Uzasadnienie
III SA/Łd 403/20
Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256)- dalej: k.p.a.; art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 styczna 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 341)- dalej: u.k.p., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] znak [...] o skierowaniu JG na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem w zakresie kategorii prawa jazdy B i T. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
Wnioskiem z dnia 23 grudnia 2019 r. Prokurator Rejonowy w [...] wystąpił do Starosty Sieradzkiego o skierowanie JG na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem w zakresie kategorii prawa jazdy B i T. Jako podstawę wniosku wskazano wynik opinii sądowo-psychiatrycznej z przeprowadzonego badania skarżącego, z której wynika między innymi, że JG cierpi na organiczne zaburzenia osobowości z nadużywaniem alkoholu i kwalifikuje się do podjęcia terapii odwykowej w Poradni Leczenia Uzależnień.
Na podstawie powyższych informacji Starosta [...], zawiadomieniem z dnia 30 grudnia 2019 r. poinformował JG o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania na badania lekarskie celem ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Decyzją z dnia [...] Starosta [...] skierował skarżącego na badania lekarskie zgodnie z w/w wnioskiem Prokuratora z dnia 23 grudnia 2019 r.
Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia JG wniósł odwołanie stwierdzając, że z przedłożonej do akt sprawy opinii sądowo-psychiatrycznej nie wynika, że jego problemy ze zdrowiem mają jakikolwiek wpływ na zdolność do prowadzenia pojazdów. Wyjaśnił, że nigdy nie spowodował kolizji, czy innego zdarzenia drogowego, a jego skromne środki finansowe nie pozwalają na poniesienie kosztów badań bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Wskazał, że znany jest mu szkodliwy wpływ alkoholu i jest świadomy, że po jego spożyciu nie można prowadzić pojazdu. Wiedza powyższa wynika z treści powołanej wyżej opinii, z którą w ocenie skarżącego organ się nie zapoznał, wydając swoją decyzję jedynie w oparciu o informacje zawarte we wniosku Prokuratora. Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie kwestionowanej decyzji.
Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając Kolegium wskazało, iż stosownie do treści art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia, co do jej stanu zdrowia. Jak wynika z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. decyzję o skierowaniu na badania lekarskie wydaje starosta. Natomiast w myśl art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. a u.k.p. decyzja o skierowaniu na badania lekarskie jest wydawana przez starostę z rzędu na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych.
Dalej Kolegium wskazało, że na gruncie niniejszej sprawy podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem w zakresie posiadanych przez stronę kategorii prawa jazdy, była informacja (wniosek) Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia 23 grudnia 2019 r. Z treści nadesłanej informacji, popartej opiniami sąodwopsychiatrycznymi z dnia 7 listopada 2019 r. oraz z dnia 29 listopada 2019 r., sporządzonymi na potrzeby prowadzonego z udziałem strony postępowania pod sygn. akt [...], wynika, że u skarżącego stwierdzone zostały organiczne zaburzenia osobowości z nadużywaniem alkoholu, co kwalifikuje w/w do podjęcia terapii odwykowej. Wobec treści powołanych wyżej przepisów u.k.p., pozyskana od prokuratora informacja stanowiła uzasadnione i poważne zastrzeżenie, co do stanu zdrowia skarżącego, obligujące organ do wydania decyzji o skierowaniu strony na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.
Odnosząc się natomiast do argumentacji odwołania kolegium wskazało, że wykluczenie bądź potwierdzenie istnienia po stronie skarżącego przeciwwskazań do kierowania pojazdami należy do lekarza posiadającego stosowne uprawnienia do przeprowadzania tego rodzaju badań. Tym samym zarówno organy administracji publicznej, jak i skarżący, wbrew swojemu subiektywnemu przekonaniu co do wiedzy o szkodliwym wpływie alkoholu, nie są uprawnieni do samodzielnego rozstrzygnięcia zaistniałych wątpliwości dotyczących stanu zdrowia skarżącego i jego ewentualnego wpływu na zdolność do kierowania pojazdami.
Kolegium uznało za zasadny zarzut skarżącego, iż organ I instancji jako podstawę skierowania na badania lekarskie, poza informacjami, co do stanu zdrowia skarżącego wskazał również na informację o kierowaniu pojazdem pod wpływem alkoholu, w sytuacji gdy zdarzenie to nie miało miejsca. Niemniej jednak zaistniały błąd pozostawał bez wpływu na zasadność skierowania strony na przedmiotowe badanie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi JG zarzucił naruszenie:
- - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej na wadliwej podstawie prawnej, to jest art. 99 ust. 1 pkt lit. a u.k.p.;
- - art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że zaburzenia osobowości związane z nadużywaniem alkoholu są wystarczającą podstawą do stwierdzenia istnienia zastrzeżeń, co do stanu zdrowia skarżącego, które uzasadniają jego skierowanie na badania lekarskie;
- - art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak rozważenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania, co do stanu zdrowia skarżącego oraz błędne przyjęcie, iż opinia sądowo-psychiatryczna sporządzona na potrzeby innego postępowania i z innych przyczyn niż kierowanie pojazdem, stanowi dostateczną podstawę skierowania skarżącego na badania lekarskie.
Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylnie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji raz przyznanie prawa pomocy w zakres całkowitym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wnosiło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi JG uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], nr [...] orzekającą o skierowaniu go na badania lekarskie celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami, w zakresie posiadanej kategorii B i T. Podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 341)- dalej: u.k.p.
Stosownie do treści art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia.
Powyższa regulacja pozostaje w ścisłym związku z treścią art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., wedle którego badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia.
Z powołanych unormowań ustawowych nie wynika wprost, jakie zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy są wystarczające, by skierować go na przedmiotowe badanie. Mowa jest w nich bowiem tylko, by były one uzasadnione i poważne, co oznacza, że właściwy organ administracji po otrzymaniu informacji poddającej w wątpliwość należytą zdolność psychofizyczną kierowcy winien przeprowadzić postępowanie celem oceny, czy w konkretnym badanym przypadku zastrzeżenia są rzeczywiście tego rodzaju, że uzasadniają wydanie decyzji w oparciu o powołany art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. W orzecznictwie przyjmuje się, że przy interpretacji powyższej przesłanki należy mieć na względzie cel ustawy o kierujących pojazdami, czyli zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym. Oczywiste zatem być musi, że dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym niezbędne jest czuwanie nad tym, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą w tym zakresie sprawność i to nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale również w okresie późniejszego z nich korzystania.
W interesie społecznym jest bowiem, aby wszyscy kierowcy posiadali predyspozycje zdrowotne do prowadzenia pojazdów silnikowych, w sposób który nie będzie zagrażał nie tylko ich zdrowiu i życiu, lecz również wszystkich innych użytkowników dróg. Dlatego też zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów a sformułowanie, że mają być uzasadnione oznacza, że są one oparte na słusznych i usprawiedliwionych podstawach (tak np. wyrok NSA z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt I OSK 1051/16, LEX nr 2118707). Chodzi zatem o sytuacje, gdy wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy wynikają z ujawnienia się pewnych obiektywnych okoliczności faktycznych, którym trudno jest z góry zaprzeczyć jako mających wpływ na zdolność prowadzenia pojazdu bez dodatkowej, medycznej weryfikacji stanu zdrowia kierowcy.
Przy czym - co należy podkreślić, wydanie decyzji kierującej na badanie lekarskie nie musi łączyć się z pewnością co do istnienia przeciwwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdów. Organ nie musi zatem udowodnić, że takowe istnieją, a wystarczające jest jedynie prawdopodobieństwo istnienia tych okoliczności. Ostateczne rozstrzygnięcie tej kwestii pozostawione zostało uprawnionym lekarzom. Oznacza to równocześnie, że skierowanie na badanie lekarskie nie jest równoznaczne z pozbawieniem kierowcy uprawnienia do kierowania, lecz jego celem jest wyjaśnienie istniejących w tym przedmiocie wątpliwości. Powyższe może zaś prowadzić bądź do stwierdzenia istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami bądź stwierdzenia, że takie przeciwwskazania nie występują. Poddając się takim badaniom kierowca umożliwia zatem wyjaśnienie zaistniałych wątpliwości przez uprawniony personel medyczny.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy sąd stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zasadnie orzekło o skierowaniu skarżącego na przedmiotowe badanie lekarskie. Jak wynika bowiem z załączonego do akt sprawy wniosku Prokuratora Rejonowego w [...] z dnia 23 grudnia 2019 r., popartego przedłożonymi opiniami sądowo-psychiatrycznymi z dnia 7 listopada 2019 r. oraz z dnia 29 listopada 2019 r., sporządzonymi w następstwie przeprowadzonego badania JG, na potrzeby prowadzonego z jego udziałem, postępowania pod sygn. akt [...], u skarżącego stwierdzone zostały organiczne zaburzenia osobowości z nadużywaniem alkoholu, co kwalifikuje w/w do podjęcia terapii odwykowej. Wobec treści powołanych wyżej przepisów u.k.p. uznać należy, iż pozyskana od prokuratora informacja o nadużywaniu przez skarżącego alkoholu, stanowiła uzasadnione i poważne zastrzeżenie, co do jego stanu zdrowia, obligujące organy administracji publicznej do wydania decyzji o skierowaniu strony na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem w zakresie posiadanych przez nią kategorii prawa jazdy B i T. Tym bardziej, że jak wynika z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.k.p. prawo jazdy nie może być wydane osobie, u której w wyniku badania lekarskiego stwierdzono aktywną formę uzależnienia od alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu.
Tym samym w przypadku stwierdzenia przez uprawniony podmiot (w tym przypadku biegłych lekarzy specjalistów z zakresu psychiatrii) zaistnienia po stronie osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdami, choćby przypuszczenia wystąpienia którejkolwiek negatywnej przesłanki do wydania prawa jazdy, o której mowa w powołanym wyżej art. 12 ust. 1 u.k.p., zasadne, a nawet konieczne jest skierowanie takiej osoby na badanie przeprowadzane przez uprawnioną i posiadającą w tym zakresie odpowiednią wiedzę jednostkę orzeczniczą, celem potwierdzenia bądź też wykluczenia istnienia przeciwwskazań do kierowania przez tę osobę pojazdami mechanicznymi, w zakresie posiadanych przez nią uprawnień.
Z uwagi na powyższe za nie uzasadniony należało uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. poprzez wadliwe uznanie, że okoliczności dotyczące stanu zdrowia skarżącego mają wpływ na możliwość kierowania pojazdami.
Za chybiony uznać należy także zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez wadliwe uznanie, że opinia sądowo-psychiatryczna sporządzona na potrzeby innego postępowania, może stanowić podstawę skierowania na badania lekarskie. Jak już bowiem wcześniej wskazano wystarczającą podstawą do skierowania na badania lekarskie w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. jest pozyskanie informacji, co do prawdopodobieństwa, czy też przypuszczenia istnienia po stronie kierującego uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do jego stanu zdrowia. Natomiast ostateczne rozstrzygnięcie tej kwestii pozostawione zostało właściwej uprawnionej jednostce orzeczniczej.
Tym samym pozyskane przez organ, od Prokuratora Rejonowego w [...] informacje dotyczące stwierdzonych u skarżącego, w toku prowadzonego postępowania pod sygn. akt [...], zaburzeń osobowości związanych z nadużywaniem alkoholu, w stopniu kwalifikującym w/w do podjęcia terapii odwykowej, stanowiły uzasadnioną i wystarczającą podstawę do skierowania JG, w drodze decyzji administracyjnej, na badania lekarskie celem ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje również pozostała argumentacja skargi dotycząca bezkolizyjnego dotąd prowadzenia pojazdu, świadomości strony o szkodliwym wpływie alkoholu i zakazu prowadzenia pojazdów po jego spożyciu, czy też braku posiadania przez skarżącego wystarczających środków pozwalających na opłacenie badań. Żadna z podniesionych przez stronę okoliczności, w tym okoliczność przepisowego poruszania się po drogach, świadomość negatywnych skutków nadużywania alkoholu, czy też trudna sytuacja majątkowa nie stanowi przesłanki branej pod uwagę w postępowaniu administracyjnym dotyczącym istnienia, czy też braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi. Jak już bowiem wcześniej wskazano jedyną determinującą i wystarczającą przesłanką skierowania strony na przedmiotowe badania było powzięcie przez organy administracji publicznej informacji, pochodzących od uprawnionego podmiotu, o zaistnieniu wątpliwości dotyczących stanu zdrowia skarżącego, mogących mieć wpływ na jego zdolność do kierowania pojazdami w zakresie posiadanej kategorii prawa jazdy.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 2 pkt 1 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit c. Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 188).
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
AB/