Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodziz 27 maja 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 391/20

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 15 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 89/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę G.R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy uznania sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem informacji w Rejestrze Należności Publicznoprawnych. Wyrok jest prawomocny od dnia 16 maja 2019 r.

W dniu 14 listopada 2019 r. skarżący złożył do akt sprawy skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 89/19 wskazując, że kwestionowany wyrok godzi w jego dobre imię i nie wiadomo, w czyim interesie zapadł. Ponadto skarżący podał, że w dniu 15 kwietnia 2019 r. wniósł pierwszą skargę o wznowienie postępowania, a w dniu 8 lipca 2019 r. złożył drugą skargę. Wskazał również na nieuczciwość prowadzących jego sprawy pełnomocników.

Zarządzeniem z dnia 15 listopada 2019 r. sędzia sprawozdawca wezwał pełnomocnika skarżącego do wypowiedzenia się w terminie 7 dni, czy pismo skarżącego z dnia 14 listopada 2019 r. należy traktować jako kolejną skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 89/19, jeżeli tak to wskazanie podstawy prawnej skargi o wznowienie oraz jej uzasadnienie, podania treści żądania i podania okoliczności potwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi.

W dniu 26 listopada 2019 r. do akt sprawy wpłynęło pismo procesowe pełnomocnika skarżącego, w którym wyjaśnił, że z uwagi na utrudniony kontakt słowny ze skarżącym nie jest w stanie odpowiedzieć na powyższe wezwanie i sprecyzować treść złożonego przez skarżącego pisma.

W dniu 3 marca 2020 r. skarżący złożył do akt sprawy kolejne pismo procesowe zatytułowane "skarga o wznowienie postępowania w sprawie III SA/Łd 89/19 z dnia 15 marca 2019 r.", w którym wniósł "o powołanie biegłego sądowego, czy przyznane prawo pomocy w osobie radcy prawnego M.S. spełnia tę definicję". Podał, że "pełnomocnik nie powiadomił go o terminie rozprawy i bez jego zgody, w jego imieniu wystąpił o kasację wyroku". Wskazał, że złożył skargę o wznowienie postępowania w dniu 15 kwietnia 2019r., 8 lipca 2019 r., 14 listopada 2019 r., a niniejsza skarga jest czwartą skargą o wznowienie postępowania. Wskazał również, że ustanowiony z urzędu pełnomocnik – radca prawny P.G. został upoważniony tylko do założenia skargi o wznowienie postępowania, a nie do wniesienia skargi kasacyjnej. W dalszej natomiast części pisma wyraził swoje niezadowolenie z wadliwych działań pełnomocnika ustanowionego z urzędu - radcy prawnego M.S.

W związku z wniesionym przez skarżącego kolejnym pismem z dnia 3 marca 2020 r. zatytułowanym "skarga o wznowienie postępowania III SA/Łd 89/19 z dnia 15 marca 2019 r." oraz znajdującym się już w aktach sprawy pismem skarżącego z 14 listopada 2019 r. również zatytułowanym "skarga o wznowienie postępowania III SA/Łd 89/19 z dnia 15 marca 2019 r." w zakresie którego pomimo wezwania sądu poprzedni pełnomocnik skarżącego z urzędu nie zajął stanowiska w sprawie, zarządzeniem z dnia 5 marca 2020 r. sędzia sprawozdawca wezwał obecnego pełnomocnika skarżącego do wypowiedzenia się:

1. 1) czy ww. pisma skarżącego należy traktować jako kolejne skargi (ewentualnie dwie oddzielne skargi) o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 15 marca 2019 r., sygn. III SA/Łd 89/19, jeżeli tak, to o wskazanie podstawy skargi (ewentualnie skarg) o wznowienie oraz jej uzasadnienia, jak również do podania treści żądania, a także okoliczności potwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi (ewentualnie skarg) o wznowienie postępowania w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia pism w aktach sprawy, bez nadawania im dalszego biegu;
2. 2) czy - mając na uwadze treść art. 106 § 3 p.p.s.a. podtrzymuje wniosek skarżącego G.R. zawarty w piśmie z dnia 3 marca 2020 r. o powołanie biegłego sądowego, jeżeli tak, to o wskazanie, w ramach którego postępowania sądowego wniosek ten został złożony, gdyż sprawa o sygn. III SA/Łd 89/19 została prawomocnie zakończona, jak również tut. sąd wydał już postanowienia kończące postępowania w sprawach wszczętych na podstawie dwóch poprzednich wniosków skarżącego o wznowienie postępowania w sprawie III SA/Łd 89/19 (III SA/Łd 351/19 i III SA/Łd 630/19), w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia tego wniosku w aktach sprawy, bez rozpoznania.

W piśmie procesowym z dnia 17 marca 2020 r., pełnomocnik skarżącego w odpowiedzi na powyższe wezwanie wyjaśnił, że skarżący odmówił spotkania powołując się obowiązujący stan epidemii. Oświadczył, że pismo z dnia 3 marca 2020 r. jest jasne i nie wymaga żadnego wyjaśnienia ani uzupełnienia.

W związku z powyższym pełnomocnik skarżącego wskazał, że nie jest w stanie zadośćuczynić nałożonemu przez sąd wezwaniu.

Zarządzeniem z dnia 5 maja 2020 r. Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w związku z powyższym pismem pełnomocnika, skargi o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 89/18 z dnia 14 listopada 2019 r. i z dnia 3 marca 2020 r. wyłączył z akt sprawy o sygn. akt III SA/Łd 630/19 i zarejestrował jako odrębne skargi. Skarga o wznowienie postępowania z dnia 14 listopada 2019 r. została zarejestrowana pod sygn. akt III SA/Łd 390/20, natomiast skarga o wznowienie postępowania z dnia 3 marca 2020 r. pod sygn. akt III SA/Łd 391/20.

Postanowieniem z dnia 15 maja 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 390/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę o wznowienie postępowania z dnia 14 listopada 2019 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje

Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu.

Na wstępie wskazać należy, że wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia służącym od prawomocnych orzeczeń kończących postępowanie sądowoadministracyjne, umożliwiającym ich uchylenie lub zmianę. Wznowienie postępowania polega na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem w przypadku zajścia ustawowej podstawy wznowienia.

Zgodnie z art. 270 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze. zm.), dalej p.p.s.a., w przypadkach przewidzianych w dziale VII można żądać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem. Na mocy art. 276 p.p.s.a. do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli inaczej nie stanowią przepisy o wznowieniu. Od strony formalnej skarga o wznowienie postępowania powinna odpowiadać wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym (art. 46 w zw. z art. 276 p.p.s.a.), a ponadto, stosownie do art. 279 p.p.s.a., zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia. Podanie podstawy wznowienia następuje przez powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. 271 - 273 p.p.s.a. uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie.

Należy bowiem uwzględnić, że żądanie wznowienia jest możliwe wyłącznie w przypadkach przewidzianych w dziale VII p.p.s.a. Natomiast uzasadnienie podstawy wznowienia winno polegać na dokładnym określeniu zarówno okoliczności wskazujących na istnienie powołanej podstawy wznowienia, jak i wpływu tych okoliczności na rozstrzygnięcie. Stosowanie do art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Reasumując skarga o wznowienie musi opierać się na ustawowej podstawie wznowienia, a po drugie, powinna być wniesiona w terminie.

Wskazanie podstawy wznowieniowej jest obowiązkiem strony domagającej się ponownego przeprowadzenia postępowania w sprawie. W złożonej skardze G.R. nie wykazał jednak żadnej z ustawowych podstaw wznowienia określonych wyczerpująco w art. 271 p.p.s.a (wznowienie z uwagi na nieważność postepowania jeśli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania), art. 272 p.p.s.a. (orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego na podstawie którego zostało wydane orzeczenie), art. 273 § 1 p.p.s.a. (oparcie orzeczenia na dokumencie podrobionym lub przerobionym, oparcie orzeczenia na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym, uzyskanie orzeczenia za pomocą przestępstwa), art. 273 § 2 p.p.s.a (późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu), czy art. 273 § 3 p.p.s.a (późniejsze wykrycie prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy).

Okoliczności, na postawie których skarżący mógłby domagać się wznowienia postepowania w sprawie nie wynikają także z żadnego z nadesłanych przez stronę wcześniejszych pism procesowych, w których skarżący wskazuje jedynie, że wyrok ten godzi w jego dobre imię, wskazuje na zaniedbania popełnione w jego ocenie przez pełnomocników z urzędu reprezentujących go w postępowaniu oraz przedstawia swoją trudną sytuację zdrowotną i życiową.

Wyrokiem z dnia 15 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 89/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę G.R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w przedmiocie odmowy uznania sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem informacji w Rejestrze Należności Publicznoprawnych. Wyrok jest prawomocny od 16 maja 2019 r. Wskazanych natomiast w piśmie z dnia 3 marca 2020 r. przez skarżącego okoliczności, nie można uznać za okoliczności, które mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowego.

W piśmie z dnia 3 marca 2020 r. zatytułowanym "skarga o wznowienie postępowania w sprawie III SA/Łd 89/19 z dnia 15 marca 2019 r." skarżący wniósł "o powołanie biegłego sądowego, czy przyznane prawo pomocy w osobie radcy prawnego M.S. spełnia tę definicję". Podał m.in., że "pełnomocnik nie powiadomił go o terminie rozprawy i bez jego zgody, w jego imieniu wystąpił o kasację wyroku". Wskazał, że złożył skargę o wznowienie postępowania w dniu 15 kwietnia 2019 r., 8 lipca 2019 r., 14 listopada 2019 r., a niniejsza skarga jest czwartą z kolei skargą o wznowienie postępowania. Wskazał również, że ustanowiony z urzędu pełnomocnik – radca prawny P.G. został upoważniony tylko do założenia skargi o wznowienie postępowania, a nie do wniesienia skargi kasacyjnej. W dalszej natomiast części pisma wyraził swoje niezadowolenie z wadliwych działań pełnomocnika ustanowionego z urzędu - radcy prawnego M.S.

Odnosząc się do przedstawionej powyżej argumentacji skarżącego należy w pierwszej kolejności wskazać, że niewłaściwe reprezentowanie interesów strony przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika procesowego nie jest tożsame z brakiem należytej reprezentacji w rozumieniu cyt. powyżej art. 271 pkt 2 p.p.s.a. i nie może stanowić ustawowej podstawy wznowienia postępowania. Skarżącemu przyznano bowiem prawo do nieopłaconej pomocy prawnej poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Brak należytej reprezentacji nie jest natomiast tożsamy z niedopełnieniem przez pełnomocnika obowiązków w postępowaniu sądowym. Tak więc nienależyte reprezentowanie nie dotyczy sytuacji, w której za stronę działa prawidłowo ustanowiony pełnomocnik, nawet wtedy, gdy swoje obowiązki wykonuje w sposób, który prowadzi do negatywnych dla reprezentowanej strony skutków.

W orzecznictwie sądowym również prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym niewłaściwe reprezentowanie interesów strony przez jej pełnomocnika procesowego nie jest tożsame z brakiem należytej reprezentacji strony w postępowaniu w rozumieniu art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Nie może więc stanowić ustawowej podstawy wznowienia postępowania (por. postanowienie NSA z 11 lutego 2005 r. OSK 1160/04, postanowienie WSA w Gliwicach z 27 maja 2010 r., II SA/Gl 50/10, postanowienie NSA z 15 lutego 2012 r., I GSK 155/12, wyrok WSA w Lublinie z 14 lutego 2013 r., III SAB/Lu 26/12). Nienależyta reprezentacja jako podstawa wznowienia postępowania nie dotyczy sposobu, w jaki strona jest zastępowana przez pełnomocnika procesowego. Czym innym jest bowiem brak należytego umocowania pełnomocnika, a czym innym niewłaściwe reprezentowanie przez niego interesów strony. W wyroku z dnia 3 grudnia 2008 r., sygn. akt II FSK 1266/07 (nie publ.) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że nawet jeżeli pełnomocnik nie podejmował czynności procesowych zgodnie z zakomunikowaną mu wolą strony, to taka okoliczność nie stanowi podstawy wznowienia postępowania z uwagi na nienależyte reprezentowanie strony.

Okoliczność natomiast, że skarżący nie był powiadomiony o rozprawie, nie daje podstawy do przyjęcia, że był pozbawiony możliwości działania w rozumieniu art. 271 pkt 2 p.p.s.a., w sytuacji gdy, zgodnie z treścią art. 67 § 5 p.p.s.a., o terminie rozprawy był powiadomiony pełnomocnik.

Zgodnie natomiast z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Regulacja zawarta w cytowanym przepisie wskazuje jednoznacznie na dopuszczalność przeprowadzenia przed sądem administracyjnym wyłącznie dowodu uzupełniającego z dokumentów i to jedynie w sytuacji, gdy wnioskowany dowód pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu.

Niedopuszczalne jest zatem w postępowaniu przed sądem administracyjnym przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego.

Reasumując powyższe rozważania wskazać należy, że w niniejszej sprawie zarówno skarżący, jak i reprezentujący go pełnomocnicy nie wskazali żadnej z ustawowych podstaw wznowienia postępowania sądwoadministracyjnego. Samo niezadowolenie skarżącego z wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 89/19 nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem. Podkreślić bowiem należy, że instytucja wznowienia postępowania nie ma na celu "poprawiania" wyroku sądowego, z którego strona nie jest zadowolona. Również kwestia niezadowolenia skarżącego z działań ustawionych w sprawie profesjonalnych pełnomocników nie wypełnia żadnej z podstaw wymienionych w art. 271 - 273 p.p.s.a., które uzasadniałyby wznowienie postępowania w sprawie. Podkreślić należy, że wskazanie podstaw wznowienia i ich uzasadnienie jest elementem obligatoryjnym, którego brak powoduje, że skarga nie może być przez sąd rozpoznana merytorycznie i podlega odrzuceniu (por. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 347/08, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej www. orzeczenia.nsa.gov.pl).

W orzecznictwie wskazuje się, że brak ustawowej podstawy wznowienia skutkuje odrzuceniem skargi o wznowienie postępowania, bez potrzeby czynienia ustaleń w zakresie zachowania terminu do jej wniesienia (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 3 czerwca 2004 r., OW 87/04, dostępne w CBOSA).

Z przedstawionych powyżej względów uznając, że skarga z dnia 3 marca 2020 r. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 15 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 89/19 jest niedopuszczalna, na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł, jak w postanowieniu.

k.ż.