Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] roku K. K. wystąpił o pomoc na dożywianie od [...] roku oraz o świadczenia zdrowotne na [...] roku.
Decyzją nr [...] z dnia [...] roku Prezydent Miasta Ł. odmówił K.K. wydania decyzji potwierdzającej od [...] roku prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. W uzasadnieniu organ podał, że strona ubiega się w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych o przyznanie renty socjalnej. Sprawa jest w trakcie rozpatrywania i z tego tytułu, na podstawie art. 67 ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) K. K. jest osobą posiadającą prawo do ubezpieczenia zdrowotnego.
W dniu. roku K. K. odwołał się od tej decyzji. Wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz o przyznanie prawa do świadczeń z opieki zdrowotnej od [...] roku. W uzasadnieniu podał, że znajduje się w wyjątkowo ciężkiej sytuacji życiowej i materialnej z uwagi na stan zdrowia. Jest częściowo niezdolny do pracy, a obecnie ubiega się o rentę rodzinną z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Pozostaje na utrzymaniu matki. W miesiącach [...] roku był objęty ubezpieczeniem zdrowotnym z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, natomiast w miesiącach sierpień i wrzesień został poinformowany przez pracownika socjalnego, że jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym finansowanym ze środków publicznych. Za te miesiące nie otrzymał żadnej decyzji, lecz dwa pisma sporządzone przez pracownika socjalnego informujące o prawie do świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego w okresie trwania postępowania o przyznanie emerytury lub renty.
Złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych i Narodowym Funduszu Zdrowia prośby o wyjaśnienie, czy jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym finansowanym ze środków publicznych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował stronę, że takiemu ubezpieczeniu nie podlega, natomiast z Narodowego Funduszu Zdrowia otrzymał zawiadomienie, że takiemu ubezpieczeniu podlega. W tej sytuacji nie wie, czy świadczenia zdrowotne przysługują mu bezpłatnie, czy też nie.
Decyzją nr [...] z dnia [...] roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ podał, że po myśli art. 67 ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 21 35 ze zm.) stronie przysługuje prawo do świadczeń z opieki zdrowotnej, a więc brak jest podstaw do wydania żądanej przez K. K. decyzji.
Na powyższą decyzję K. K. w dniu [...] roku wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i ustalenie prawa do świadczeń z opieki zdrowotnej od dnia [...] roku.
W uzasadnieniu podał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło decyzję organu I instancji w przedmiocie świadczeń zdrowotnych za [...] roku, natomiast w przedmiocie świadczeń za [...] roku decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy. W ocenie skarżącego otrzymał on dwie decyzje w tej samej sprawie o różnej treści. Nie uzyskał natomiast jednoznacznej opinii w kwestii tego, czy podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu czy też nie. Podkreślił swą trudną sytuację zdrowotną i materialną.
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważy, co następuje:
Skarga K. K. nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p. p. s. a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art. 145 § 1 p. p. s. a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził naruszeń przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Zaznaczyć należy, iż prawo do ochrony zdrowia oraz do równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych należy do praw gwarantowanych w Ustawie Zasadniczej (art. 68 ust. 1 i 2 Konstytucji RP). W doktrynie podkreśla się, że wymienionym przepisom konstytucyjnym przyznawać trzeba walor normatywny w tym sensie, że przepisy te statuują prawo jednostki, które stanowić może samoistne źródło roszczenia (por. J. Trzciński, "Konstytucyjne prawo do zdrowia na tle art. 35 Karty Podstawowych Praw Unii Europejskiej" [w:] "Sześć lat Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Doświadczenia i inspiracje", L. Garlicki, A. Szmyt (red.), Warszawa 2003, s. 303 – 305).
Ustawowa regulacja dotycząca uprawnień do świadczeń z opieki zdrowotnej jest koherentna z konstytucyjną. W tym zakresie zwrócić można w szczególności uwagę na dyspozycję art. 65 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.), potwierdzającą zasady równego dostępu, równego traktowania i solidarności w zakresie korzystania ze świadczeń zdrowotnych.
W tym duchu postanowiono, iż omawiane uprawnienie przysługiwać może na podstawie różnego rodzaju tytułów, w szeregu sytuacji życiowych, zawodowych, w szczególności także w przypadkach, gdy jednostka nie odprowadza składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zasadą jest, po myśli art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy że uprawnienie to wiąże się ze stosunkiem ubezpieczenia zdrowotnego, tj. objęcia obowiązkowym lub dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym. Jednakże prawo do świadczeń zdrowotnych przysługuje również innym osobom, niż ubezpieczeni w ścisłym tego słowa znaczeniu oraz osobom nieubezpieczonym. Uprawnienie to bowiem przyznano podmiotowi, który ubiega się o przyznanie emerytury lub renty, pomimo wygaśnięcia ubezpieczenia w okresie trwania postępowania o przyznanie tych świadczeń (art. 67 ust. 7 ustawy). Z tego samego tytułu prawo do świadczeń uzyskali w tożsamym zakresie także członkom rodziny takiej osoby.
Ponadto – omawiane prawo zagwarantowano także innym niż ubezpieczeni, osobom posiadającym obywatelstwo polskie i posiadające miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 2 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy), a nawet osobom nieposiadającym polskiego obywatelstwa (art. 2 ust. 2 ustawy).
Regułą jest także to, że realizacja prawa do świadczeń zdrowotnych jest odformalizowana. W celu potwierdzenia prawa do świadczeń nie jest bowiem wymagane wydanie decyzji administracyjnej, lecz sporządza się kartę ubezpieczenia, o której mowa w art. 50 i nast. ustawy lub poświadczenie, uregulowane w art. 52 ust. 1 i nast. ustawy. Tak jest w przypadku świadczeń przysługujących ubezpieczonym. Natomiast wobec osób innych niż ubezpieczone – właściwy wójt (burmistrz, prezydent) wydaje decyzję potwierdzającą uprawnienie do świadczeń zdrowotnych w trybie art. 54 ust. 1 i nast. ustawy. Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny.
Stwierdzić przy tym należy, iż niedecyzyjny tryb potwierdzenia prawa do świadczeń wyprzedza decyzyjne formy potwierdzenia uprawnienia w tym znaczeniu, że decyzję administracyjną w przedmiocie potwierdzenia prawa do świadczeń wydaje się wyłącznie wówczas, gdy jednostce nie przysługuje pozadecyzyjna forma potwierdzenia tego prawa. W przypadku zatem, gdyby ta sama osoba spełniała kryteria do uzyskania karty ubezpieczenia czy też poświadczenia prawa do świadczeń i jednocześnie przesłanki do uzyskania decyzji potwierdzającej to prawo, pierwszeństwo należałoby przyznać drodze mniej sformalizowanej. Uznać należy, iż w takim wypadku brak jest podstaw do wydania pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji administracyjnej.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy podnieść należy, iż K. K. spełniał przesłanki do uzyskania świadczeń z opieki zdrowotnej. Potwierdzenie tego prawa nie mogło jednak nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, jak żądał skarżący. Z akt sprawy wynika bowiem, iż skarżący ubiegał się o prawo do renty socjalnej. Wobec tego stan faktyczny sprawy mieścił się w hipotezie art. 67 ust. 7 ustawy. W tym przepisie uregulowano sytuację osób, wobec których wygasł obowiązek ubezpieczenia, a którym nadal, pomimo tego faktu, przysługuje prawo do świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego. Osoby te traktowane są przez ustawodawcę nadal jak osoby ubezpieczone.
Konkludując, K. K. nie przysługiwało prawo do żądania wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń z opieki zdrowotnej. Prawo to bowiem przysługiwało stronie już z faktu ubiegania się o rentę socjalną, a więc w oparciu o art. 67 ust. 7 ustawy.
Z przedstawionych wyżej powodów w ocenie Sądu skarga K.K. nie zasługiwała na uwzględnienie. Organy administracji rzetelnie zgromadziły materiał dowodowy w sprawie i dokonały jego wnikliwej oceny. Organ stosując właściwe w sprawie przepisy zasadnie uznał, że brak jest podstaw do uczynienia zadość wnioskowi skarżącego.
W sprawie niniejszej organy administracji nie ustrzegły się jednak błędu polegającego na nieprawidłowym sformułowaniu rozstrzygnięcia organu I instancji i niezauważeniu tego uchybienia przez organ odwoławczy. W treści decyzji organu I instancji stwierdzono, iż organ odmówił wydania decyzji potwierdzającej od [...] roku prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. Uznać należy, iż tak sformułowana treść rozstrzygnięcia nie odpowiada dyspozycji art. 104 § 1 k. p. a. Po myśli tego przepisu organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji. Literalnie rzecz ujmując załatwienie sprawy nie może zatem polegać na "odmowie wydania decyzji", jak ujął to Prezydent Miasta Ł. w swej decyzji z dnia 6 listopada 2007 roku.
W ocenie Sądu decyzja winna nosić treść adekwatną do art. 104 § 1 k. p. a., tj. rozstrzygać (pozytywnie lub negatywnie) o załatwieniu sprawy. W rozpoznawanej sprawie załatwienie jej polegało na rozstrzygnięciu wniosku K. K. Wobec tego w treści decyzji należało się do meritum tego wniosku odnieść. Uchybienie to jednak nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy, a tym bardziej nie nosi cech kwalifikowanego. Z tych powodów nie skutkuje koniecznością wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę K. K. T.P.