Uzasadnienie
III SA/Łd 608/09
Pismem z dnia 12 listopada 2009 r. M. R. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii "B". Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2010 r. Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 24 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty B. z dnia [...] w części określającej termin sprawdzenia kwalifikacji.
Następnie pismem z dnia 20 kwietnia 2010 r. skarżący wystąpił z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, wnosząc o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, jak to określił, "w kwestii skargi kasacyjnej".
W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że jest osobą bezrobotną, a od 7 października 2009 r. stracił prawo do zasiłku dla bezrobotnych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z ojcem S. R. Nie osiąga żadnych dochodów, a jedyne źródło utrzymania stanowi emerytura jego ojca w wysokości 1.360 zł. Skarżący nie wykazał posiadania jakichkolwiek dochodów, nie posiada także żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Nie jest właścicielem domu, mieszkania ani innej nieruchomości, a zgodnie ze złożonym oświadczeniem, zamieszkuje w mieszkaniu rodziców (powierzchnia 48 m2).
Referendarz Sądowy zważył, co następuje
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Stosownie do postanowień art. 243 § 1 cytowanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżącemu, postanowieniem Referendarza Sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi z dnia 12 stycznia 2010 r., przyznano już prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W tej sytuacji wobec stwierdzenia, że skarżący korzysta już z przyznanego mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, to ewentualne przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika skutkować będzie przyznaniem prawa pomocy w zakresie całkowitym. Rozstrzygając niniejszy wniosek należy więc zbadać spełnienie przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym.
Rozpoznając w związku z tym wniosek skarżącego referendarz sądowy miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Mając powyższe na uwadze, w rozpatrywanym stanie faktycznym uznać należy, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi przesłankę niezbędną do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przede wszystkim należy wziąć pod uwagę fakt, że skarżący jest osobą bezrobotną, a od 7 października 2009 r. utracił prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Nie osiąga żadnych dochodów, ponosi natomiast niewątpliwie koszty bieżącego utrzymania. W praktyce pozostaje na utrzymaniu ojca, którego dochody z tytułu emerytury (w wysokości 1.360 zł) stanowią jedyne źródło utrzymania gospodarstwa domowego.
W tej sytuacji, w ocenie referendarza sądowego, ewentualna konieczność poniesienia kosztów postępowania sądowego, w szczególności ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika może w istotnym stopniu wpłynąć na sytuację materialną skarżącego. Mając na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności stwierdza się, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wobec niesprecyzowania przez skarżącego, czy wnosi o ustanowienie adwokata, czy też radcy prawnego, referendarz sądowy zdecydował się ustanowić skarżącemu adwokata. Nadmienić w tym miejscu jedynie należy, że profesjonalny pełnomocnik, zarówno w osobie adwokata jak i radcy prawnego ma identyczny zakres kompetencji i prawnych możliwości występowania przed sądami administracyjnymi.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.