Uzasadnienie
III SA/Łd 530/13
Pismem z dnia 17 kwietnia 2013 r. R. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] (nr [...]) utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] orzekającą o wykreśleniu R. S. z ewidencji producentów, anulowaniu nadanego numeru identyfikacyjnego oraz o odmowie wpisu do ewidencji producentów i nadaniu numeru identyfikacyjnego.
W skardze pełnomocnik skarżącego zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając go wskazał, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną i powinny być wyeliminowane z obrotu prawnego.
Postanowieniem z dnia 24 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a Naczelny Sąd Administracyjny – postanowieniem z 10 lipca 2013 r. – oddalił zażalenie na powyższe rozstrzygniecie.
W uzasadnieniu swojego postanowienia NSA stwierdził, że WSA w Łodzi zasadnie ocenił, że nie zachodziły podstawy do wstrzymania wykonania decyzji w zakresie wykreślenia z ewidencji producentów i anulowaniu nadanego numeru. Podniósł przede wszystkim, że zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zawierał żadnego uzasadnienia.
W dniu 31 lipca 2013 r. (data wpływu do tutejszego Sądu) strona skarżąca ponownie wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadniając ten wniosek strona podniosła, że dzięki uzyskanemu wpisowo do ewidencji producentów i nadanemu numerowi identyfikacyjnemu jest wspólnikiem Spółki z o.o. "E." i od dwóch lat prowadzi działalność jako członek grupy producentów owoców. Podniósł, że rozpoczął produkcję ekologiczną, a ponadto zawarł umowę na pięcioletni okres działania programu rolnośrodowiskowego. W ocenie wnioskodawcy, powstały w związku z tym "nieodwracalne skutki prawne w następstwie podjętych (...) działań gospodarczych, wynikające z uzyskania wpisu do ewidencji producentów i nadania odrębnego numeru identyfikacyjnego". Jak podniósł dalej, wykonanie zaskarżonej decyzji i wykreślenie skarżącego z ewidencji producentów oraz anulowanie nadanego mu numeru identyfikacyjnego pociągnie za sobą "negatywne skutki prawne wynikające z zaciągniętych w związku z prowadzoną działalnością zobowiązań".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
W myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej ustawa p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie natomiast z art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Zauważyć przy tym należy, że oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie tworzy powagi rzeczy osądzonej i nie uniemożliwia ponowienia takiego wniosku – jak to ma miejsce w niniejszej sprawie (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt I OZ 381/08).
Rozstrzygając zatem w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie przesłanki z art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. nie zostały spełnione.
Próbę zdefiniowania przesłanki wyrządzenia znacznej szkody podjął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r. GZ 138/04 (niepublikowane) stwierdzając, że chodzi o taką szkodę, zarówno majątkową jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
Nadto jak wynika z analizy orzecznictwa sądów administracyjnych warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005 s. 166 -168).
W każdym przypadku obowiązek wykazania możliwości zaistnienia takiego niebezpieczeństwa i jego uprawdopodobnienia leży po stronie wnioskującego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/2004 oraz z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/2004, niepublikowane). Uzasadnienie takiego wniosku nie może się jednak ograniczać do stwierdzenia, że skutek taki nastąpi lub może nastąpić. Skutek ten musi być bezpośrednim następstwem wykonania zaskarżonego aktu. Wnioskujący musi zatem dokładnie przytoczyć okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Od uprawdopodobnienia wystąpienia niebezpieczeństwa znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie Sądu, które musi dokładnie wskazywać przyczyny wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji lub aktu. Podkreślić przy tym należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest wyjątkiem od zasady określonej w cytowanym na wstępie art. 61 § 1 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja orzekająca o wykreśleniu skarżącego z ewidencji producentów i anulowaniu nadanego numeru oraz o odmowie wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego.
Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w zakresie wykreślenia z ewidencji producentów i anulowaniu nadanego numeru identyfikacyjnego podnieść należy, iż skarżący uzasadniając wniosek wskazał, powołując się na fakt prowadzenia działalność jako członek grupy producentów owoców i rozpoczęcie produkcji ekologicznej oraz zawarcie umowy na pięcioletni okres działania programu rolnośrodowiskowego, które to okoliczności – w jego ocenie - spowodowały, że powstały "nieodwracalne skutki prawne w następstwie podjętych (...) działań gospodarczych, wynikające z uzyskania wpisu do ewidencji producentów i nadania odrębnego numeru identyfikacyjnego".
W ocenie Sądu, tak ogólne argumenty, wskazane przez skarżącego w uzasadnieniu wniosku, w szczególności dotyczące zakresu i rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej nie są przekonujące i nie mogą stanowić podstawy do uznania, iż w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie wykazał, że w okolicznościach sprawy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków, nie poparł bowiem swoich ogólnych twierdzeń żadnymi dokumentami źródłowymi, np. dotyczącymi sytuacji finansowej czy majątkowej skarżącego. Brak jest też precyzyjnych wyjaśnień w zakresie wykazania faktycznego wpływu zaistniałej sytuacji (wykreślenia z ewidencji producentów i anulowaniu nadanego numeru identyfikacyjnego) na rzeczywistą sytuację gospodarczą przedsiębiorcy, sytuację finansową czy majątkową.
Ogólnikowe stwierdzenia, zawarte w uzasadnianiu wniosku, w żadnym razie nie są wystarczające i nie zawierają żadnego przekonującego argumentu do stwierdzenia, że mamy do czynienia z sytuacją negatywnego wpływu zaskarżonej decyzji na możliwości zarobkowe, czy faktyczne ograniczenie możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, zarobkowania przez skarżącego. Tym samym uznać należało, iż podniesiona przez skarżącego ogólnikowa argumentacja nie stanowi okoliczności uzasadniającej możliwość stwierdzenia prawdopodobieństwa w efekcie wydanej decyzji wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Natomiast, co do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w zakresie odmowy wpisu skarżącego do ewidencji producentów i odmowy nadania numeru identyfikacyjnego, wyjaśnić należy, iż w tym zakresie w pełni zachowuje tutaj aktualność uzasadnianie przedstawione przez Sąd w poprzednio wydanym postanowieniu o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W tym zakresie zatem sąd raz jeszcze pragnie podkreślić, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może dotyczyć tylko takich aktów, które nadają się do wykonania. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza natomiast spowodowanie lub sprowadzenie takiego stanu w rzeczywistości społecznej, który jest zgodny z treścią aktu. Wykonanie aktu dotyczy zatem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których podmiot uzyskuje uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany a drugi wyłącznie uprawniony.
Jeżeli chodzi o akt o charakterze deklaratoryjnym jak np. decyzja o stwierdzeniu nieważności innej decyzji ostatecznej to podlega ona wykonaniu. Wykonanie to polega na zaprzestaniu realizacji uprawnień lub obowiązków wynikających z decyzji pozbawionej w tym trybie bytu prawnego (por. T. Woś w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2005, str. 295-296).
W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja Dyrektora Łódzkiego Oddziału ARiMR w części dotyczącej odmowy wpisania skarżącego do ewidencji producentów i nadania mu numeru identyfikacyjnego nie posiada, w ocenie Sądu, przymiotu wykonalności. Nie nakłada bowiem na adresata żadnych obowiązków bądź uprawnień, których wykonanie mogłoby nastąpić dobrowolnie bądź w sposób przymusowy.
Z tych wszystkich względów, według oceny Sądu, brak jest podstaw do wydania w tej sprawie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.