Uzasadnienie
III SA/Łd 375/15
Gmina Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu.
W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl § 3 ww. przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane.
W ocenie Sądu, wniosek Gminy Z. zasługuje na uwzględnienie.
Zauważyć na wstępie należy, że Sąd wydając orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania decyzji opiera swoje rozstrzygnięcie zarówno na ocenie wniosku strony skarżącej, jak i całego materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, badając wystąpienie bądź też niewystąpienie przesłanek wstrzymania aktu, to jest niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W realiach niniejszej sprawy, decyzją Zarządu Województwa [...] z dnia [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy – określono Gminie Z. kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 85.000 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych i zobowiązano Gminę Z. do zwrotu ww. kwoty w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Zdaniem bowiem organu, Gmina Z. w związku z realizacją projektu pn. "Wsparcie systemu ratowniczo-gaśniczego w gminie Z. poprzez zakup ciężkiego samochodu ratowniczo-gaśniczego z elementami ratownictwa drogowego dla jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej w B.", na podstawie umowy o dofinansowanie wykorzystała przekazane środki z naruszeniem procedur.
W myśl art. 126 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Dotacja rozwojowa to wydatki budżetu państwa przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków pochodzących z środków UE lub projektów realizowanych w ramach tych programów.
Przechodząc do oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zauważyć należy, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniu z 27 lipca 2011 r., sygn. akt II GZ 371/11, że gmina jako jednostka samorządu terytorialnego jest specyficzną instytucją działającą na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa, a jej swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona i odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej.
Zatem w ocenie Sądu, obowiązek natychmiastowego zwrotu wskazanej kwoty spowodowałby zakłócenie w finansach miasta, konieczność wprowadzenia zmian do uchwalonego już budżetu i dokonywania w tym zakresie przesunięć środków, których gmina nie planowała. Powyższe mogłoby spowodować zmniejszenie środków m.in. na realizację zadań publicznych na rzecz ogółu mieszkańców gminy (np. zabezpieczenie potrzeb oświaty, pomocy społecznej itp.), a w perspektywie ograniczenie w jakimś stopniu wykonywania niezbędnych zadań należących do jej kompetencji. Powyższe w konsekwencji mogłoby spowodować niebezpieczeństwo wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków w postaci zakłócenia porządku w finansach gminy. Wszelkie przesunięcia środków oraz wystąpienie zobowiązań, których gmina nie planowała mogłoby spowodować zmniejszenie zasobów przeznaczonych na realizację zadań publicznych jednostki samorządu terytorialnego, co zaś mogłoby się odbić negatywnie na społeczności lokalnej.
Istotne znaczenie w tym kontekście może mieć też fakt braku w praktyce właściwych procedur prawnych regulujących kwestie zwrotu nienależnie pobranych kwot. Ich zwrot będzie w zasadzie możliwy jedynie w wyniku przeprowadzonego postępowania sądowego przed sądem powszechnym, co niewątpliwie ma uciążliwy i długotrwały charakter.
Sąd doszedł w związku z tym do przekonania, że przytoczone wyżej okoliczności w wystarczającym stopniu uprawdopodobniają obawę wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji postanowienia.
U.K.