Uzasadnienie
Prezydent Miasta Ł. decyzją z [...] wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 71. Poz. 734 z późn. zm.) oraz art. 104 k.p.a. odmówił J. U. przyznania dodatku mieszkaniowego.
W uzasadnieniu swojego orzeczenia organ administracji I instancji stwierdził, iż J. U. w dniu [...] r. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. W związku z brakiem tytułu prawnego do zajmowanego lokalu decyzją z dnia [...] r. odmówiono jej przyznania dodatku. Od tej decyzji strona odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Organ odwoławczy uchylił przedmiotową decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W toku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w Ł.z dnia [...] umowa najmu została skutecznie wypowiedziana na dzień 30 września 2006 r. J. S. J.S. z dniem 18 maja 2007 r. zmieniła nazwisko na "U.", wracając do nazwiska rodowego.
W ocenie organu administracji strona nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Nie zostały spełnione przesłanki niezbędnego przyznania dodatku mieszkaniowego. W myśl art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom mieszkającym w lokalu, do którego mają tytuł prawny.
Strona odwołała się od decyzji organu administracji pierwszej instancji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. podnosząc, że administrator posługiwał się wyrokiem sądu rejonowego przed rozpatrzeniem apelacji przez sąd okręgowy. Ponadto sąd rejonowy zawiesił postępowanie w sprawie o eksmisję strony z lokalu. Z tych względów zamieszczenie przez administratora adnotacji o braku tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu jest niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł.decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 71, poz. 734 ze zm.), dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, 3) osobom mieszkającym w lokalach znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny. Stosownie do ust. 2 powołanego wyżej przepisu dodatek mieszkaniowy przysługuje na podstawie tylko jednego z tytułów wymienionych w ust. 1
Organ odwoławczy przypomniał, że decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r., dotyczącą odmowy przyznania J. U. dodatku mieszkaniowego z uwagi na brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania organ pierwszej instancji ustalił, że wypowiedzenie najmu lokalu było skuteczne na dzień 30 września 2006 r. (pismo administracji nieruchomościami Ł. z dnia [...] r.). Wyrokiem z dnia [...] Sąd Rejonowy w Ł. III Wydział Cywilny oddalił powództwo J.U.o ustanie bezskutecznego wypowiedzenia umowy najmu.
Sąd Okręgowy w Ł. III Wydział Cywilny Odwoławczy w sprawie o sygn. [...] na rozprawie w dniu [...] r. zwrócił apelację strony – jako niedopuszczalną – do Sądu Rejonowego. Po dokonaniu powyższych ustaleń organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] r. ponownie odmówił przyznania J. U.dodatku mieszkaniowego z uwagi na brak tytułu prawnego do lokalu.
Organ odwoławczy uznał, iż z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że strona w chwili składania wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie posiadała tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, który zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, uprawniałby do przyznania dodatku mieszkaniowego. Zawieszenie na zgodny wniosek stron postępowania o eksmisję nie może mieć wpływu na skuteczność wypowiedzenia umowy najmu. Pozew o eksmisję mógł zostać złożony przez właściciela nieruchomości dopiero po wcześniejszym wypowiedzeniu umowy najmu. Powyższe wypowiedzenie stało się skuteczne w dniu 30 września 2006 r. W przypadku orzeczenia eksmisji sąd orzeka również o tym, czy eksmitowana osoba ma prawo do lokalu socjalnego.
W dniu 14 sierpnia 2009 r. J. U., za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Jako podstawę skargi wskazała art. art. 227 k.p.a. wyjaśniając jednocześnie, iż składa skargę z powodu zaniedbania dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Uzasadniając swoje stanowisko podniosła, że organ odwoławczy oparł decyzję na piśmie Administracji Nieruchomości Ł.z dnia [...] r., mimo niedołączenia tego pisma, wyroku i protokołu rozprawy apelacyjnej, potwierdzających zawarte w tym piśmie twierdzenia. Zdaniem skarżącej sytuacja faktyczna jest inna niż ustalona przez organ administracji. Wyrok Sądu Rejonowego w Ł. III Wydziału Cywilnego z dnia [...] r. w sprawie o sygnaturze [...] nie jest prawomocny. Na rozprawie w dniu [...] r. Sąd Okręgowy w Ł. III Wydział Cywilny Odwoławczy w sprawie o sygn. [...] stwierdził omyłkę Sądu Rejonowego dla Ł. Śródmieścia w Ł. i postanowił zwrócić akta w celu ich uzupełnienia o apelację.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, powołując się na argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto wyjaśniło, że pełnomocnik powódki adw. J.C. nie składał innej apelacji niż ta, która została prawomocnie odrzucona. Powyższa okoliczność wynika z protokołu rozprawy apelacyjnej z dnia [...]przed Sądem Okręgowym w Ł. Wydziałem Cywilnym Odwoławczym. Na skutek oświadczenia pełnomocnika Sąd Okręgowy zwrócił akta sprawy Sądowi Rejonowemu dla Ł. w Ł. jako omyłkowo przedstawione bez apelacji (apelacja z karty 98-100 została prawomocnie odrzucona). Wynika zatem z tego, że wyrok Sądu Rejonowego od którego apelacja została odrzucona stał się prawomocny.
Skarżąca w piśmie procesowym z dnia 5 października 2009 r. stwierdziła, iż sąd w sprawie o sygn. akt [...] nigdy nie wydał na podstawie art. 364 kodeksu postępowania cywilnego postanowienia o uprawomocnieniu się wyroku z dnia [...] r. Wyrok ten nie jest prawomocny, bowiem przysługuje od niego środek odwoławczy w postaci apelacji. Tylko przez oczywistą omyłkę sądu rejonowego strona nie została wezwana do uzupełnienia akt sprawy o ponowną apelację i sąd okręgowy był zmuszony zwrócić akta sprawy sądowi rejonowemu w celu uzupełnienia ich o przysługujący środek odwoławczy, to jest apelację.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w dniu 17 lutego 2010 r. reprezentujący skarżącą pełnomocnicy nie byli w stanie jednoznacznie wyjaśnić, czy skarga z dnia 14 sierpnia 2009 r. jest skargą złożoną w trybie art. 227 k.p.a., czy też skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. Wobec powyższego odroczono rozprawę, zobowiązując ustanowionego przez sąd pełnomocnika do wyjaśnienia tej kwestii, w terminie 7 dni, pod rygorem uznania, iż skargę wniesiono w trybie art. 227 k.p.a. Pełnomocnik skarżącej w piśmie procesowym z dnia 22 lutego 2010 r. stwierdził, iż J. U. uważa swoje pismo z dnia 14 sierpnia 2009 r. za skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2010 r. dopuścił dowód z dokumentów znajdujących się w aktach innej sprawy rozpoznawanej w tym sądzie - sygn. akt III SA/Łd 564/09, to jest wyroku Sądu Rejonowego dla Ł. z dnia [...], pisma stanowiącego odpowiedź na apelację z dnia [...] r. podpisanego przez radcę prawnego K.Z., pisma stanowiącego odpowiedź na pozew z dnia [...] podpisanego przez radcę prawnego K. Z. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
- 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
- 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
- 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 p.p.s.a.
Organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję przyjął, iż strona w chwili składania wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie dysponowała tytułem prawnym do zajmowanego lokalu, bowiem wypowiedzenie umowy najmu łączącej ją z wynajmującym było skuteczne na dzień 30 września 2006 r. Powołując się na ustalenia organu pierwszej instancji wskazał, że powyższa data wynika z pisma Administracji Nieruchomości Ł.z dnia [...] r. Okoliczność nieposiadania przez stronę tytułu prawnego potwierdzać miał wyrok Sądu Rejonowego dla Ł.z dnia [...] oddalający powództwo J. U. o ustalenie bezskuteczności wypowiedzenia umowy najmu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odniósł się także do protokołu rozprawy apelacyjnej z dnia [...] r. przed Sądem Okręgowym w Ł. sygn. akt [...]. W protokole tym zamieszczono adnotację o zwrocie apelacji jako niedopuszczalnej.
W ocenie sądu treść powołanych przez organ dokumentów nie dowodzi, by strona w chwili składania wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, tj. w dniu 29 stycznia 2009 r. nie posiadała tytułu prawnego do zajmowanego lokalu.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza okoliczności prawomocności wyroku, który stanowi podstawę ustaleń organów administracji obu instancji, to znaczy wyroku Sądu Rejonowego dla Ł.oddalającego powództwo strony o ustalenie bezskuteczności wypowiedzenia umowy najmu. Zachodzi natomiast duże prawdopodobieństwo, iż jeszcze w dniu 29 września 2009 r. sprawa z powództwa J.U. o ustalenie bezskuteczności wypowiedzenia umowy najmu przedmiotowego lokalu nie została zakończona prawomocnym orzeczeniem sądu. W tym dniu, bowiem pełnomocnik Miasta Ł. sporządził pismo procesowe (odpowiedź na pozew) w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym dla Ł.. W uzasadnieniu pisma stwierdził, iż J. U. wniosła apelację od wyroku tego sądu z dnia [...] i postępowanie wywołane wniesieniem apelacji toczy się przed Sądem Okręgowy w Ł. III Wydziałem Cywilnym [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wydając decyzję bez wcześniejszego ustalenia stanu faktycznego sprawy naruszyło przepisy artykułów 7 i 77 § 1 k.p.a. Przed wydaniem decyzji zobowiązane było dokładnie wyjaśnić kwestię prawomocności orzeczenia, które zapadło przed sądem powszechnym w przedmiocie bezskuteczności wypowiedzenia umowy najmu. Wyjaśnić tę okoliczność mogło zasięgając informacji w tymże sądzie. Wobec braku powyższego ustalenia nie można wykluczyć takiej możliwości, iż apelacja skarżącej została rozpoznana i zapadło rozstrzygniecie dla niej korzystne. W takim przypadku dysponowałaby tytułem prawnym do zajmowanego lokalu i w konsekwencji mogłaby ubiegać się o dodatek mieszkaniowy.
Organ ponownie rozpoznający sprawę przed wydaniem decyzji w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego ustali, czy sprawa wytoczona przez skarżącą przed sądem powszechnym o ustalenie bezskuteczności wypowiedzenia umowy najmu została zakończona prawomocnym orzeczeniem sądu. Prawomocne orzeczenie w tej sprawie będzie określało sytuacje prawną strony ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) w związku z art. 135 p.p.sa. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...].
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku § 18 ust. 1 pkt 1) c) i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
t.p.