Uzasadnienie
III SA/Łd 619/13
F. D. Ł., J. W. Spółka jawna w likwidacji z siedzibą w K. (dalej: Spółka lub skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z [...] wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych.
W toku postępowania skarżąca Spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z 23 sierpnia 2013 r. przyznano skarżącej Spółce prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Okręgowa Rada Adwokacka w Łodzi delegowała do zastępstwa w niniejszej sprawie adwokata J. B. Wyrokiem z 7 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w pkt 1 oddalił skargę F. D. Ł., J. W. Spółki jawnej w likwidacji z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z [...] oraz przyznał - w pkt 2 wyroku - adwokatowi J. B. kwotę 295,20 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku pełnomocnik skarżącej Spółki zarzucił, m.in. naruszenie § 2 i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.) z uwagi na przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi jedynie za jedną sprawę sygn. akt III SA/Łd 619/13, pomimo ustanowienia go pełnomocnikiem także w sprawach o sygn. akt III SA/Łd 620-628/13 oraz wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, które to koszty nie zostały w całości ani w części przez skarżącego opłacone.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 24 września 2015 r. sygn. akt I GSK 124/14 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 7 listopada 2013 r. w pkt 2 i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. W pozostałej części Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną oraz zasądził od skarżącej Spółki na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Łodzi kwotę 180 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadniając wyrok Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się ze stanowiskiem pełnomocnika skarżącego w przedmiocie wysokości należnych kosztów z tytułu zastępstwa prawnego przed sądem I instancji.
Z protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z 24 września 2015 r. wynikało, że pełnomocnik skarżącego – adwokat J. B. nie uczestniczył w rozprawie przed NSA.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wprowadzenie w tym przepisie zewnętrznego odesłania do odrębnych przepisów oznacza, że art. 250 ustawy p.p.s.a. nie stanowi uregulowania pełnego.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez adwokata reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.).
W § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia sformułowano zasadę, że zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.
Podstawę zasądzenia opłaty, zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia, stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3 – 5. Opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy.
W myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.
Z przepisu tego wynika zatem, że opłata za pomoc prawną udzieloną z urzędu jest opłatą, o której mowa w § 2 ust. 1 cytowanego rozporządzenia. W konsekwencji tego do opłaty tej mają zastosowanie także zasady określone w § 2 ust. 1 i ust. 2, z modyfikacją wynikającą z § 19 pkt 1 rozporządzenia, który to przepis stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5. Oznacza to, że w odniesieniu do opłaty zasądzanej od Skarbu Państwa za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu przez adwokata nie może ona być wyższa od 150 % stawki minimalnej. Z tych względów kryteria określone w § 2 ust. 1 rozporządzenia mają znaczenie dla określenia wysokości opłaty ponoszonej przez Skarb Państwa za pomoc prawną udzieloną przez adwokata z urzędu w granicach pomiędzy opłatą wynikającą z zastosowania właściwych stawek minimalnych a opłatą podwyższoną do 150 % tych stawek za każdą prowadzoną przez pełnomocnika sprawę, niezależnie od jej charakteru i skomplikowania oraz faktu ewentualnego połączenia spraw do wspólnego rozpoznania.
W myśl § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c powołanego rozporządzenia, stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w innej sprawie – 240 zł.
Natomiast zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej stawka ta wynosi 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat – 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł.
Mając powyższe na uwadze i kierując się wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 września 2015 r. sygn. akt I GSK 124/14, sąd za zasadne uznał przyznanie adwokatowi J. B. wynagrodzenia w kwocie łącznej 3.099,60 (słownie: trzy tysiące dziewięćdziesiąt dziewięć 00/100) złotych, obejmującą podatek od towarów i usług.
Na kwotę tę składają się koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej Spółce przed Sądem pierwszej instancji (2.952 zł). Kwota ta wynika z zastosowania stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia (240 zł) powiększonej o podatek VAT osobno do każdej z 10 spraw, w których adwokat J. Bielski został ustanowiony pełnomocnikiem oraz dodatkowo za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej (kwota 147,60 zł).
Ustalając powyższe wynagrodzenie sąd uwzględnił okoliczność, że pełnomocnik brał udział w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi, sporządził, a następnie wniósł skargę kasacyjną od wyroku z 7 listopada 2013 r., nie biorąc jednak udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 24 września 2015 r.
Adwokat J. B. został wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu skarżącego w dziesięciu sprawach skierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, a następnie połączonych do wspólnego rozpoznania pod sygn. akt III SA/Łd 619/13. Stan faktyczny i prawny w tych sprawach był identyczny, wszystkie one dotyczyły odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych. W stosunku do kosztów postępowania przed NSA, WSA w Łodzi miał na uwadze, iż na tym etapie postępowania pełnomocnik sporządził i wniósł jedną skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi wydanego w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 619/13..
Z powyższych względów, sąd na podstawie art. 250 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b w związku z § 2 ust. 1 i ust. 3, § 19 pkt 1 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, orzekł jak w postanowieniu.
R.A.