Uzasadnienie
P. B. 10 stycznia 2022 r. złożył w Urzędzie Miejskim w Aleksandrowie Łódzkim wypełniony formularz wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu z zasobów mieszkaniowych Gminy Aleksandrów Łódzki wraz z załącznikami. Wniosek dotyczył zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony. Biuro Zarządzania Zasobem Mieszkaniowym Urzędu Miejskiego Aleksandrów Łódzki wezwało wnioskodawcę do potwierdzenia sytuacji finansowej na aktualnych drukach, gdyż załączone do wniosku formularze nie uwzględniały zmian dotyczących wyliczania dochodu zgodnie z ustawą o dodatkach mieszkaniowych. Po uzupełnieniu dokumentów wnioskodawca został poinformowany, iż sprawa będzie przedłożona do zaopiniowania na posiedzeniu Społecznej Komisji Mieszkaniowej w ramach kwalifikacji na listę uprawnionych do najmu lokalu z zasobów gminnych - projekt na 2022 r.
Burmistrz Aleksandrowa Łódzkiego 7 marca 2022 r., po uzyskaniu opinii Społecznej Komisji Mieszkaniowej, zatwierdził i podał do publicznej wiadomości projekt listy osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobów gminnych w 2022 r. Wnioskodawca nie został uwzględniony w powyższym projekcie. Przyczyny nieuwzględnienia wnioskodawcy w projekcie listy osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobów gminnych w 2022 r. zostały wyjaśnione w piśmie Biura Zarządzania Zasobem Mieszkaniowym Urzędu Miejskiego Aleksandrów Łódzki z 22 marca 2022 r. W piśmie tym pouczono wnioskodawcę o możliwości złożenia uwag i zastrzeżeń do ogłoszonego projektu, z czego wnioskodawca skorzystał.
Po zaopiniowaniu przez Społeczną Komisję Mieszkaniową zgłoszonych uwag 9 maja 2022 r. Burmistrz zatwierdził ostateczną listę osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu na czas nieokreślony z zasobów mieszkaniowych gminy. Wnioskodawca nie został zakwalifikowany do najmu lokalu mieszkalnego z zasobów gminnych w 2022 r. Informację w tej sprawie uzyskał na piśmie z 10 maja 2022 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył wnioskodawca na pismo Burmistrza Aleksandrowa Łódzkiego z 7 marca 2022 r., nazywając je decyzją, i zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych, istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającą na tym, że nie przesłuchano skarżącego. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Aleksandrowa Łódzkiego z 7 marca 2022 r.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Aleksandrowa Łódzkiego wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Podniósł, m.in. że w sprawie dotyczącej ustalenia uprawnienia skarżącego do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobów mieszkaniowych Gminy Aleksandrów Łódzki nigdy nie wydano żadnej decyzji, czy też indywidualnego rozstrzygnięcia z datą wskazaną przez skarżącego, tj. 7 marca 2022 r. Ponadto, 7 marca 2022 r. Burmistrz Aleksandrowa Łódzkiego, po uzyskaniu opinii Społecznej Komisji Mieszkaniowej, zatwierdził i podał do publicznej wiadomości projekt listy osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobów gminnych w 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu, ponieważ jej wniesienie jest niedopuszczalne.
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Jednym zaś z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego skarga podlega odrzuceniu.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest pismo Burmistrza Aleksandrowa Łódzkiego z 7 marca 2022 r., w którym po uzyskaniu opinii Społecznej Komisji Mieszkaniowej zatwierdził i podał do publicznej wiadomości projekt listy osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobów gminnych w 2022 r. Zdaniem Sądu, wskazane powyżej pismo nie stanowi decyzji administracyjnej ani postanowienia, nie jest też aktem prawa miejscowego, ani innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej. Bez wątpienia sprawa przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Aleksandrów Łódzki została merytorycznie rozstrzygnięta w piśmie z 10 maja 2022 r.
W celu wyjaśnienia przyjętego przez Sąd poglądu konieczne jest odniesienie do regulacji ustawowych dotyczących zasad gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy, które zostały unormowane w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 172 ze zm.). Stosownie do treści art. 4 ww. ustawy, tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy (ust. 1). Gmina, na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie, zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach (ust. 2). Zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy, gmina wykonuje zadania, o których mowa w ust. 1 i 2, wykorzystując mieszkaniowy zasób gminy lub w inny sposób.
Z kolei art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy, upoważnił radę gminy do uchwalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasad i kryteriów wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel.
W niniejszej sprawie aktem określającym zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Aleksandrów Łódzki jest uchwała XXI/164/20 Rady Miejskiej w Aleksandrowie Łódzkim z dnia 27 lutego 2020 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Aleksandrów Łódzki (Dziennik Urzędowy Województwa Łódzkiego z 2020 r. poz. 1957 ze zm.), której to przepisy stanowiły podstawę rozpoznania wniosku skarżącego i na tej podstawie organ udzielił odpowiedzi w piśmie z 10 maja 2022 r. Regulacje przytoczonej powyżej uchwały wskazują, że pozytywna wstępna weryfikacja wniosku stanowi podstawę wyłącznie do uwzględnienia wniosku w toku postępowania mającego na celu opracowanie ostatecznych list mieszkaniowych i nie stanowi to jeszcze podstawy do zawarcia umowy najmu lokalu. Dopiero w następnym etapie burmistrz zatwierdza ostatecznie listę osób zakwalifikowanych do przydziału lokalu.
Powyższe stanowisko koresponduje z uchwałą NSA z 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08, CBOSA, w której stwierdzono, że tylko zakwalifikowanie i umieszczenie na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu (ewentualnie skreślenie z listy) jest aktem należącym do kategorii aktów z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. i jedynie ta materia podlega ocenie legalności poddanej kognicji sądów administracyjnych. Pozostałe kwestie należą do właściwości sądów powszechnych. Podobne stanowisko zostało zaprezentowane w postanowieniu NSA z 20 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 1279/15, CBOSA.
Należy więc wskazać, że zaskarżone w rozpoznawanej sprawie pismo nie obejmowało zakwalifikowania (bądź odmowy zakwalifikowania skarżącego) do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Zatem mając na względzie treść zaskarżonego pisma, przyjąć należy, że pismo to było jedynie pismem informującym skarżącego o niezakwalifikowaniu jego wniosku w projekcie listy osób uprawnionych do przydziału lokalu, równocześnie stanowiąc wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy w zakresie zgłoszonego żądania, tj. przyznania lokalu. Powyższe nie jest jednak równoznaczne z wydaniem rozstrzygnięcia, czy też aktu w indywidualnej sprawie, co również potwierdza treść pouczenia co do możliwości wniesienia uwag i zastrzeżeń do przeprowadzonej kwalifikacji punktowej w ramach oceny warunków socjalno-bytowych.
W sprawie istotne jest to, że zaskarżone pismo z 7 marca 2022 r. nie mieści się w katalogu wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. decyzji, postanowień, aktów i czynności z zakresu administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Przede wszystkim nie stanowi ono aktu organu gminy, a ponadto nie obejmuje odmowy zakwalifikowania skarżącego na listę osób do zawarcia umowy najmu. Co do zasady kontrolą sądu objęte może być tylko kończące (ostateczne) rozstrzygnięcie, nie zaś poszczególne elementy procedury wpisujące się w pewien ciąg zdarzeń. W konsekwencji stwierdzić należy, że zakwestionowane przez skarżącego pismo z 7 marca 2022 r. nie ma charakteru czynności samodzielnej i odrębnej, rozstrzygającej co do istoty sprawy, a tym samym pozostaje poza właściwością sądu administracyjnego.
Z powyższych względów Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę jako niedopuszczalną.
eg