Uzasadnienie
III SA/Łd 621/08
Zarządzeniem zastępczym z dnia [...] r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 98 a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.) w związku z art. 190 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (tj. Dz.U. z 2003 r. Nr 159 poz. 1547 ze zm.) stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miejskiej w P. – K.S.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Wojewoda [...] wskazał, iż w dniu 4 marca 2008 r. Sąd Rejonowy w Ł. uznał K.S. za winnego popełnienia czynu z art. 178 a § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 1997 r. Nr 88 poz. 553 ze zm.), stanowiącego przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Powyższe spowodowało po stronie K.S. utratę prawa wybieralności. Następstwem utraty biernego prawa wyborczego była konieczność stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego K.S. W myśl regulacji prawnych zwartych w powołanej wcześniej ustawie z dnia 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, stwierdzenia wygaśnięcia mandatu wskutek utraty prawa wybieralności dokonuje rada w drodze uchwały, najpóźniej w terminie 3 miesięcy od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Rada Gminy P. mimo obowiązku wynikającego z powołanej ustawy nie podjęła uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu K.S.
Uchwała taka nie została również podjęta w terminie 30 dni od daty wezwania właściwego organu nadzoru, to jest wezwania Wojewody [...] z dnia 8 września 2008 r. Wobec powyższego, po powiadomieniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Wojewoda [...] wydał zarządzenie zastępcze i stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego K.S.
K.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W jego ocenie wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi nieuzasadnioną interwencję administracyjną. Wydanie powyższego aktu stanowi zdaniem skarżącego naruszenie Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i Europejskiej Karty Praw Człowieka, a pozbawienie go mandatu radnego stanowi przejaw dyskryminacji politycznej. Skarżący wskazał również, iż pomimo skazania go prawomocnym wyrokiem sądu za jazdę rowerem pod wpływem alkoholu, Rada Miejska w P. dwukrotnie oddaliła uchwałę o stwierdzeniu wygaśnięcia piastowanego przez niego mandatu.
Nadto skarżący zarzucił, iż został pozbawiony przysługujących mu praw poprzez niedoręczenie zaskarżonego zarządzenia, a tylko przedstawienie "do wiadomości", co stanowi naruszenie art. 50 § 1 w związku z art. 32 Kpa. Powyższe w ocenie skarżącego skutkuje nieważnością postępowania w myśl art. 183 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia zastępczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd na mocy art. 134 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będą jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że jest władny uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, która przytoczyła strona skarżąca.
W wyniku dokonanej przez Sąd oceny należy stwierdzić, iż zaskarżone zarządzenie zastępcze nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jego legalności.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy art. 98 a ust. 2 u.s.g. w związku z art. 190 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r.- Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (tj. Dz.U. z 2003 r Nr 159 poz. 1547 ze zm.).
Stosownie do treści art. 190 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 powołanej ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. wygaśnięcie mandatu radnego następuje wskutek utraty prawa wybieralności lub braku tego prawa w dniu wyborów. W myśl art. 7 ust. 2 pkt 1 tej ustawy nie mają prawa wybieralności osoby karane za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Wygaśnięcie mandatu radnego stwierdza rada w drodze uchwały, najpóźniej w 3 miesiące od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu (art. 190 ust. 2 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r.).
Natomiast przepis art. 98 a ust. 1 u.s.g. stanowi, iż jeżeli właściwy organ gminy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów art. 190 ust. 2 i 6 i art. 194 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 24 b ust. 6, art. 26 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz.U. Nr 113, poz. 984, Nr 127, poz. 1089 i Nr 214, poz. 1806) oraz art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie dotyczącym odpowiednio wygaśnięcia mandatu radnego, obsadzenia mandatu radnego, wygaśnięcia mandatu wójta, odwołania ze stanowiska albo rozwiązania umowy o pracę z zastępcą wójta, sekretarzem gminy, skarbnikiem gminy, kierownikiem jednostki organizacyjnej gminy i osobą zarządzającą lub członkiem organu zarządzającego gminną osobą prawną, nie podejmuje uchwały, nie odwołuje ze stanowiska lub nie rozwiązuje umowy o pracę, wojewoda wzywa organ gminy do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni. W razie bezskutecznego upływu terminu określonego w ust. 1, wojewoda, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze (art. 98 a ust. 2 u.s.g.).
Z treści powołanych przepisów wynika, że zarządzenie zastępcze stanowi środek nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego. Ma ono na celu wypełnienie luki powstałej wskutek braku działania organu samorządowego.
Niepodjęcie przez Radę Miejska w P. uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego K.S. nie może skutkować zachowaniem mandatu przez radnego, który utracił prawo wybieralności. Z mocy art. 190 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. nastąpiło wygaśnięcie mandatu radnego, który został skazany wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Wydanie zarządzenia zastępczego potwierdziło tylko skutek prawny, który nastąpił z mocy ustawy. Po bezskutecznym upływie terminu określonego w art. 98 a ust. 1 u.s.g. obowiązkiem wojewody było wydanie zarządzenia. Treść zarządzenia nie naruszała praw radnego. Zabezpieczała natomiast interes społeczności lokalnej, którą reprezentować powinny osoby nie skazane prawomocnymi wyrokami za przestępstwa umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Bezsporne w sprawie pozostaje, iż skarżący za takie przestępstwo zastał skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...].
Jedynym uchybieniem organu było niepouczenie radnego o możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia do sądu administracyjnego. Jednakże brak pouczenia nie spowodował ujemnych konsekwencji dla skarżącego, który skargę wniósł w terminie.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
bg