Uzasadnienie
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia T.M.-P. na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...] Nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy uzasadniając wydane postanowienie wyjaśnił, że w dniu 12 lutego 2008 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. wystawił na T.M.-P. tytuły wykonawcze o numerach: [...] do [...] oraz od [...] do [...], obejmujące zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od stycznia do maja oraz od lipca do września 1999 r., które następnie skierował do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. celem realizacji w trybie egzekucji administracyjnej. Zawiadomieniem z dnia 23 kwietnia 2009 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym – ZUS II Oddział w Ł. z siedzibą w Z. Ww. zawiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych zobowiązana odebrała w dniu 7 maja 2009 r., zaś dłużnikowi zajętej wierzytelności doręczone zostało w dniu 28 kwietnia 2009 r.
W dniu 29 kwietnia 2013 r. do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. wpłynęło pismo ZUS Oddziału w T. (z dnia 25.04.2013 r.) informujące o złożeniu przez T.M.-P. w dniu 26 lutego 2013 r., na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych należności przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność, wniosku o umorzenie nieopłaconych należności. W piśmie tym wskazano na dyspozycję art. 1 ust. 14 ww. ustawy, w myśl którego w okresie od dnia złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji w sprawie umorzenia należności, postępowanie ulega zawieszeniu oraz na konieczność zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze o numerach: [...] do [...] oraz od [...] do [...].
W dniu 7 czerwca 2013 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. wydał postanowienie nr [...] o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułów wykonawczych, wskazując jako podstawę prawną postanowienia art. 56 § 3 w zw. z art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a).
Pismem z dnia 12 czerwca 2013 r. ZUS Oddział w T. poinformował Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G., iż w wyniku rozpatrzenia wniosku zobowiązanej w dniu 26 kwietnia 2013 r. została wydana decyzja określająca warunki umorzenia należności powstałych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, która uprawomocniła się w dniu 7 czerwca 2013 r.
Pismem z dnia 30 sierpnia 2013 r. ZUS Oddział w T. poinformował Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. o konieczności podjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego zawieszonego postanowieniem [...] w odniesieniu do wskazanych przez wierzyciela części należności objętych ww. tytułami wykonawczymi.
Kolejnym pismem z dnia 2 października 2014 r. ZUS Oddział w T. wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych, z uwagi na uprawomocnieniu się decyzji o odmowie umorzenia należności objętych tymi tytułami.
W dniu 3 marca 2015 r. do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. wpłynęło pismo T.M.-P. z dnia 2 marca 2015 r. zawierające prośbę o umorzenie postępowania "z uwagi że okres zawieszenia na wniosek wierzyciela czyli ZUS wynosił ponad 12 (dwanaście miesięcy)". W piśmie tym zobowiązana wskazała, że "ZUS pismem z dnia 25 kwietnia 2013 r. wniósł o zawieszenie postępowania, wniosek wpłynął cztery dni później, tj. 29 kwietnia 2013 r. 20 czerwca 2014 r. i 27 października 2014 r. powiadomił mnie o podjęciu zawieszonego postępowania, wynika z tego że zawieszenie trwało ponad 12 miesięcy". Zobowiązana powołując się na art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a., wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. postanowieniem z dnia [...] nr [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanej na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 12 lutego 2008 r. o numerach od [...] do [...] oraz od [...] do [...].
Zobowiązana wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, żądając jego uchylenia w całości i umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
- - art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a., poprzez uznanie, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego na wniosek ZUS, nie jest zawieszeniem postępowania na żądanie wierzyciela, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, iż postępowanie zostało zawieszone wyłącznie z powodu złożenia w tym okresie wniosku ZUS,
- - art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a., poprzez odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego, podczas gdy przedmiotowe postępowanie które było zawieszone na żądanie ZUS, nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia wniosku o zawieszenie przez ZUS.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie stwierdził, że organ egzekucyjny w uzasadnieniu postanowienia wskazał jako bezsporny fakt, iż zawieszone postępowanie egzekucyjne nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia przez wierzyciela żądania jego zawieszenia. Jednakże organ egzekucyjny wyjaśnił, że w rozpatrywanym przypadku postępowanie egzekucyjne nie zostało zawieszone na żądanie wierzyciela w trybie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a., lecz z uwagi na inne przypadki przewidziane w ustawach zgodnie z art. 56 § 1 pkt 5. Zatem nie istniała przesłanka uzasadniająca umorzenie postępowania egzekucyjnego wynikająca z art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a.
Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 25 kwietnia 2013 r. wierzyciel poinformował organ egzekucyjny o złożeniu przez zobowiązaną w dniu 26 lutego 2013 r. wniosku o umorzenie nieopłaconych należności z tytułu składek w związku z prowadzeniem pozarolniczej działalności. Powyższą informacje ZUS przekazał celem dokonania zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] do [...] oraz od [...] do [...]. Wierzyciel wskazał również na art. 1 ust. 14 ustawy o umorzeniu należności powstałych z tytułu niepłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolnicza działalność, zgodnie z którym w okresie od dnia złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji w sprawie umorzenia należności, postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu. Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2013 r Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych.
Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowił art. 56 § 3 w zw. z art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., przy czym w myśl ostatniego z przywołanych przepisów postępowanie egzekucyjne podlega zawieszeniu w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Uzasadniając to postanowienie organ wskazał, że zostało ono wydane w związku ze złożeniem przez zobowiązaną wniosku o umorzeniu nieopłaconych należności z tytułu składek, do opłacenia których była zobowiązana z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności. Zobowiązana nie wniosła zażalenia na to postanowienie. Organ odwoławczy wskazał, że przepisem, który skutkował koniecznością zastosowania instytucji zawieszenia postepowania egzekucyjnego był art. 1 ust. 14 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność. (Dz.U. z 2012 r., poz.1551). Zgodnie z tym przepisem od dnia złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji w sprawie umorzenia należności, postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu. W świetle powyższego pozbawiony jest podstaw zarzut naruszenia art. 59 § 1 kpt 8 u.p.e.a., poprzez odmowę umorzenia postepowania egzekucyjnego.
W ocenie organu odwoławczego także nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a., błędnie wskazanym przez zobowiązaną w zażaleniu jako art. 59 § 1 pkt 4. Podstawa zawieszenia postępowania egzekucyjnego, na którą powołuje się zobowiązana, określona w art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a., jednoznacznie wymaga "żądania wierzyciela". W tym więc przypadku, pomimo spoczywającego na wierzycielu zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.e.a. prawnego obowiązku podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, ustawodawca dopuszcza możliwość wpływu wierzyciela na przebieg postępowania egzekucyjnego i doprowadzenia do jego zawieszenia. Dalszą konsekwencją zawieszenia postępowania egzekucyjnego może być natomiast umorzenie tego postępowania ze względu na upływ czasu wskazany w art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a. Inicjatywa wierzyciela odnośnie zawieszenia postępowania egzekucyjnego musi znaleźć wyraz w jego wyraźnym żądaniu.
W przedmiotowej sprawie wierzyciel takiego żądania nie wyraził. Jedynie w piśmie z dnia 25 kwietnia 2013 r. przekazał informację dotyczącą złożenia przez T.M.-P. wniosku o umorzenie nieopłaconych należności z tytułu składek, do opłacenia których była zobowiązana z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, w celu dokonania zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...] oraz od [...] do [...]. W tej sytuacji skarżąca nie miała więc podstaw by domagać się umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o przepis art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a.
Uwzględniając powyższe okoliczności organ odwoławczy stwierdził, że dokonane na podstawie art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., to jest w innych przypadkach przewidzianych w ustawach, zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego względem T.M.-P. na podstawie ww. tytułów wykonawczych, wyłącza możliwość umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego na mocy art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a.
T.M.-P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie organu odwoławczego wskazując, że się z nim nie zgadza, ponieważ zobowiązania które miała wobec ZUS zostały spłacone.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu dotyczącego spłacenia zobowiązań wyjaśnił, że wniosek o umorzenie należności objętych tytułami wykonawczymi o numerach od [...] do [...] oraz od [...] do [...] zobowiązana złożyła w Drugim Urzędzie Skarbowym Ł.-G. w dniu 3 marca 2015 r. Na ten dzień należności objęte ww. tytułami wykonawczymi istniały i były wymagalne. Natomiast w toku dalszego prowadzonego postępowania egzekucyjnego na skutek uzyskanych środków z zajęcia z dnia 23 kwietnia 2009 r. nr [...] prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym została wyegzekwowana w całości jedynie należność objęta tytułem wykonawczym nr [...], Tym samym należności objęte pozostałymi tytułami wykonawczymi podlegają nadal wyegzekwowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
- 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
- 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
- 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia pod kątem ich zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 p.p.s.a.
Badając legalność zaskarżonego postanowienia sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 16 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., dalej: u.p.e.a.).
Skarżąca we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, oznaczonym datą 2 marca 2015 r., powołała się na art. 59 ust. 1 pkt 8 u.p.e.a.
W myśl ww. przepisu postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wydając skarżone postanowienie prawidłowo przyjął, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki określone art. 59 ust. 1 pkt 8 u.p.e.a.
Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. w dniu 7 czerwca 2013 r. wydał postanowienie nr [...] o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...] oraz od [...] do [...], wskazując jako podstawę prawną wydanego orzeczenia art. 56 § 3 w zw. z art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a.. Pierwszy z wymienionych przepisów stwierdza, iż organ o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego orzeka w formie postanowienia. Natomiast w myśl art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu z uwagi na złożony przez zobowiązaną T.M.-P. wniosek z dnia 26 lutego 2013 r. o umorzenie nieopłaconych składek na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012 r., poz. 1551).
Organ egzekucyjny wskazał ponadto, że zgodnie z przepisem art. 1 ust. 14 ww. ustawy w okresie od złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji, o której mowa w ust. 13 (w sprawie umorzenia należności) postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu.
Postanowienie z dnia 7 czerwca 2013 r. o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne (nie zostało wniesione na nie zażalenie).
Zdaniem Sądu Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., uwzględniając treść ostatecznego postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, trafnie uznał za bezzasadne stanowisko strony, iż zawieszenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło na wniosek wierzyciela.
Pismo wierzyciela (ZUS) z dnia 25 kwietnia 2013 r., znak: [...] nie może zostać zakwalifikowane jako jego wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Posiadało ono charakter informacyjny. Wierzyciel powiadomił tym pismem organ egzekucyjny o złożeniu przez zobowiązaną wniosku w trybie przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolnicza działalność. Stwierdził, cyt. "...w związku z powyższym Zakład przekazuje ww. informację w celu dokonania zawieszenia postępowania egzekucyjnego". Z treści tego pisma nie można, w ocenie Sądu wywodzić, że stanowi ono wniosek wierzyciela o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, w którym domagałby się on zawieszenia postępowania na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Wierzyciel nie żądał zawieszenia postępowania egzekucyjnego, lecz poinformował organ egzekucyjny, że ze względu na treść przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. prowadzone postępowanie ulega zawieszeniu.
Strona podniosła w skardze zarzut dotyczący spłacenia przez nią zobowiązań wobec ZUS. Nie wyjaśniła jednak w jakiej części i kiedy zaległe należności miałyby zostać zapłacone. Na powyższą okoliczność nie powoływała się wcześniej we wniosku o umorzenie postępowania z dnia 2 marca 2015 r., ani w trakcie postępowania przed organem egzekucyjnym oraz organem odwoławczym.
Skarżąca nie odniosła się do stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. przedstawionego w odpowiedzi na skargę, iż w dacie składania ww. wniosku należności objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi istniały i były wymagalne.
Jeśli skarżąca zaległe należności spłaci dobrowolnie lub zostaną one wyegzekwowane przez organ egzekucyjny, to wówczas zaistnieją podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jednakże umorzenie to nie nastąpi z przyczyn wskazanych w jej wniosku z dnia 2 marca 2015 r., to jest na podstawie art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a.
D.Cz.