Uzasadnienie
III SA/Łd 625/05
W dniu [...] Prezydent Miasta Ł., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej im. A w Ł., na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960, Nr 110, poz. 1189 oraz z 2002r. Nr 74, poz. 676, Nr 78, poz. 716), wydał decyzję nr [...] o wymeldowaniu W.P. z lokalu mieszczącego się w Ł. przy ul. A 12 m. 63.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że W.P. nie przebywa w przedmiotowym lokalu. Ponadto organ powołał się na fakt, iż Sąd Rejonowy w Ł. w wyroku z dnia [...] sygn. akt [...] nakazał opróżnienie przedmiotowego lokalu T.P. – ojcu W.P. wraz ze wszystkimi osobami, które swoje prawo do lokalu wywodzą z faktu zamieszkiwania w nim pozwanego oraz ze wszystkimi rzeczami. Opróżnienie lokalu nastąpiło na drodze egzekucji sądowej dokonanej w dniu 17 czerwca 2004 roku przez Komornika Sądowego Rewiru V przy Sądzie Rejonowym dla Ł. – W. Według Prezydenta datę wykonania wyroku eksmisyjnego należy przyjąć za dzień opuszczenia lokalu przy przez W.P. i wypełnienie tym samym przesłanki ustawowej określonej w art. 15 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych
W dniu 17 września 2004 roku W.P. wniósł do Wojewody [...] odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że jedynym powodem jego nieobecności w lokalu przy ul. A 12 m.
- 63. w Ł. jest fakt, iż odbywa karę pozbawienia wolności. Wniósł o cofnięcie decyzji o wymeldowaniu do czasu przyznania mu lokalu socjalnego.
W dniu [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) i art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania W.P. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] w sprawie wymeldowaniu z lokalu mieszczącego się w Ł. przy ul. A 12 m. 63, wydał decyzję nr [...] utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Wojewoda [...] stwierdził, iż jedyną przesłanką konieczną do wymeldowania jest przesłanka opuszczenia lokalu. Organ II instancji zwrócił uwagę na fakt, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntował się pogląd, że spełnienie przesłanki opuszczenia lokalu ma miejsce tylko wtedy, gdy ma ono charakter dobrowolny i definitywny. Zdaniem organu, fakt przebywania przez W.P. w Areszcie Śledczym powoduje brak swobody w podjęciu decyzji i nie może być traktowany jako opuszczenie lokalu bez wymeldowania się. W przedmiotowej sprawie mamy jednak do czynienia, w ocenie organu, z inną sytuacją. Wyrokiem z dnia [...] Sąd Rejonowy w Ł. w sprawie o sygn. akt [...] nakazał opróżnienie lokalu znajdującemu się w Ł. przy ul. A 12 m. 63 T.P. – ojcu W.P. wraz ze wszystkimi osobami, które swoje prawo do lokalu wywodzą z faktu zamieszkiwania w nim pozwanego oraz ze wszystkimi rzeczami.
Wśród osób, które swoje prawo do lokalu wywodzili z faktu zamieszkania w nim T.P. jest także W.P. W dniu [...] Sąd Rejonowy dla Ł. – W. w wyroku sygn. akt [...] orzekł o ustaleniu dla T.P. prawa do lokalu socjalnego i wstrzymaniu wykonania wyroku eksmisyjnego Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...] sygn. akt [...] do czasu przedstawienia przez Gminę Ł. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.
W dniu 12 kwietnia 2004 roku T.P. zmarł. Wobec czego, zdaniem organu, pozostał do realizacji tytuł wykonawczy Sądu Rejonowego w Ł. sygn. akt [...] w zakresie tych osób, które swoje prawo do lokalu wywodzili z faktu zamieszkiwania w nim T.P. Wskazany wyrok eksmisyjny został wykonany na drodze egzekucji sądowej w dniu 17 czerwca 2004 roku.
Wojewoda odwołał się do orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyrokach o sygn. akt SA/P 1137/84 oraz SA/K 818/86 stwierdził, iż za równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu uznać należy opuszczenie lokalu w wyniku przymusowej eksmisji.
W dniu 19 listopada 2004 roku W.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania skarżącego z pobytu stałego z lokalu mieszczącego się w Ł. przy ul. A 12 m.
63. W skardze poprosił o uchylenie zaskarżonej decyzji do czasu przyznania mu lokalu zastępczego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 15 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960). Według skarżącego opuszczenie przez niego lokalu mieszkalnego nie miało charakteru dobrowolnego i definitywnego. Jedynym powodem opuszczenia lokalu jest pobyt skarżącego w areszcie śledczym. Ponadto zdaniem skarżącego, Wojewoda nie wziął pod uwagę wyroku Sądu Rejonowego dla Ł. – W. z dnia [...] roku sygn. akt [...] ustalającego dla T.P. prawo do lokalu socjalnego i wstrzymującego wykonanie wyroku eksmisyjnego Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...] sygn. akt [...] do czasu przedstawienia przez Gminę Ł. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewoda [...] powołał się na utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została z lokalu usunięta w wyniku przymusowej eksmisji. Odnośnie zarzutu nieuwzględnienia wyroku Sądu Rejonowego w Ł. przyznającego lokal socjalny ojcu skarżącego T.P. oraz nakazującemu wstrzymanie wykonania wyroku eksmisyjnego organ stwierdził, iż prawo do lokalu socjalnego zostało przyznane jedynie ojcu skarżącego i jest to prawo o charakterze osobistym w związku z czym nie może rozciągać się na inne osoby.
Na rozprawie w dniu 9 maja 2006 roku pełnomocnik skarżącego, ustanowiony przez Sąd z urzędu, podtrzymał argumenty podniesione w skardze i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do jej uchylenia.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960). W myśl tego przepisu, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z brzmienia tego przepisu, wynika, iż jedyną przesłanką decydującą o pozytywnym rozpatrzeniu przez organ wniosku o wymeldowanie osoby z pobytu stałego jest opuszczenie przez tę osobę miejsca pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się.
Okoliczności faktyczne sprawy są niesporne. Z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania wynika, iż W.P. opuścił miejsce pobytu stałego w lipcu 2000r. w związku z odbywaniem kary pozbawienia wolności. W chwili obecnej skarżący przebywa w Zakładzie Karnym w A. Jednocześnie wyrokiem z dnia [...] Sąd Rejonowy w Ł. w sprawie o sygn. akt [...] nakazał opróżnienie lokalu znajdującemu się w Ł. przy ul. A 12 m. 63 T.P. – ojcu W.P. wraz ze wszystkimi osobami, które swoje prawo do lokalu wywodzą z faktu zamieszkiwania w nim pozwanego oraz ze wszystkimi rzeczami. Wśród osób, które swoje prawo do lokalu wywodzili z faktu zamieszkania w nim T.P. jest także W.P.. W dniu [...] Sąd Rejonowy dla Ł. – W. w wyroku sygn. akt [...] orzekł o ustaleniu dla T.P. prawa do lokalu socjalnego i wstrzymaniu wykonania wyroku eksmisyjnego Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...] sygn. akt [...] do czasu przedstawienia przez Gminę Ł. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.
W dniu 12 kwietnia 2004 roku T.P. zmarł. Wyrok eksmisyjny został wykonany na drodze egzekucji sądowej w dniu 17 czerwca 2004 roku przez Komornika Sądowego Rewiru V przy Sądzie Rejonowym w Ł. W czynnościach egzekucyjnych brał udział brat skarżącego – R.P., który zabrał z lokalu wszystkie dokumenty, rzeczy osobiste oraz większość ruchomości – protokół z dokonania eksmisji z dnia 17 czerwca 2004r., k. 40 akt sprawy. Postępowanie administracyjne o wymeldowanie z pobytu stałego W.P. wszczęte zostało w dniu 22 czerwca 2004r. na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej im. A w Ł. W tak ustalonym stanie faktycznym Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] o wymeldowaniu W.P. z lokalu mieszczącego się w Ł. przy ul. A 12 m.
- 63. Organy obu instancji uznały, iż w sprawie spełnione zostały przesłanki do wymeldowania, określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Sąd w tym składzie, pogląd powyższy podziela. Należy zgodzić się z organami administracji, iż na skutek wyroku eksmisyjnego Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...] w sprawie o sygn. akt [...] W.P. utracił prawo do przebywania w lokalu nr 63, położonym w Ł. przy ul. A 12. Trzeba jednocześnie zaznaczyć, iż zgodnie z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje podnoszony przez skarżącego fakt, wstrzymania wykonania wyroku z dnia [...] do czasu przedstawienia przez Gminę Ł. T.P. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Istotnie, wyrokiem z dnia [...] w sprawie o sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla Ł. W. w Ł. ustalił prawo do lokalu socjalnego jednak wyłącznie dla ojca skarżącego - T.P. i tylko w stosunku do ojca skarżącego wykonanie wyroku eksmisyjnego zostało wstrzymane do czasu zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Za bezpodstawny należy uznać zarzut skarżącego, iż organ drugiej instancji, wydając zaskarżoną decyzję, nie wziął pod uwagę wyroku sądu cywilnego z dnia [...]. Z treści uzasadnienia decyzji Wojewody [...] wynika, iż powyższa okoliczność faktyczna brana była pod uwagę przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, jednak organ uznał, iż pozostaje ona bez wpływu na treść tego rozstrzygnięcia, gdyż wyrokiem z dnia [...] Sąd przyznał lokal socjalny jedynie ojcu skarżącego – T.P., a nie samemu skarżącemu.
Fakt śmierci ojca skarżącego spowodował, iż przyznane T.P. prawo do lokalu socjalnego wygasło, i co się z tym wiąże, odpadła podstawa wstrzymania wyroku eksmisyjnego. Skoro bezspornym jest, iż w dniu 17 czerwca 2004r. wyrok eksmisyjny został wykonany w drodze egzekucji, to należy uznać, iż W.P. stracił uprawnienie do zamieszkania w przedmiotowym lokalu po powrocie z aresztu.
Zarzut podnoszony przez skarżącego, iż nie opuścił on miejsca pobytu stałego dobrowolnie, lecz w związku z osadzeniem go w areszcie śledczym, nie może być brany pod uwagę, w sytuacji utraty uprawnień do przebywania w lokalu na skutek wydania i wykonania prawomocnego wyroku sądu. Wyrok eksmisyjny zwykle związany jest z brakiem dobrowolności opuszczenia spornego lokalu. Istotnie, z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż w postępowaniu w sprawie o wymeldowanie osoby z pobytu stałego organy winny badać, czy opuszczenie lokalu nastąpiło w sposób dobrowolny, jednak nie odnosi się to do sytuacji, gdy orzeczona została i wykonana eksmisja z lokalu.
Z tych wszystkich względów, uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani też przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.
O wynagrodzeniu adwokata, przyznanego skarżącemu z urzędu, Sąd orzekł stosownie do art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).