Uzasadnienie
III SA/Łd 585/08
W dniu 25 września 2008 r. J. P.-B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę "na nienależytą pracę instytucji i urzędników". Z treści skargi wynika, że dotyczy ona "niewpisania w nieodebrany dowód osobisty danych adresowych" skarżącego oraz nieujęcia w dowodzie osobistym faktu zmiany miejsca zamieszkania skarżącego. Skarżący kwestionuje podejmowane w tym zakresie działania urzędników Gminy Z. oraz Urzędu Wojewódzkiego w Ł. Ponieważ skarga została złożona bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, sąd przekazał ją organowi, którego działania dotyczyła, tj. Wojewodzie [...], celem złożenia odpowiedzi na skargę i ustosunkowania się do postawionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o uznanie jej za bezzasadną i odrzucenie w całości. W ocenie organu, skarga nie znajduje się w zakresie kognicji sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Zakres właściwości rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej ustawa p.p.s.a]. Z treści art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 - 8 tej ustawy wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg, które mogą dotyczyć aktu administracyjnego, wydanego w postępowaniu administracyjnym (decyzje administracyjne – pkt 1, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie - pkt 2) oraz w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym (postanowienia, na które służy zażalenie - pkt 3).
Ponadto zaskarżalne są inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa - pkt 4, akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej - pkt 5, inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej - pkt 6, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego - pkt 7, bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 wskazanego przepisu - pkt 8.
Katalog skarg na określone w art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność rozszerzają też przepisy ustaw szczególnych, które przewidują sądową kontrolę.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest "nienależyta praca instytucji i urzędników" w związku z "niewpisaniem w nieodebrany dowód osobisty danych adresowych" skarżącego oraz nieujęcia w dowodzie osobistym faktu zmiany miejsca zamieszkania skarżącego.
W związku z takim określeniem przez skarżącego przedmiotu skargi w pierwszej kolejności należało odpowiedzieć na pytanie, czy w tym zakresie możliwe jest złożenie skargi do sądu administracyjnego.
W ocenie sądu, skarga J. P.-B. z dnia 25 września 2008 r. należy do kategorii skarg określonych w art. 227 k.p.a., w dziale VIII k.p.a.: "Skargi i wnioski". Wniesiona skarga w pełni odpowiadała kryteriom przewidzianym dla skargi obywatelskiej (powszechnej) określonej właśnie w dziale VIII k.p.a. Zauważyć w związku z tym należy, że postępowanie ze skargi powszechnej ma charakter postępowania administracyjnego uproszczonego, w którym nie ma stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, a tylko zawiadamia się ich o podjętych działaniach, nie ma toku instancji oraz standardowych środków zaskarżenia. Postępowanie takie kończy się czynnością materialno-techniczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia skargi.
Zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem sądów administracyjnych, do skarg i wniosków na działalność organów państwowych i samorządowych, uregulowanych przepisami Działu VIII k.p.a. nie ma zastosowania sądowa kontrola administracji publicznej, a skarga jako niedopuszczalna, podlega w takim przypadku odrzuceniu (por. m.in. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2004 r., sygn. akt II SAB/Wa 193/04, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt I OSK 1110/04, niepubl.). Stanowisko takie prezentuje także doktryna prawa, gdzie stwierdza się, że zawiadomienie o załatwieniu skargi nie daje podstaw do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na jego niezgodność z prawem, albowiem ta kategoria czynności różnego rodzaju organów państwowych i organizacji społecznych nie mieści się w wyliczeniu aktów zaskarżalnych do sądu administracyjnego (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000 r., s. 770).
Prezentowany w powyższych orzeczeniach i doktrynie prawa pogląd sąd orzekający w sprawie w pełni podziela. Tym samym, skoro skarga J. P.-B. nie mieści się w kategorii spraw z zakresu administracji publicznej, które wymienia art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a., stwierdzić należy, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł, jak w postanowieniu.
R.A.