Uzasadnienie
E. Ł. i H. Ł. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę. Ze skargi, załączonych do niej dokumentów oraz dokumentów przekazanych przez Prezydenta P. T. wynika, że skarżący nie zgadzają się z obowiązkiem uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania.
Zawiadomieniem z dnia 17 lutego 2014 r. skarżący zostali poinformowani o obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej w związku ze stwierdzeniem przez kontrolera podczas wykonywania czynności kontrolnych braku dokumentu potwierdzającego uiszczenie opłat parkingowych, przekroczeniem czasu opłaconego parkowania i braku uzupełnienia opłaty w czasie 5 minut od upływu ważności zakupionego biletu parkingowego.
Od niniejszego zawiadomienia skarżący wnieśli reklamację twierdząc, że w prawidłowy sposób ustawili zegary na godzinę 9:45 i 10:45, posługując się identyfikatorami postojowymi osób niepełnosprawnych oraz numerami kart parkingowych osoby niepełnosprawnej.
Pismem z dnia 27 lutego 2014 r. Dyrektor Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta P. T. poinformował skarżących o tym, że obowiązujące przepisy nie pozwalają na "anulowanie zawiadomienia". Identyfikator postojowy osoby niepełnosprawnej wprowadzony uchwałą nr XXX/566/13 Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 27 lutego 2013 r. zmieniającej uchwałę w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na terenie miasta P. T., określenia wysokości stawek i sposobu ich pobierania, uprawnia do bezpłatnego parkowania na obszarze całej strefy płatnego parkowania, w tym na miejscach wyznaczonych do parkowania przez osoby niepełnosprawne, wyłącznie na czas do jednej godziny od chwili zajęcia miejsca parkingowego. Po upływie tego czasu, osoba kierująca pojazdem jest zobowiązana uiścić opłatę parkingową. Europejska Karta Parkingowa Osoby Niepełnosprawnej upoważnia do zajęcia wyznaczonego miejsca parkingowego dla osoby niepełnosprawnej. Identyfikator postojowy osoby niepełnosprawnej upoważnia natomiast do jednogodzinnego bezpłatnego parkowania w całej strefie płatnego parkowania.
W związku z powyższym H. Ł. w piśmie z dnia 17 marca 2014 r. zatytułowanym "odwołanie nałożenia dodatkowej opłaty" zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. o "wnikliwe rozpatrzenie sprawy".
Pismem z dnia 21 marca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T. poinformowało skarżącego, że do realizacji obowiązku uiszczenia opłat (w tym opłat dodatkowych) nie jest konieczna jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji). Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest uprawnione do rozpatrzenia tego pisma.
Natomiast pismem z dnia 27 marca 2014r. Dyrektor Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta P. T. poinformował skarżącego, że w sprawie nie zaszły żadne nowe okoliczności, które mogłyby spowodować zmianę stanowiska przedstawionego w piśmie z dnia 27 lutego 2014 r. Skarżący może skorzystać z "instytucji skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi z tej przyczyny ma miejsce w szczególności wówczas gdy dotyczy aktu lub czynności nie objętych zakresem właściwości sądu administracyjnego albo została wniesiona w sprawie wyłączonej z zakresu właściwości tego sądu. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi obowiązkiem sądu administracyjnego jest zbadanie w pierwszej kolejności jej dopuszczalności. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest natomiast pozostawanie sprawy, której ona dotyczy w kognicji sądu administracyjnego.
Zakres właściwości sądów administracyjnych określa natomiast art. 3 § 2 p.p.s.a. W myśl tego przepisu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 3, art. 4 p.p.s.a.).
Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga nie dotyczy jednak żadnego z aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Nie dotyczy też sprawy poddanej kontroli sądu administracyjnego na podstawie przepisów szczególnych. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.), zwanej dalej u.d.p., korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Jak stanowi art. 13b ust. 1 u.d.p., opłatę powyższą pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo, przy czym w myśl art. 13f ust. 1 u.d.p. za nieuiszczenie powyższych opłat pobiera się opłatę dodatkową. Jej wysokość oraz sposób pobierania określa rada gminy.
Wysokość opłaty dodatkowej nie może przekroczyć 50 zł (art. 13f ust. 2 u.d.p.). Opłatę dodatkową pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi (art. 13f ust. 3 u.d.p.). Opłata dodatkowa wraz z odsetkami za zwłokę podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 40d ust. 2 u.d.p.). Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że obowiązek uiszczania zarówno opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, jak i obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej za nieuiszczenie tych opłat wynika bezpośrednio z przepisu prawa. Obowiązujące przepisy u.d.p. nie przewidują postępowania, w wyniku którego dokonywano by wymiaru opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania, w trybie specjalnego i indywidualnego postępowania.
Brak jest podstaw prawnych zawierających procedury, które powodowały nadanie obowiązkowi zapłaty opłaty dodatkowej indywidualnego charakteru w drodze wydania decyzji lub postanowienia przez właściwe organy władzy publicznej. Organy te mają obowiązek działać wyłącznie na podstawie i w granicach prawa. Uznanie, że obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej wynika wprost z przepisów prawa, a w razie jej nieuiszczenia podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, prowadzi do wniosku, że wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej nie stanowi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o jakich stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skoro bowiem niewykonanie obowiązku prowadzi do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego celem jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku, to w tym wypadku swoista konkretyzacja obowiązku następuje w tytule wykonawczym wszczynającym postępowanie egzekucyjne, zaś ochrona praw uczestników tego postępowania jest możliwa w drodze zaskarżenia do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 postanowień, wydanych w tym postępowaniu (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz, Warszawa 2005, str. 61). Tym bardziej, że obowiązek nie musi zostać zindywidualizowany w drodze decyzji, czy postanowienia, aby podlegał egzekucji. Stosownie bowiem do treści art. 3 § 1 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) egzekucję administracyjną stosuje się również do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one – w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego – bezpośrednio z przepisu prawa.
W tej sytuacji skoro ani zawiadomienie z dnia 17 lutego 2014 r. o obowiązku wniesienia opłaty dodatkowej, ani kierowane do skarżących pisma Dyrektora Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta P. T. z dnia 27 lutego i 27 marca 2014 r. oraz pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 marca 2014 r., nie stanowią żadnego z aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. i brak jest przepisu szczególnego, który by przewidywał ich sądową kontrolę, to uznać należy, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga dotyczy sprawy nieobjętej właściwością sądu administracyjnego. Z tego też względu wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a okoliczność, że w piśmie z dnia 27 marca 2014 r. Dyrektor Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta P. T. poinformował skarżącego o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. jest w tym stanie rzeczy bez znaczenia.
Nadmienić w tym miejscu należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w sprawach o zbliżonym stanie faktycznym, gdzie przedmiotem sporu była zasadność nałożenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu bez uiszczenia opłaty w strefie płatnego parkowania, zajął już wcześniej podobne stanowisko, odrzucając skargi ze względu na ich niedopuszczalność (por. postanowienia: z 24 maja 2007 r., III SA/Łd 193/07; z 16 lipca 2008 r., III SA/Łd 333/08; z 9 października 2009 r., III SA/Łd 439/09; z 14 października 2009 r., III SA/Łd 413/09). Analogiczne stanowisko zajął też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienia WSA w Warszawie: z 15 kwietnia 2008 r., VI SA/Wa 157/08, z 4 października 2010 r., VII SA/Wa 1599/10; z 17 września 2013 r., VII SA/Wa 1819/13; z 11 lutego 2014 r., VII SA/Wa 15/14 oraz postanowienia NSA: z 22 października 2008 r., I OSK 1012/08 i z 15 stycznia 2014 r., I OSK 3008/13).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. skargę należało odrzucić.
e.o.