Uzasadnienie
W dniu 6 czerwca 2014 roku K. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za samowolne zajęcie pasa drogowego. W skardze skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zawarł również wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, uzupełniony w piśmie procesowym z dnia 15 października 2014r. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, co potwierdza postanowienie WSA w Łodzi o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a wykonanie zaskarżonej decyzji pozbawi go niezbędnych środków do życia i przyczyni się do zwiększenia istniejącego już zadłużenia. Wskazał, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego w celu wyegzekwowania nałożonej kary pieniężnej (tj. kwoty w wysokości ponad 46 000 zł) spowoduje trudne do odwrócenia skutki (faktyczne i prawne) w postaci trwałej zmiany rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego w przypadku uwzględnienia skargi będzie możliwy dopiero po upływie długiego okresu czasu przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków ze strony skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. przedstawiony w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, pozostawiło do uznania Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zauważyć, iż w myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., nr 270) – [zwaną dalej w skrócie: -p.p.s.a.] wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności.
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, warunkiem jednak wydania takiego postanowienia jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W analizowanym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy.
Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2008 r., II GZ 139/08, LEX nr 493849).
Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione (por B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 206). Ponadto wniosek poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje - jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy - możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego.
W literaturze przedmiotu podkreśla się również, że przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Zaznacza się przy tym, że skutki te mają znaczenie niejako potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś zakresie, mniejszym lub większym rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine p.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 9 marca 2009 r., sygn. akt I GSK 40/10, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc powyższe uwagi do argumentacji zaprezentowanej przez stronę w toku niniejszego postępowania wpadkowego (popartej dowodami źródłowymi znajdującymi się w aktach sprawy), w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uznać należy, że skarżący wykazał, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że okolicznością uzasadniającą zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej jest trudna sytuacja finansowa skarżącego i związany z nią brak majątku i środków pieniężnych. W znajdującym się w aktach sprawy wniosku o przyznanie prawa pomocy zawarte zostały informacje, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku i aktualnie poszukuje zatrudnienia. Utrzymuje się z drobnych prac dorywczych (tj. kwota około 700 zł miesięcznie) i pomocy rodziny. Nie posiada żadnego tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego oraz stałego miejsca zameldowania, zamieszkuje gościnnie w lokalu mieszkalnym matki lub ojca. Podał, że za lata 2012-2013 nie osiągnął żadnych dochodów, ponieważ odbywał karę pozbawienia wolności. Nie posiada również żadnych rachunków bankowych, kont i lokat bankowych oraz przedmiotów o wartości przekraczającej kwotę 3000 euro. W przypadku natomiast wykonania zaskarżonej decyzji wyegzekwowaniu podlegać będzie kwota ponad 46 000 zł.
Zdaniem sądu przedstawione okoliczności uprawniają do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając bowiem na uwadze wysokość nałożonej kary pieniężnej oraz możliwości finansowe należało stwierdzić, że spełnione zostały przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, określone w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Na marginesie powyższych rozważań podkreślić jedynie należy, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie jest uzależnione od oceny zasadności samej skargi. W postępowaniu o ochronę tymczasową, sąd nie mógł badać prawidłowości postępowania administracyjnego, gdyż niweczyłoby to kontrolę sądową legalności zaskarżonej decyzji. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji abstrahuje od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Podejmowane jest bowiem na wstępnym etapie postępowania.
W tej sytuacji, sąd uznał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji za zasadny i na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak postanowieniu.
a.ł.