Uzasadnienie
III SA/Łd 460/18
Decyzją z dnia [...]., znak [...] wydaną na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 10 oraz art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jedn.: Dz.,U. z 2017 r. poz. 2336) i art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.)- dalej: k.p.a. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Rolników orzekł o zmianie decyzji własnej z dnia [...] r. [...] wydanej w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...] r. o rozłożeniu na raty spłaty należności J. J. z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie rolnicze w części dotyczącej nieopłaconej należności. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ administracji wskazał, iż z uwagi na niedotrzymanie przez skarżącego warunków zawartego układu ratalnego, wynikającego z w/w decyzji z [...] r., decyzja ta uległa wygaśnięciu, a objęte nią należności za okres. [...], stały się natychmiast wymagalne. Tym samym skarżący jest zobowiązany do uregulowania powyższej należności, która na dzień wydania przedmiotowej decyzji wynosi wraz z odsetkami 42.510,60 zł.
Kwestionując zasadność wydanej decyzji J. J. działając na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł.. Uzasadniając wyjaśnił, że nigdy nie składał wniosku o rozłożenie zadłużenia na raty. Nie otrzymywał nigdy emerytury, ani renty z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, gdyż od 2013 r. świadczenie emerytalne jest mu wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Natomiast w latach [...] był zarejestrowany jako osoba bezrobotne w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ł.. Z uwagi na powyższe nie uznaje długu w wysokości 42.510, 60 zł.
W odpowiedzi na skargę Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wnosił o jej oddalenie. Uzasadniając organ rentowy wskazał, iż powodem zmiany decyzji z dnia [...] r., co nastąpiło przedmiotową decyzją było wskazanie błędnej daty zawarcia przez skarżącego układu ratalnego. Dalej organ wyjaśnił że posiadanych przez niego dokumentów wynika, iż skarżący wraz z małżonką posiadali gospodarstwo rolne i z tego tytułu, z mocy ustawy podlegali ubezpieczeniu społecznemu rolników. W stosunku do skarżącego obowiązek objęcia ubezpieczeniem społecznym rolników ustał od dnia [...] r. w związku z nabyciem prawa do emerytury pracowniczej wypłacanej przez ZUS.
Natomiast w stosunku do małżonki skarżącego obowiązek powyższy ustał [...] r. w związku z nabyciem przez nią prawa do emerytury rolniczej wypłacanej przez KRUS. Odwołując się do przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników organ wskazał, iż z tytułu wspólnie prowadzonej działalności rolniczej obowiązek odprowadzania składek ciążył na skarżącym oraz jego małżonce solidarnie. Z uwagi na powstałe zadłużenie z tego tytułu w październiku 2013 r. skarżący został poinformowany o kwocie zaległości. Natomiast w wyniku rozpatrzenia wniosku małżonki skarżącego, spłata zadłużenia za okres od [...] została na mocy decyzji z dnia [...] r. rozłożona na raty. Zawarty układ ratalny był realizowany poprzez potrącenie z wypłacanego świadczenia emerytalnego małżonki skarżącego, do momentu jej śmierci, co nastąpiło [...] r. Następnie skarżący otrzymał zaświadczenie o wysokości aktualnego zadłużenia oraz o wysokości dokonanych potrąceń ze świadczenia emerytalnego małżonki.
Ponadto pismem z dnia [...] r. organ wystosował do skarżącego przypomnienie o zawartym układzie ratalnym, którego nie realizuje oraz poinformował go o możliwości wygaśnięcia spłaty ratalnej. Z uwagi na brak regulowania należności konieczne było wydanie decyzji z dnia [...] r. stwierdzającej wygaśniecie decyzji z dnia [...]r. i wezwanie do uiszczenia należności w łącznej kwocie 42.471,60 zł. Jednakże z uwagi na nieprawidłowe określenie daty wydania decyzji o zawarciu układu ratalnego, konieczne było wydanie przedmiotowej decyzji zmieniającej. Ponadto z uwagi na wzrost należności z tytułu nieopłaconych składek, kwotę wymagalnej zaległości określono na 42.510, 60 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. z 2018r. poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
- 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
- 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;
- 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania, a mianowicie art. 154 § 1 i art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego. Naruszenia miały wpływ na wynik sprawy.
Prezes KRUS wydając, w dniu [...] r., skarżoną obecnie decyzję powołał się m.in. na art. 154 k.p.a.
Zgodnie z tym przepisem decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydal, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
W decyzji z dnia [...] r. o wygaśnięciu decyzji z dnia [...] r. zawarte zostało pouczenie, iż strona może w terminie 14 dni od daty jej doręczenia zwrócić się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.), bądź w terminie 30 dni skorzystać z prawa zwrócenia się z wnioskiem do wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 52,53,54 p.p.s.a.).
Organ nie dołączył do akt sprawy dowodów określających datę doręczenia stronie decyzji z dnia [...] r. W aktach znajduje się adnotacja podpisana przez starszego inspektora A. S. o wysłaniu decyzji stronie w dniu [...] r.
Skarżona obecnie decyzja (z dnia [...] r.) o zmianie decyzji z dnia [...] r. wydana zatem została przez Prezesa KRUS przed upływem 14 dni od daty doręczenia stronie decyzji z dnia [...] r. (a nawet przed upływem 14 dni od daty wydania tej decyzji).
Stwierdzić zatem należy, iż organ administracji wydał decyzję o zmianie decyzji nieostatecznej, choć na podstawie przepisu art. 154 § 1 k.p.a. uprawniony był wyłącznie do zmiany decyzji ostatecznych. Zgodnie bowiem z art. 16 § 1 k.p.a. ostateczne są decyzje, od których nie służy odwołanie w toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W dniu [...] r. nie minął jeszcze termin 14 dniowy na zwrócenie się przez stronę z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem w dniu [...] r. decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji z dnia [...] r. o rozłożeniu spłaty zaległości na raty w części dotyczącej nieopłaconej należności.
Ponadto w ocenie sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.
Uzasadnienie powinno ustalać wszystkie istotne okoliczności sprawy. Tymczasem organ nie wyjaśnił czy spełnione zostały pozostałe przesłanki wymienione w art. 154 § 1 k.p.a., to jest czy na mocy decyzji zmienianej (z dnia [...] r.) strona nie nabyła prawa oraz czy za zmianą tej decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.
P.K.