Uzasadnienie
III SA/Łd 473/05
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Nr [...] z dnia [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w P. z dnia 17 maja 2005 r. odmawiające wydania zaświadczenia stwierdzającego, że W. B. w czasie odbywania zasadniczej służby wojskowej był przymusowo zatrudniony w kopalni.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 123 w zw. z art. 138, art. 144 i art. 219 k.p.a. oraz art. 14 ust. 3 pkt 1 i art. 45 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r Nr 241, poz. 2416 ze zm.).
Jak wynika z załączonych akt administracyjnych, W. B. w dniu 13 maja 2005 r. złożył w Wojskowej Komendzie Uzupełnień w P. wniosek o wydanie zaświadczenia, iż w okresie służby wojskowej przymusowo pracował w kopalni. Do wniosku załączył zaświadczenie zwolnienia z pracy z dnia 8 listopada 1966 r. wydane przez Bytomskie Zjednoczenie Przemysłu Węglowego – Kopalnię A w B., z którego wynika, że W. B. pracował w tej kopalni od 10 maja 1966 r. do 8 listopada 1966 r. jako robotnik na powierzchni, a zwolnienie nastąpiło na jego żądanie. Postanowieniem z dnia [...] Komendant Wojskowej Komendy Uzupełnień w P., po ustaleniu na podstawie ewidencji wojskowej, że W. B. pełnił służbę wojskową w okresie 31.03.1966r.-30.11.1966 r, odmówił wydania zaświadczenia treści żądanej przez skarżącego.
W zażaleniu skarżący ponownie wnosił o wydanie zaświadczenia zgodnego z jego wnioskiem.
Rozpoznając zażalenie organ odwoławczy wyjaśnił, że z ewidencji wojskowej prowadzonej przez Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień wynika jedynie, że W. B. w okresie od 31 marca 1966 r. do 30 listopada 1966 r pełnił służbę wojskową.
Wskazał, że zgodnie z art. 218 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
Zasada ta doznaje wyjątku na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 grudnia 1994 r. w sprawie organów wojskowych właściwych do wydawania zaświadczeń żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych oraz trybu postępowania przed tymi organami (Dz. U. Nr 136, poz. 707) w związku z art. 1 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 2 września 1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 60 poz. 622 ze zm.) w stosunku do żołnierzy:
1/ zastępczej służby wojskowej, którzy w latach 1949- 1959 byli przymusowo zatrudniani w kopalniach węgla, kamieniołomach oraz w zakładach pozyskiwania i wzbogacania rud uranowych, 2/ z poboru w 1949 r., którzy byli wcieleni do ponadkontyngentowych brygad “Służby Polsce" i przymusowo zatrudniani w kopalniach węgla i kamieniołomach, 3/ przymusowo zatrudnianym w batalionach budowlanych w latach 1949- 1959.
Zgodnie z § 1 wskazanego rozporządzenia, zaświadczenia potwierdzające rodzaj i okres wykonywania przymusowego zatrudnienia wydaje się na wniosek osoby ubiegającej się o to zaświadczenie. Wydaje się je na podstawie ewidencji wojskowej, a w razie jej braku – na podstawie przedłożonych przez wnioskodawcę innych dowodów oraz przeprowadzonego w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego.
Z uwagi na to, że skarżący odbywał służbę wojskową w okresie 31.03.1966 r. – 30.11.1966 r. rozporządzenie to nie miało do skarżącego zastosowania.
W związku z powyższym, jak ocenił organ odwoławczy, skoro z ewidencji prowadzonej przez Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień nie wynika, iż W. B. pracował przymusowo w Kopalni “A" w B., organ I instancji prawidłowo wydał postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia żądanej przez niego treści.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. B. wnosił o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, iż podczas służby wojskowej pracował przymusowo w kopalni,,,A".
W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Ł. wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumenty wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 3 listopada 2005 r. W. B. popierał skargę i wyjaśnił, że wystąpił o przedmiotowe zaświadczenie aby otrzymać dodatek do emerytury. Pełnomocnik organu wnosił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, po myśli § 2 tegoż artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - p.p.s.a. - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Między innymi, w myśl art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach.
Z treści przytoczonych przepisów wynika, że sąd administracyjny badając legalność zaskarżonego postanowienia (decyzji) ocenia, czy jest ono zgodne z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej, a następnie wydaje jedno ze wskazanych wyżej rozstrzygnięć. Nie jest natomiast uprawniony do zastępowania organu administracji i wydawania merytorycznych orzeczeń w sprawie, a więc nie byłby uprawniony do wydania skarżącemu zaświadczenia nawet wówczas, gdyby ocenił, że jego wniosek winien zostać uwzględniony. Co do zasady, zawarte w skardze żądanie wydania przez Sąd zaświadczenia nie mogło więc być uwzględnione.
Niezależnie od powyższych rozważań, zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji odmawiające wydania zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego należało ocenić jako zgodne z prawem.
W myśl art. 217 § 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli:
1/ urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2/ osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
W tym drugim przypadku organ administracji obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 k.p.a.).
W rozpatrywanej sprawie z posiadanych przez organ dokumentów wynikał jedynie fakt odbywania przez skarżącego służby wojskowej w okresie 31.03.1966 r. – 30.11.1966 r. W ewidencji prowadzonej przez Komendanta WKU nie było natomiast zapisów świadczących o tym, że skarżący w okresie odbywania służby wojskowej przymusowo pracował w kopalni. Organ trafnie ocenił również, że takich informacji nie zawiera zaświadczenie załączone przez skarżącego.
Skoro żądanie W. B. nie znalazło oparcia w prowadzonej ewidencji i dokumentach posiadanych przez organ I instancji, orzeczenie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej przez niego treści było zasadne.
Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Ł. trafnie ocenił także, że do skarżącego nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 2 września 1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r Nr 60, poz. 622 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 grudnia 1994 r. w sprawie organów wojskowych właściwych do wydawania zaświadczeń żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładu rud uranu i batalionach budowlanych oraz trybu postępowania przed tymi organami (Dz. U. z 1994 r. Nr 136, poz. 707 ze zm.).
Możliwość uzyskania świadczenia pieniężnego oraz ryczałtu energetycznego od organu emerytalno- rentowego z tytułu przymusowego zatrudnienia w kopalni dotyczy: żołnierzy zastępczej służby wojskowej, którzy w latach 1949- 1959 byli przymusowo zatrudniani m.in. w kopalniach węgla /.../, żołnierzy z poboru w 1949 r., którzy byli wcieleni do ponadkontyngentowch brygad “Służby Polsce i przymusowo zatrudniani w kopalniach węgla i kamieniołomach i żołnierzy przymusowo zatrudnianych w batalionach budowlanych w latach 1949-1959.
Ponieważ skarżący odbywał służbę wojskową w roku 1966 r, nie należał do kręgu podmiotów objętych ustawą.
Z przyczyn wskazanych należało uznać, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić skargę.