bezrobotnego od dnia [...] r. z powodu upływu okresu jego pobierania.
W dniu [...] r. do Powiatowego Urzędu Pracy Nr [...] w Ł. wpłynęła decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o przyznaniu skarżącemu prawa do świadczenia z pomocy społecznej w formie: 1/ zasiłku stałego od dnia [...] r. bezterminowo, w wysokości 169,43 zł. od dnia [...] r., 280, 69 zł. miesięcznie od dnia 1 września 2007 r. bezterminowo; 2/ składki zdrowotnej na czas trwania świadczenia. Wojewoda Ł. wykonując zalecenia zawarte w wyroku WSA w Łodzi z dnia 20 listopada 2008 r., sygn. III SA/Łd 281/08, decyzją ostateczną z dnia [...] orzekł o uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] i jednocześnie orzekł o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu jego pobierania od dnia [...] r. W dniu [...] r. do Powiatowego Urzędu Pracy Nr [...] w Ł. wpłynęła decyzja Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. z dnia [...]r. zmieniająca w części decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...]r. poprzez przyznanie skarżącemu prawa do zasiłku stałego za okres od dnia [...] r. w kwocie 151, 53 zł. Mając na uwadze powyższe, organ I instancji postanowił w dniu [...] r. wznowić z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnego z dniem [...] r. Następnie decyzją z dnia [...] r. uchylił w/w decyzję ostateczną i orzekł o pozbawieniu skarżącego statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] r.
Organ odwoławczy wyjaśnił, iż wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową polegającą na stworzeniu prawnych możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia w sprawie decyzji ostatecznej. Istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji jest powrót sprawy do zwykłego postępowania instancyjnego. Wydając nową decyzję w sprawie należy stosować przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie orzekania. Odstępstwo od tej zasady dotyczy tylko decyzji deklaratoryjnych, kiedy to należy stosować przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji, gdyż decyzje stwierdzają skutek prawny, który nastąpił z mocy prawa, a więc z mocą ex tunc. Treść przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. i oraz art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudniania i instytucjach rynku pracy, na podstawie których wydano w dniu 16 sierpnia 2007 r. decyzję o utracie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnego od dnia 9 sierpnia 2007 r. pozostała w niezmienionym brzmieniu do chwili wydania powyższej decyzji.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. i w/w ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. przez bezrobotnego należy rozumieć osobę, o której mowa w art. 11 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a – g lub lit. i, j, l lub cudzoziemca członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującego do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie pobiera na podstawie przepisów o pomocy społecznej zasiłku stałego (...). Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, iż skarżący na skutek zmiany decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. z dnia [...] decyzją z dnia [...] uzyskał prawo do zasiłku stałego w okresie od dnia [...]r. w kwocie 151, 53 zł. Okoliczność ta stanowiła w ocenie organu I instancji przesłankę uzasadniającą wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa i wydanie w trybie art. 151 § 1 pkt 2 kpa decyzji uchylającej decyzję ostateczną organu I instancji z dnia [...] r. w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem [...] r. Z akt sprawy wynika, iż organ pierwszej instancji wydając w/w decyzję o utracie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] r. z powodu nabycia prawa do zasiłku stałego nie wiedział, iż skarżący złoży wniosek o zmianę decyzji [...] r. Przedmiotowy wniosek rozpatrzono pozytywnie, co skutkowało nabyciem przez zainteresowanego prawa do w/w świadczenia od dnia [...] r. Informacja taka wpłynęła do organu I instancji w dniu [...] r. Jednakże organ I instancji po wznowieniu postępowania administracyjnego i uchyleniu decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]orzekł na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 i art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. i w/w ustawy nie tylko o utracie statusu osoby bezrobotnej od dnia 9 sierpnia 2007 r. ale również po raz kolejny o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnego z dniem [...] r. Wojewoda Ł.ostateczna decyzją z dnia [...] orzekł już wcześniej m.in. o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu jego pobierania od dnia [...] r. Organ I instancji nie powinien zatem po raz kolejny wydawać orzeczenia o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] r.
R.N. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, żądając jej uchylenia. W piśmie procesowym z dnia 4 grudnia 2009 r. podniósł wadliwe określenie przez Wojewodę Ł. MOPS i PUP jako organów administracji. W piśmie tym wyjaśnił również, iż zaskarżona decyzja opiera się na " decyzji administracyjnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. z dnia [...]". Decyzję tę, na skutek odwołania skarżącego, wyeliminowało z obrotu prawnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, oddalając skargę i utrzymując w mocy decyzję kolegium. Gdyby organ II instancji przed wydaniem decyzji wezwał stronę do wypowiedzenia się na temat zgromadzonego materiału dowodowego, to powziąłby wiadomość o powyższym.
Wojewoda Ł. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 8 grudnia 2009 r. wezwał organ odwoławczy do wypowiedzenia się, czy decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] pozostaje nadal w obrocie prawnym, czy też jak twierdzi skarżący została wyeliminowana z obrotu prawnego.
Wojewoda Ł. w piśmie procesowym z dnia 11 grudnia 2009 r. wyjaśnił, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 9 października 2009 r. sygn. akt II SA/Łd 627/09 oddalił skargę wniesioną przez R. N. na decyzję kolegium.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
- 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
- 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
- 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Decyzją organu I instancji z dnia [...] uchylono decyzję z dnia [...]r. w sprawie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem [...] r., a ponadto pozbawiono stronę statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od dnia [...] r. Decyzja powyższa została wydana na skutek wznowienia postępowania postanowieniem z dnia [...] r. ze względu na wydanie przez Prezydenta Miasta Ł. decyzji z dnia [...]. Jednakże wznowienie nastąpiło na podstawie decyzji nieostatecznej, która mocą decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. została uchylona, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wojewoda Ł. wydając w dniu [...] r. zaskarżoną decyzję powinien był uwzględnić stan faktyczny i prawny sprawy. Zgodzić należy się ze stanowiskiem strony wyrażonym w skardze, iż możliwe było poznanie aktualnego stanu sprawy w przypadku wezwania jej, w trybie art. 10 k.p.a., do wypowiedzenia się co do zebranych przez organ odwoławczy materiałów i dowodów. Organ odwoławczy wydając decyzję nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Naruszył zatem przepis art. 7 k.p.a.
Decyzja organu odwoławczego narusza także art. 138 § 2 k.p.a. Uchylenie zaskarżonej decyzji jest uzasadnione, jeśli organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Okoliczność, iż organ I instancji orzekł ponownie o sprawie ostatecznie zakończonej jest podstawą uchylenia decyzji i umorzenia postępowania, a nie przekazania do ponownego rozpoznania.
Za trafne należy uznać twierdzenie skarżącego, iż Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Ł.i Powiatowy Urząd Pracy nr [...] w Ł. nie są organami uprawnionymi do wydawania decyzji w jego sprawie. Decyzje te wydawane były przez Prezydenta Miasta Ł. Organ odwoławczy rozpoznając sprawę ponownie uwzględni jej prawidłowy stan faktyczny i prawny.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c/ p.p.s.a. t.p.