Uzasadnienie
III SA/Łd 645/19
Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1060 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.)- dalej: k.p.a.; art. 5, art. 6, art. 7 ust. 1-2, art. 8 ust. 1 pkt 4, art. 16 ust. 1-2, art. 14, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2018 r. poz. 1312)- dalej: ustawa o płatnościach; § 9, § 12 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz.U. z 2015 r. poz. 351)- dalej: rozporządzenie z 2015 r.; art. 8, art. 9, art. 43 rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (DZ.U. UE L 2013.347)- dalej: rozporządzenie 1307/2013; art. 26 ust. 5, art. 63, art. 70, art. 106 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U. UE L 2013.347)- dalej: rozporządzenie 1306/2013; art. 4, art. 23 ust. 2, art. 30 ust. 3, art. 31 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (DZ.U.
UE L 2014.181)- dalej: rozporządzenie 640/2014; Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacj i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...], nr [...] o przyznaniu H.P. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 w pomniejszonej wysokości.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał, iż wnioskiem z dnia 26 marca 2018 r., złożonym drogą elektroniczną za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus, strona wystąpiła o przyznanie płatności na rok 2018, w tym: jednolitej płatności obszarowej (JPO), płatności za zazielenienie płatności redystrybucyjnej, płatności do krów; płatności do bydła. We wniosku strona zadeklarowała działki rolne o łącznej powierzchni 10, 85 ha, 5 sztuk bydła o wskazanych numerach identyfikacyjnych oraz 6 sztuk krów o wskazanych numerach identyfikacyjnych.
W następstwie rozpoznania wniosku Kierownik Biura Powiatowego ARIMR w Ł. decyzją z dnia [...] przyznał skarżącej:
- - JPO na rok 2018 r w pomniejszonej wysokości 4.958, 72 zł z uwagi na zastosowany współczynnik korygujący (pomniejszenie o 23, 49 zł);
- - płatność na zazielenienie na rok 2018 w pomniejszonej wysokości 3.327, 98 zł z uwagi na zastosowany współczynnik korygujący (pomniejszenie o 15,77 zł);
- - płatność redystrybucyjną na rok 2018 w pomniejszonej wysokości 1.390, 79 zł z uwagi na zastosowany współczynnik korygujący (pomniejszenie o 6,59 zł);
- - płatność do bydła na rok 2018 w pomniejszonej wysokości 874,97 zł z uwagi na stwierdzoną nieprawidłowość polegającą na braku możliwości zakwalifikowania do płatności jednego z 5 zadeklarowanych zwierząt, z uwagi na przekroczenie 24 miesięcznego wieku zwierzęcia (pomniejszenie o 297,19 zł) oraz zastosowany współczynnik (pomniejszenie o 4,15 zł);
- - płatność do krów na rok 2018 w pomniejszonej wysokości 2.231,63 zł z uwagi na zastosowanie współczynnika korygującego (pomniejszenie o 10, 57 zł);
oraz kwotę w wysokości 57,84 zł z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej.
Kwestionując wydane rozstrzygnięcie strona skarżąca w piśmie z dnia 19 lutego 2019 r. oświadczyła, że z uwagi na fakt, iż złożony przez nią wniosek o przyznanie płatności na rok 2018 był pierwszym wnioskiem złożonym drogą elektroniczną, pomyliła się i chciałaby swój wniosek poprawić.
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał na dokonane w sprawie ustalenia faktyczne oraz przywołał treść znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów prawa krajowego, jak i wspólnotowego regulujących zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organ odwoławczy wskazał, iż na gruncie niniejszej sprawy bezsporne jest, że skarżąca w złożonym wniosku o płatności na rok 2018 wystąpiła między innymi o przyznanie płatności do bydła, deklarując w tym zakresie 5 sztuk bydła o wskazanych numerach identyfikacyjnych. W wyniku przeprowadzonej przez organ kontroli administracyjnej ustalono, że jedno z zadeklarowanych zwierząt o nr [...] nie spełnia warunku, o którym mowa w art. 16 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o płatnościach, gdyż wiek wskazanego zwierzęcia, na dzień 15 maja roku, w którym został złożony wniosek przekraczał 24 miesiące. Tym samym zwierzę to nie mogło zostać zakwalifikowane do płatności.
Wobec powyższego organ wskazał, że należna stronie płatność do bydła została pomniejszona na podstawie art. 31 rozporządzenia nr 640/2014 o kwotę 293,04 zł oraz na podstawie art. 8 rozporządzenia nr 1307/2013 i art. 106 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013 o współczynnik korygujący w wysokości 4,15 zł, wynosząc finalnie 874, 97 zł.
Odnośnie przyznanej stronie JPO organ odwołując się do treści art. 7 ust. 1 -2 ustawy o płatnościach wskazał, że należną skarżącej kwotę 4.958,72 zł stanowi iloczyn zakwalifikowanej do płatności powierzchni zadeklarowanych działek (10,85 ha) oraz obwiązującej w 2018 r. stawki płatności (459, 19 zł), pomniejszonej na podstawie art. 8 rozporządzenia nr 1307/2013 i art. 106 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013 o współczynnik korygujący w wysokości 23,49 zł.
Natomiast, co do sposobu wyliczenia przyznanej stronie płatności za zazielenienie w wysokości 3.327,98 zł organ odwoławczy wskazał, że stanowi ona iloczyn zakwalifikowanej do JPO powierzchni zadeklarowanych działek (10,85 ha) oraz obwiązującej w 2018 r. stawki płatności (308,18 zł), pomniejszony na podstawie art. 8 rozporządzenia nr 1307/2013 i art. 106 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013 o współczynnik korygujący w wysokości 15,77 zł.
Odnośnie przyznanej skarżącej płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) organ odwoławczy odwołując się do art. 14 ustawy o płatnościach wskazał, iż stanowi ona iloczyn powierzchni 7,85 ha (powierzchnia zakwalifikowana do JPO 10,85 ha pomniejszona o powierzchnię 3 ha) oraz obowiązującej w 2018 r. stawki płatności – 178,01 zł, pomniejszony na podstawie art. 8 rozporządzenia nr 1307/2013 i art. 106 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013 o współczynnik korygujący w wysokości 6.59 zł i wnosi 1.390, 79 zł.
Natomiast, co do wnioskowanej przez skarżącą płatności do krów organ odwoławczy wskazał, iż jak wynika z ustalonego sprawie stanu faktycznego strona do wniosku zadeklarowała 6 sztuk krów kwalifikujących się do płatności, a co za tym idzie należna kwota płatności pomniejszona o kwotę wyliczonego współczynnika korygującego (10,57 zł) wyniosła 2.231,62 zł.
Ponadto organ odwołując się do art. 26 ust. 5 rozporządzenia 1306/2013 wskazał na przysługującą stronie kwotę 57,84 zł tytułem zwrotu dyscypliny finansowej za rok obrotowy 2018. Organ w uzasadnieniu decyzji błędnie wskazał jako beneficjenta G.D.
Organ odwoławczy odnosząc się wniesionego przez skarżącą odwołania i podniesionego w nim argumentu, co do popełnionego błędu wynikającego z faktu, iż strona po raz pierwszy składała wniosek drogą internetową odwołał się do przepisów regulujących terminy składania wniosków o płatności, sankcje wynikające z ich niedochowania, a nadto przewidziane prawem możliwości dokonywania zmian w treści złożonych wniosków. Z treści przywołanych przepisów organ wywiódł brak podstaw prawnych dokonywania zmian treści wniosku o przyznanie płatności do zwierząt, a jedynie możliwość jego wycofania w terminie otwartym na składanie wniosków o płatność, a następnie złożenie go na nowo z poprawnie zadeklarowanymi zwierzętami, z której to możliwości skarżąca nie skorzystała.
Ponadto po złożeniu wniosku, a przed wydaniem decyzji organu I instancji strona nie informowała organu, że złożony przez nią wniosek jest nieprawidłowy, czy też zdezaktualizował się od czasu jego złożenia.
W ocenie organu odwoławczego stwierdzona w toku postępowania nieprawidłowość nie może zostać uznana za oczywista omyłkę w rozumieniu art. 59 ust. 6 rozporządzenia nr 1306/2013 podlegającą skorygowaniu przez organ rozpatrujący wniosek. Możliwość uznania danej nieprawidłowości za oczywisty błąd może nastąpić jedynie wtedy, gdy nieprawidłowość taka jest możliwa do zidentyfikowania na podstawie treści złożonego dokumentu w toku dokonywania przez organ podstawowego badania poprawności złożonego wniosku. Przy czym za oczywiste omyłki uznaje się omyłki arytmetyczne, sprzeczności pomiędzy informacjami podanymi w tym samym formularzu, czy też oczywiste omyłki o charakterze pisarskim. W niniejszej sprawie charakter stwierdzonej w toku prowadzonego postępowania nieprawidłowość polegającej na braku kwalifikacji do płatności jednego ze zgłoszonych do wniosku zwierzęcia, nie pozwalał na jej identyfikację na etapie wstępnej kontroli wniosku skarżącej, gdyż do jej ujawnienia doszło w wyniku przeprowadzonej w toku prowadzonego postępowania kontroli administracyjnej.
Organ odwoławczy wskazał nadto, że to na stronie wnioskującej o przyznanie płatności ciąży prawidłowe wypełnienie wniosku, w tym sprawdzenie, czy deklarowane do wniosku zwierzęta spełniają warunki do przyznania płatności oraz ryzyko wynikające z niedochowania należytej staranności w powyższym zakresie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi H.P. oświadczyła, że nie zgadza się z wydaną decyzją i prosi o "cofnięcie sprawy do I instancji".
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wnosił o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W tym zakresie kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy administracji wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ocena sprawy dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. 2019 r. poz. 2325, dalej zwanej: p.p.s.a.) Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sąd może więc wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt także z powodów, które w skardze nie zostały podniesione, a stanowią o wydaniu aktu z naruszeniem prawa. Skarga podlega natomiast oddaleniu w przypadku braku uzasadnionych podstaw zaskarżenia (art. 151 p.p.s.a.)
Dokonując kontroli sądowoadministracyjnej w tak zakreślonej kognicji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Skarżąca we wniosku zadeklarowała 5 sztuk bydła domowego.
Zgodnie z art. 30 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 jeżeli liczba zwierząt zgłoszona we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność przewyższa liczbę zatwierdzona w wyniku kontroli administracyjnych lub kontroli na miejscu, pomoc lub wsparcie, oblicza się na podstawie zwierząt zatwierdzonych.
Przeprowadzona kontrola, co w sprawie pozostaje bezsporne, wykazała liczbę 4 sztuk zwierząt. Z płatności wykluczono zwierzę o numerze [...] urodzone w dniu 10 kwietnia 2016 r. z uwagi na niespełnione kryterium wieku. Wiek zwierzęcia w dniu 15 maja 2018 r. przekroczył 24 miesiące. Tym samym nie spełniało ono warunku określonego w art. 16 ust. 2 ustawy o płatnościach, to jest wiek zwierzęcia w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek nie może przekraczać 24 miesięcy.
Zgodnie z powyższym organ zasadnie obniżył o 25 procent kwotę płatności do bydła. W myśl art. 31 ust. 1 powołanego rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 w przypadku, gdy stwierdza się różnicę pomiędzy zadeklarowaną kwalifikowaną liczbą zwierząt, a liczbą zatwierdzoną, całkowita kwota płatności do zwierząt, do której rolnik jest uprawniony, obniża się o procent ustalany zgodne z art. 31 ust. 3 tego rozporządzenia, o ile stwierdzone nieprawidłowości dotyczą nie więcej niż trzech zwierząt. W celu ustalenia procentu obniżki, liczba zwierząt objętych wnioskiem, w odniesieniu, do których stwierdzono nieprawidłowości, jest dzielona przez łączną liczbę sztuk zwierząt zatwierdzonych.
W ocenie sądu wskazanie przez stronę we wniosku nieprawidłowej liczby zwierząt nie stanowiło oczywistej omyłki.
Pojęciem "błędu oczywistego" posługuje się art. 4 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) z 17 lipca 2014 r. nr 809/2014 ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności - dalej "rozporządzenie (UE) 809/2014". Zgodnie z tym przepisem wnioski o przyznanie pomocy, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i dokumenty uzupełniające złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem że beneficjent działał w dobrej wierze. Właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że błąd jest oczywisty, jeżeli ujawnia się go bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy, bądź konfrontacji z innymi dokumentami, wyłącznie na podstawie weryfikacji samego wniosku i załączników do wniosku. Błąd oczywisty to błąd, który można dostrzec "na pierwszy rzut oka", inaczej niebudzący wątpliwości, którego wykrycie nie wymaga przeprowadzenia działań kontrolnych. Warunkiem uznania błędu za oczywisty jest również ustalenie, że stronie nie można przypisać złej wiary w popełnieniu błędu. O kwalifikacji błędu jako oczywisty nie decyduje subiektywne odczucie odwołującego, lecz obiektywne cechy oraz charakter popełnionego błędu. Jeżeli z porównania kolejnych części wniosku wynika występująca między nimi sprzeczność, która powoduje, że wniosek jest niespójny, to błąd jest oczywisty i może być poprawiony w każdym czasie. Za błąd ten nie można natomiast uznać przypadku, gdy mimo sprawdzenia informacji zawartych we wniosku oraz dołączonych dokumentów, nie może być on w sposób prosty zidentyfikowany (por. wyroki NSA: z 27 czerwca 2019 r. sygn. akt I GSK 607/19, z 16 maja 2019 r. sygn. akt I GSK 363/19, z 2 lutego 2019 r. sygn. akt I GSK 3112/18, z 28 marca 2017 r. II GSK 1670/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem www. orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej "CBOSA").
Zdaniem sądu błąd popełniony przez skarżącą przy wypełnianiu wniosku, polegający na wpisaniu w oświadczeniu dotyczącym płatności do bydła pięciu sztuk zwierząt, których wiek w dniu 15 maja 2018 r. przekraczał 24 miesiące nie można uznać za błąd oczywisty w rozumieniu art. 4 rozporządzenia (UE) nr 809/2014. Błąd ten nie mógł bowiem zostać wykryty przez organ na podstawie analizy samego wniosku oraz dołączonych do niego załączników, bez poddawania ich szczegółowej kontroli administracyjnej. Znalezienie błędu przez organ wymagało porównania danych z załącznika do wniosku z danymi zawartymi w Systemie Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt, gdyż informacje o dacie urodzenia poszczególnych zadeklarowanych do płatności zwierząt nie były zawarte w oświadczeniu wnioskodawcy dotyczącym płatności do bydła. Sama deklaracja zwierząt do płatności zawierała jedynie numery identyfikacyjne zwierząt i numery siedziby stada, w której przetrzymywane były zwierzęta i na etapie składania wniosku nie budziła żadnych wątpliwości.
Natomiast skarżąca posiadała wiedzę w zakresie dat urodzenia zwierząt zadeklarowanych do płatności, a zatem błąd mógł zostać przez nią wykryty w zwykłych okolicznościach. Wypełniając wniosek skarżąca potwierdziła, że zna zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej, objętych wnioskiem o przyznanie płatności (część VIII wniosku). W tej sytuacji nie można uznać, że zaistniały błąd wniosku o przyznanie płatności powstał bez winy skarżącej i stanowi oczywiste uchybienie popełnione przy wypełnianiu wniosku, które może zostać skorygowane przez wnioskodawcę w każdym czasie. Podkreślić przy tym trzeba, że za rzetelność danych zawartych we wniosku o przyznanie płatności odpowiada rolnik. Wypełniając wniosek o przyznanie płatności i potwierdzając prawidłowość wpisanych w nim danych rolnik składa oświadczenie woli i wiedzy, za które ponosi odpowiedzialność.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
k.ż.