Uzasadnienie
III SA/Łd 537/05
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...] Dyrektora Zakładu Karnego w Ł. odmawiającą przyznania S. K. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. oraz art. 90 ust. 1 w zw. z art. 85 ust. 1, art. 89 ust. 1 i art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej.
Z załączonych akt administracyjnych wynika, że S. K. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w dniu 14 lutego 2000 r. Pomoc miała być przeznaczona na spłatę zobowiązań wobec Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z tytułu nabycia lokalu mieszkalnego, wcześniej zajmowanego przez skarżącego i jego rodzinę na podstawie umowy najmu. Powierzchnia użytkowa lokalu składającego się z trzech pokoi, kuchni, przedpokoju,WC i łazienki wynosi 73,13 m kw., a mieszkalna 51,21 m.kw.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Zakładu Karnego w Ł. po ponownym rozpoznaniu sprawy, odmówił S. K. przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W ocenie organu, jeżeli wnioskodawca w momencie złożenia wniosku zajmował w miejscowości, w której pełnił służbę lokal mieszkalny, który odpowiadał przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, mieszczącej się w granicach 28-40 m. kw., to należy stwierdzić, że zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy nie przysługuje mu prawo do lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a tym samym prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
W złożonym odwołaniu S. K. zarzucił organowi I instancji dowolność interpretacji przepisów ustawy o Służbie Więziennej. Wskazywał, że przesłanki do otrzymania przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji zostały określone w art. 85 ust. 1 i w art. 91 ust. 1, zaś art. 90 ust.1 wskazuje wprost przesłanki, które muszą zaistnieć, aby przyznana została pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Formy pomocy mieszkaniowej przewidziane w powołanych przepisach są odmiennymi i niezależnymi od siebie sposobami udzielenia pomocy mieszkaniowej. Jego zdaniem, z brzmienia art. 90 ust. 1 ustawy wyraźnie wynika, że w przypadku gdy ubiegający się o pomoc finansową spełnia kryteria ustawowe, powinien ją otrzymać, gdyż celem ustawy jest udzielenie pomocy finansowej, a nie jej odmowa. Wnosił o uchylenie decyzji Dyrektora Zakładu Karnego i przyznanie pomocy finansowej.
Rozpoznając odwołanie skarżącego organ odwoławczy uznał, że nie jest ono zasadne.
Wskazał, że przepisy rozdziału VI ustawy o Służbie Więziennej, poświęconego mieszkaniom funkcjonariuszy Służby Więziennej należy rozpatrywać łącznie. Podstawową formą zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy jest przydział na podstawie decyzji administracyjnej lokalu mieszkalnego z zasobów służbowych. Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego ma w stosunku do tej formy znaczenie pomocnicze. W ocenie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. trafny jest pogląd organu I instancji, że pomoc finansowa przysługuje tym funkcjonariuszom, którzy spełniają warunki określone w art. 90 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, a nadto są uprawnieni do uzyskania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale. Ponieważ S. K. nie przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale, nie ma możliwości przyznania mu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
W dniu 28 października 2003 r. do Naczelnego Sądu administracyjnego OZ w Łodzi wpłynęła skarga S. K. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. z dnia [...] oraz decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w Ł. z dnia [...]
W ocenie skarżącego wskazane decyzje rażąco naruszają prawo. Skarżący podtrzymał swoje stanowisko zawarte w odwołaniu i dodatkowo podniósł, powołując się na stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 22.01.1999 r. I S.A. 853/98, że prawo do pomocy przysługuje funkcjonariuszowi w służbie stałej, na uzyskanie lokali, które ustawa wymienia. Niespełnienie tylko tych warunków może stanowić podstawę odmowy przyznania pomocy finansowej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z dnia 10 listopada 2004 r Wojewódzki Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w sprawie, do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej w sprawie 3 II SA/Łd 407/03 o tożsamym stanie faktycznym.
Na rozprawie w dniu 7 września 2005 r. Sąd ogłosił postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania. Skarżący popierał skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie wskazać należy, co podkreślił już Sąd w uzasadnieniu postanowienia o zawieszeniu postępowania, że z dniem 1 stycznia 2004 r z mocy art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r Nr 153 poz. 1271, zm. Dz. U. Nr 228, poz. 2261 z 2003 r), weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r Nr 153, poz.1269) oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. z 2002 r Nr 153 poz. 1270).
W myśl art. 97 § 1 wskazanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające /.../, sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utworzony z dniem 1 stycznia 2004 r. dla obszaru województwa łódzkiego, rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003 r w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych /.../(Dz. U. z 2003 r Nr 72, poz. 652), jest więc właściwy do rozpoznania skargi w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej /.../.
Przy czym, jak stanowi art. 1 § 2 wskazanej już wyżej ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
W myśl art. 145 § 1 wymienionej ustawy (p.p.s.a.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził takiego naruszenia przepisów, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny stanowiący podstawę rozstrzygnięcia nie budzi w sprawie wątpliwości i nie jest przedmiotem zarzutów podniesionych w skardze. Skarżący zarzuca natomiast naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 90 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r Nr 207, poz. 1761 ze zm.). W ocenie Sądu zarzut ten nie jest uzasadniony.
Problematyka mieszkań funkcjonariuszy Służby Więziennej uregulowana została w rozdziale 6 wskazanej wyżej ustawy (art. 85-95). Istotą regulacji prawnej zawartej w rozdziale 6 ustawy jest zapewnienie funkcjonariuszom lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełnią służbę lub w miejscowości pobliskiej.
Zgodnie z art. 90 ust. 1, którego naruszenie zarzuca skarżący, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego lub domu w ramach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego.
Przepisu tego, jak trafnie wskazał organ w uzasadnieniu swojej decyzji, nie można interpretować w oderwaniu od pozostałych przepisów zawartych w rozdziale 6 ustawy o Służbie Więziennej.
Jak stanowi art. 85 ust. 1 ustawy, funkcjonariuszowi w służbie czynnej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych.
Aby zapewnić realizację tego prawa, ustawodawca przewidział cztery formy pomocy dla funkcjonariuszy Służby Więziennej:
- - przydział lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji (art. 87 ust. 1),
- - równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu (art. 88 ust. 1)
- - równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania (art. 89 ust. 1 i 2),
- - pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego (art. 90 ust. 1).
Jednocześnie w art. 91 ust. 1 ustawy wyliczono przypadki, w których nie przydziela się funkcjonariuszowi lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, przy czym w punkcie 1, jako przesłankę negatywną przydziału, powołano zajmowanie w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, umowy najmu lub spółdzielczego prawa do lokalu - odpowiadającego, co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, bądź zajmowanie domu.
Uprawnienie do uzyskania lokalu mieszkalnego jest uprawnieniem podstawowym i dopiero wtedy, gdy nie można zapewnić przydziału tego lokalu, może wchodzić w grę przyznanie innej formy pomocy.
Jeżeli więc funkcjonariusz zajmuje lokal wymieniony w art. 91 ust. 1 pkt 1, który odpowiada swoją powierzchnią przysługującym mu normom powierzchni mieszkalnej, nie przysługuje mu pomoc finansowa, o której mowa w art. 90 ust. 1 ustawy.
W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną jest, że skarżący przed nabyciem lokalu na własność, zajmował ten lokal wraz z rodziną na podstawie umowy najmu. Powierzchnia użytkowa mieszkania wynosi 73,13 m kw., mieszkalna 51,21 m.kw., a norma powierzchni mieszkalnej, z uwzględnieniem członków rodziny funkcjonariusza, w rozumieniu art.86 ustawy, wynosi 28 - 40 m. kw.
W ocenie sądu, organ odwoławczy trafnie uznał, że skoro skarżący był najemcą lokalu mieszkalnego położonego w Ł. tj. w miejscowości pełnienia służby, o powierzchni mieszkalnej zgodnej z przysługującymi normami (51,21 m. kw. powierzchni mieszkalnej przy normie 28-40 m. kw.), to nie ma prawa do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej i nie ma też prawa do uzyskania pomocy finansowej, o której mowa w art. 90 ust. 1 ustawy. Stanowisko takie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyraził w sprawie 3 II SA/Łd 672/03, a znalazło ono potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2005 r. w sprawie OSK 1574/04 (nie publikowany).
NSA stwierdził, że odmienna interpretacja prawa do pomocy finansowej prowadziłaby do wniosku, że każdemu funkcjonariuszowi, niezależnie od tego, jakie posiada warunki mieszkaniowe, pomoc przysługuje i to w każdym czasie. Taka interpretacja art. 90 ust. 1 ustawy nie byłaby zgodna z zasadą demokratycznego państwa prawnego.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę