Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodziz 6 lipca 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 503/18

Uzasadnienie

Gmina R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę Zgromadzenia Związku Międzygminnego "A" z dnia [...] nr [...] w sprawie podziału wkładu własnego Związku Międzygminnego "A" na realizację projektu "Kompleksowy system gospodarki odpadami komunalnymi i niebezpiecznymi dla obszaru Podregionu Północnego Województwa Łódzkiego wraz z budową zakładu zagospodarowania odpadów".

W odpowiedzi na skargę Związek Międzygminny "A" z siedzibą w Ł. wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga jest niedopuszczalna.

Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.

Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa przepis art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę tego sądu w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a.

W myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest uchwała Zgromadzenia Związku Międzygminnego "A" z dnia [...] nr [...] w sprawie podziału wkładu własnego Związku Międzygminnego "A" na realizację projektu "Kompleksowy system gospodarki odpadami komunalnymi i niebezpiecznymi dla obszaru Podregionu Północnego Województwa Łódzkiego wraz z budową zakładu zagospodarowania odpadów".

Wobec powyższego wskazać należy, że podstawę założenia związku międzygminnego stanowi przepis art. 64 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "u.s.g.", w świetle którego:

1. 1. W celu wspólnego wykonywania zadań publicznych gminy mogą tworzyć związki międzygminne. Związek międzygminny może być tworzony również w celu wspólnej obsługi, o której mowa w art. 10a.
2. 2. Uchwały o utworzeniu związku podejmują rady zainteresowanych gmin.
3. 3. Prawa i obowiązki gmin uczestniczących w związku międzygminnym, związane z wykonywaniem zadań przekazanych związkowi, przechodzą na związek z dniem ogłoszenia statutu związku.
4. 4. Obowiązek utworzenia związku może być nałożony tylko w drodze ustawy, która określa zadania związku i tryb zatwierdzenia jego statutu.
5. 5. Do związków międzygminnych stosuje się odpowiednio art. 8 ust. 2-5 i art. 39 ust. 4.

Jak wynika z przytoczonych unormowań, związki międzygminne są formą dobrowolnego współdziałania gmin stosowaną w celu wspólnej realizacji zadań publicznych. Do utworzenia takiego związku dochodzi w drodze porozumienia dwóch lub większej liczby gmin, związek międzygminny powstaje zatem w drodze zawartej między gminami umowy.

W ocenie Sądu zaistniały w niniejszej sprawie spór jest sporem pomiędzy dwoma odrębnymi podmiotami, jakimi są Gmina i Związek i dotyczy sporu majątkowego, zatem nie ma charakteru administracyjnoprawnego.

Jak wskazano w art. 64 ust. 5 u.s.g., do związków międzygminnych stosuje się odpowiednio art. 8 ust. 2-5. Przepis art. 8 ust. 2b u.s.g. stanowi o właściwości sądów powszechnych do rozstrzygania sporów majątkowych wynikłych z porozumień, o których jest mowa w ust. 2 i 2a oraz w art. 74 ustawy. Konsekwencją jego odpowiedniego stosowania do związków międzygminnych jest właściwość sądów powszechnych do rozstrzygania sporów o charakterze majątkowym wynikających z zawarcia związku międzygminnego oraz brak właściwości sądów administracyjnych w tym zakresie.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że uchwała związku międzygminnego, dotycząca rozliczeń pomiędzy gminą należącą do związku międzygminnego a tym związkiem, nie jest objęta zakresem właściwości sądów administracyjnych, określonym w art. 3 § 2 p.p.s.a. (por. m.in. postanowienie NSA z 24 października 2013 r.. II GSK 2001/13, wyrok NSA z dnia 29 maja 2012 r. II OSK 671/12, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 30 kwietnia 2010 r. III SA/Gl 1436/09, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W postanowieniu z dnia 13 czerwca 2018 r. sygn. I GSK 2256/18 Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że uchwała związku międzygminnego nie jest podejmowana w sprawie z zakresu administracji publicznej, ale w sprawie cywilnej, przez co nie jest objęta zakresem właściwości sądów administracyjnych (www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi, bowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

E.C.