Uzasadnienie
III SA/Łd 628/12
Pismem z dnia 27 czerwca 2012 r. E. S. (dalej skarżąca) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące od marca do grudnia 2009 roku.
W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu do skargi, E. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, załączając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF".
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i 6-letnim synem. Skarżąca deklaruje dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 2.000 zł, mąż skarżącej nie jest zatrudniony. Rodzina zamieszkuje u rodziców skarżącej. Skarżąca nie zadeklarowała posiadania żadnego wartościowego majątku, oszczędności ani papierów wartościowych.
W wykonaniu wezwania z dnia 6 sierpnia 2012 r. do przekazania dodatkowych informacji o stanie majątkowym i dochodach skarżąca m.in. przedstawiła kopie zeznań podatkowych PIT-36 za lata 2010 – 2011, z których wynikało, że w roku 2010 uzyskała dochód w kwocie 132.003,22 zł, a w roku 2011 dochód wyniósł 28.843,70 zł. Przedłożyła także kopie deklaracji VAT-7 za ostatnie 6 miesięcy oraz wyciągi z rachunku bankowego, z których wynikało, że saldo na rachunku wynosi 0 zł, pozostawały natomiast nieuregulowane opłaty i prowizje na kwotę ok. 500 zł. Z informacji przekazanych przez skarżącą do akt sprawy o sygn. III SA/Łd 591/12 wynika, że wydatki na utrzymanie kształtują się na poziomie 1200-1500 zł miesięcznie.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem koniecznego utrzymania dla niej i jej rodziny. Zauważyć przy tym należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Oceniając w tym kontekście złożony wniosek, oceniając możliwości płatnicze strony, referendarz wziął pod uwagę fakt, że skarżąca uzyskuje dochody z tytułu działalności gospodarczej w kwocie ok. 2.000 zł miesięcznie i z tego dochodu pokrywa bieżące wydatki, które określiła na ok. 1.200 – 1.500 zł.
Zważywszy zatem na fakt, że już kwota wymaganego wpisu sądowego wynosi 16.743 zł należy uznać, iż strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych związanych z udziałem w postępowaniu sądowym bez uszczerbku dla utrzymania własnego i swojej rodziny. Wysokość deklarowanych wydatków na bieżące utrzymanie daje natomiast podstawę do twierdzenia, że skarżąca jest w stanie uiścić koszty sądowe w wysokości 500 złotych.
Przypomnieć bowiem należy, że partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania.
W tej sytuacji referendarz uznał, iż wniosek skarżącej zasługuje jedynie częściowo na uwzględnienie.
Wobec powyższego przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych ponad kwotę 500 zł, którą – jak wykazano – skarżąca jest w stanie uiścić bez istotnego uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny.
Zgodnie z art. 245 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i § 4 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.