Uzasadnienie
III SA/Łd 456/13
Pismem z dnia 25 marca 2013 r. "A." D. Ł., J. W. Spółka Jawna w likwidacji z siedzibą w K. (dalej skarżąca lub Spółka) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] (znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Wyrokiem z dnia 19 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. W toku postępowania skarżąca uiściła koszty sądowe w kwocie 200 zł, w tym 100 zł tytułem wpisu od skargi.
Następnie strona skarżąca sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy, załączając – po wezwaniu Sądu – formularz wniosku na urzędowym druku "PPPr".
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej wynika, że Spółka rodzaj prowadzonej działalności określiła jako: prowadzenie stacji benzynowej. Nadmieniła przy tym, iż od 2008 roku działalność ta nie jest już prowadzona.
W części dotyczącej oświadczenia o majątku i dochodach strona podała: wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych – 5.000 zł, wartość środków trwałych - 0 zł; wysokość straty za ostatni rok obrotowy według bilansu – 0 zł. Według informacji zawartych we wniosku, na dzień poprzedzający złożenie wniosku, Spółka nie posiadała na koncie bankowym żadnych zgromadzonych środków finansowych.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego złożone w związku ze składanymi wcześniej przez Spółkę wnioskami o przyznanie prawa pomocy dotyczące sytuacji majątkowej i rodzinnej wspólników spółki, a obecnie jej likwidatorów D. Ł. oświadczył, iż nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego, dodatkowo od marca 2007 roku na skutek umowy majątkowej małżeńskiej wyłączony został łączący ich ustrój ustawowej wspólności majątkowej i zastąpiony ustrojem rozdzielności majątkowej, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Jego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.600 zł brutto miesięcznie, które w całości wydatkuje na swoje utrzymanie tj. koszty związane z utrzymaniem mieszkania ok. 250 zł miesięcznie, leki ok. 200 zł miesięcznie, dojazdy do pracy ok. 300 zł. Drugi ze wspólników J. W. oświadczył, że nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego i pozostaje z nią w ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, źródłem jego utrzymania jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 400 zł miesięcznie w firmie prowadzonej przez jego syna, który także pomaga mu w utrzymaniu.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że "A." D. Ł., J. W. Spółka Jawna w likwidacji z siedzibą w K. nie ma żadnych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co stanowi przesłankę niezbędną do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przede wszystkim należy wziąć pod uwagę fakt, że skarżąca Spółka jest obecnie w stanie likwidacji, nie prowadzi działalności, a co za tym idzie nie osiąga żadnych dochodów, nie posiada także żadnych środków majątkowych na kontach bankowych, nie ma również jakiegokolwiek majątku do wykorzystania.
W sytuacji jednak gdy spółka jawna nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, to ze względu na wynikającą z art. 22 § 2 K.s.h. nieograniczoną odpowiedzialność jej wspólników za zobowiązania spółki należało przy ocenie zasadności wniosku spółki wziąć również pod uwagę sytuację majątkową jej wspólników.
Byli wspólnicy, a obecnie likwidatorzy spółki także nie dysponują środkami finansowymi ani majątkiem umożliwiającym pokrycie obciążających spółkę kosztów sądowych. Łączna kwota posiadanych na utrzymanie środków z trudem starczyłaby bowiem na pokrycie kosztów wpisów sądowych we wszystkich wniesionych skargach. W tym miejscu wskazać należy, że Spółka prowadzi obecnie przed tutejszym Sądem także inne postepowania.
Zauważyć jednakże w tym miejscu należy, że skarżąca Spółka w toku postepowania uiściła łącznie koszty sądowe w kwocie 200 zł, w tym 100 zł wpisu do skargi. Przy czym sam wniosek o przyznanie prawa pomocy, skarżąca złożyła w dniu 17 września 2013 r., tj. już na etapie po uiszczeniu wskazanych kosztów sądowych. Istotne jest w związku z tym, że wniosek taki wywiera skutki prawne od daty jego wniesienia, nie obejmuje zatem zwolnienia od kosztów, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 125/04, niepubl.).
Uwzględniając powyższe, oraz treść art. 245 § 2 i art. 246 § 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie, zasadnym jest zatem przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.