Uzasadnienie
W dniu 13 kwietnia 2012 roku M. C. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. z dnia [...] odmawiającą skarżącemu umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. W skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W złożonym na wezwanie sądu urzędowym formularzu PPF wnioskodawca wskazał, że wnosi o ustanowienie radcy prawnego.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że M. C. wspólnie z matkę prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza oraz emerytura matki w wysokości około 1.400 zł. Z nadesłanego rachunku zysków i strat wynika, że działalność gospodarcza pod nazwa "P. i K." prowadzona przez skarżącego w 2010 roku przyniosła dochód w wysokości 7.069 zł zaś w roku 2011 jego dochód z tego tytułu wynosił 3.577 zł. Nadesłane deklaracje w podatku od towarów i usług VAT-7 wskazują, że miesięczne obroty firmy skarżącego w okresie od lutego do maja br. wahały się w granicach 50.000 przy czym często pokrywały się z wielkością dokonywanych przez wnioskodawcę zakupów. Podatnik oświadczył, iż w bieżącym roku nie osiągnął dochodu podlegającego opodatkowaniu PIT i nie wnosił zaliczek na ten podatek.
Dodatkowo oświadczył, że od 2010 roku nie posiada rachunku bankowego, a z powodu zagrożenia utrata płynności finansowej w związku z toczącymi się wobec wnioskodawcy postępowaniami egzekucyjnymi wszelkich transakcji zakupu i sprzedaży z kontrahentami dokonuje w formie gotówkowej. Skarżący zamieszkuje z matką w mieszkaniu komunalnym o powierzchni 54 m2, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania określił na kwotę około 380 zł (czynsz i świadczenia). Nadto wyjaśnił, że choruje na cukrzycę typu I i z tego powodu ponosi wydatki na leki i leczenie w wysokości około 250zł miesięcznie, leczenie matki to koszt rzędu 150zł miesięcznie..
Referendarz sądowy zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r, poz. 270) –dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
W rozpoznawanej sprawie skarga M. C. dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, a zatem jest sprawą, w której strona wnosząca skargę stosownie do przepisu art. 239 pkt 1 lit. e powołanej ustawy korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z przepisem art. 64 § 3 p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl przepisu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Wobec tego, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie wolne jest od kosztów sądowych postępowanie w zakresie zwolnienia od tych kosztów jako bezprzedmiotowe należało umorzyć.
Przechodząc do oceny wniosku skarżącego w zakresie ustanowienia radcy prawnego należy podkreślić, iż zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Oznacza to, że stronom korzystającym z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego, jeżeli spełniają określone w ustawie przesłanki. Stosownie do treści art. 246 § 1pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy M. C. wskazał, że wspólnie z matkę prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza, która w chwili obecnej przynosi dochód na poziomie ok. 300 zł miesięcznie oraz emerytura matki w wysokości około 1.400 zł. Deklaracje w podatku od towarów i usług VAT-7 wskazują, że miesięczne obroty firmy skarżącego w okresie od lutego do maja br. wahały się w granicach 50.000 zł. przy czym często pokrywały się z wielkością dokonywanych przez wnioskodawcę zakupów. Skarżący zamieszkuje z matką w mieszkaniu komunalnym o powierzchni 54 m2, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania określił na kwotę około 380 zł (czynsz i świadczenia). W związku z cukrzyca typu I skarżący ponosi wydatki na leki rzędu 250 zł miesięcznie leczenie jego matki to kwota 150 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe, oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika bez uszczerbku koniecznego utrzymania dlatego siebie i rodziny i dlatego, w celu zagwarantowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 oraz art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.