Uzasadnienie
III SA/Łd 66/08
W dniu 23 stycznia 2007 roku do Starostwa Powiatowego w P. wpłynęło skierowanie na badanie psychologiczne nr [...] wystawione przez Komendanta Powiatowego Policji w P. w związku z faktem, że G. G. był sprawcą wypadku drogowego, w którym był zabity lub ranny. Starostwo Powiatowe w P. wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia G. G. uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kategorii B, ze względu na niepoddanie się badaniu psychologicznemu i pismem z dnia 28 lutego 2007 roku poinformowało o tym fakcie stronę, wzywając ją jednocześnie do złożenia ewentualnych wyjaśnień co do przedmiotu wszczętego postępowania. W odpowiedzi, G. G. pismem z dnia 13 marca 2007 roku poinformował, że z zachowaniem terminu przewidzianego prawem złożył odwołanie od ww. skierowania do Komendanta Wojewódzkiego Policji i w związku z tym wnosi o zawieszenie postępowania wszczętego przez Starostę [...].
Starosta [...] uwzględnił powyższy wniosek i postanowieniem z dnia [...] zawiesił przedmiotowe postępowanie. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. po rozpoznaniu odwołania uchylił zaskarżone skierowanie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie Komendant Powiatowy Policji w P. w dniu 14 maja 2007 roku ponownie podjął decyzję o skierowaniu strony na badanie psychologiczne. W wyniku wniesionego przez stronę odwołania, Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...].
W dniu [...] Starosta [...] podjął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia G. G. uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kategorii B, ze względu na niepoddanie się badaniu psychologicznemu.
Decyzją z dnia [...] Starosta [...] cofnął G. G. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że przedmiotowa decyzja jest konsekwencją bezskuteczności skierowania na badania psychologiczne [...], orzeczonego wobec strony przez Komendanta Powiatowego Policji w P..
Organ I instancji powołał się na art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. c) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz.U. z 2005 roku, Nr 108, poz. 908 ze zm.).
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł G. G.. W treści odwołania strona podniosła szereg argumentów odnoszących się do przesłanego przez organ I instancji żądania zwrotu prawa jazdy. Jednocześnie wskazał, że w dniu 29 października 2007 roku poddał się badaniom psychologicznym, a wynik tego badania - orzeczenie psychologiczne nr [...], przedstawił w organie I instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] uchyliło zaskarżona decyzję w całości oraz umorzyło postępowanie pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że skierowanie na badanie psychologiczne wydane w dniu 14 maja 2007r. przez Komendanta Powiatowego Policji w P. było decyzją ostateczną. A zatem, Starosta [...] stwierdziwszy, że strona nie wywiązała się z obowiązku nałożonego ww. decyzją i nie poddała się badaniu psychologicznemu w trybie art. 124 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, miał wszelkie podstawy do wydania zaskarżonej decyzji.
Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podkreśliło, że organ odwoławczy obowiązany jest uwzględnić zmiany stanu faktycznego, jakie zaszły w sprawie w okresie między wydaniem decyzji I instancji i II instancji.
G. G. wnosząc odwołanie od zaskarżonej decyzji wskazał, iż w dniu 29 października 2007 roku poddał się badaniom psychologicznym, a wynik tego badania został przedstawiony w organie I instancji. W aktach sprawy znajduje się zarówno pismo Starosty [...] z dnia 29 października 2007 roku potwierdzające powyższy stan rzeczy, jak i kserokopia orzeczenia psychologicznego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło, że ustała przesłanka określona w art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. c) ustawy Prawo o ruchu drogowym, będąca podstawą wydania zaskarżonej decyzji, a zatem prowadzenie dalszego postępowania uznać należy za bezprzedmiotowe.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie G. G. wskazał, że wnosi o rozpatrzenie sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, mimo, że w istocie decyzja organu odwoławczego jest dla niego korzystna. Wskazał, że zaskarżona decyzja nie odnosi się do podnoszonych przez niego w toku postępowania argumentów dotyczących braku staranności i nieprawidłowości w pismach Starostwa Powiatowego w P. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej odrzucenie względnie o jej oddalenie. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skarga winna podlegać odrzuceniu, bowiem skarżący nie wskazał jakie to naruszenie prawa czy też interesu prawnego miało miejsce przy wydaniu decyzji. Alternatywnie wnioskując o oddalenie skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podniosło, że nawet gdyby uwzględnić wskazane przez stronę nieścisłości to i tak nie wywołują one skutków prawnych, bowiem decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga nie jest uzasadniona.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
- 1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
- 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
- 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.
W pierwszej kolejności odnieść się należy do najdalej idącego wniosku organu dotyczącego odrzucenia skargi. Stosownie do treści art. 57 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Nie oznacza to jednak, że niespełnienie tego wymagania skutkować musi odrzuceniem skargi, bowiem wszystkie wymogi wskazane w cytowanym przepisie art. 57 § 1 ustawy mają charakter braków formalnych, do których uzupełnienia w zakreślonym terminie wzywa się stronę. Dopiero ich nieuzupełnienie może stanowić podstawę do odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 ustawy). Jednakże w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że skarżący dopełnił wymogu wynikającego z przepisu art. 57 § 1 pkt 3 ustawy, w sposób wyraźny wskazując, że powodem wniesienie skargi jest nieuwzględnienie przez organ odwoławczy istoty sprawy, a więc nieścisłości kolejnych pism Starostwa Powiatowego w P., a także niestarannego wypełnienia załącznika do decyzji.
Przechodząc do oceny zarzutów strony skarżącej wskazać na wstępie należy, że stosownie do treści art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. c) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz.U. z 2005 roku, Nr 108, poz. 908 ze zm.) decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu psychologicznemu w trybie określonym w art. 124 ust. 1 pkt 2 lub 3. Zgodnie zaś z treścią art. 124 ust. 1 pkt 3 ustawy, badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący będący sprawcą wypadku drogowego, w którym jest zabity lub ranny. Poza sporem w niniejszej sprawie jest, że skierowanie skarżącego na badania psychologiczne z dnia [...] nosi walor ostateczności – decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...], a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawomocnym wyrokiem z dnia 7 lutego 2008 roku oddalił skargę.
Dla zastosowania zatem przepisu art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. c) ustawy Prawo o ruchu drogowym, konieczne jest wcześniejsze ustalenie, czy strona wywiązała się z obowiązku nałożonego na nią na mocy ostatecznego skierowania na badania psychologiczne. Nie ulega wątpliwości, że w dniu wydawania decyzji przez organ I instancji strona nie poddała się we właściwej jednostce stosownym badaniom. Okoliczność ta nie jest przez stronę kwestionowana, natomiast jak wynika z akt sprawy strona została poddana badaniu psychologicznemu w dniu 29 października 2007 roku, a zatem już po wydaniu decyzji organu I instancji będącej przedmiotem odwołania.
Jak słusznie podkreślił organ II instancji, w doktrynie i orzecznictwie nie ma wątpliwości co do tego, iż organ wydający decyzję administracyjną jest obowiązany uwzględnić stan faktyczny ustalony w chwili wydania decyzji. Odnosi się to nie tylko do organu orzekającego w I instancji, ale również do organu wydającego decyzję w postępowaniu odwoławczym. Przepis art. 138 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej dalej k.p.a., ukształtował postępowanie przed organem odwoławczym jako postępowanie merytoryczne. Do postępowania tego mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami I instancji (art. 140 k.p.a.). Z tych powodów organ odwoławczy jest obowiązany uwzględnić zmiany stanu faktycznego, jakie zaszły w sprawie w okresie między wydaniem decyzji I instancji i II instancji. Pogląd taki znajduje potwierdzenie chociażby w powołanym przez organ wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 1994 roku, sygn. akt SA/Wr 1891/93 (publ. ONSA z 1995 roku, Nr 2, poz. 64). Nie ulega zatem wątpliwości, że organ odwoławczy w sposób prawidłowy dostrzegł konsekwencję zmiany stanu faktycznego sprawy jaka zaszła w toku postępowania.
Stosownie do treści art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1, oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania wynikać będzie z kilku różnych przyczyn, które można podzielić na podmiotowe oraz przedmiotowe. Przyczyny te mogą powstać na skutek faktów naturalnych lub na skutek zdarzeń prawnych.
Przedmiotem postępowania toczącego się przed Starostą [...], a następnie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Ł. była kwestia cofnięcia G. G. uprawnień do kierowania pojazdami ze względu na niepoddanie się przez niego badaniu psychologicznemu. W sytuacji, gdy skarżący poddał się stosownemu badaniu, odpadła przesłanka wydania rozstrzygnięcia we wskazanym wyżej zakresie. W toku postępowania zaistniała zatem okoliczność faktyczna, która spowodowała, że brak jest przedmiotu materialnego stosunku prawnego, a skutkiem tegoż braku jest konieczność umorzenia postępowania. Zaznaczyć przy tym należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. działając jako organ odwoławczy uprawnione było do podjęcia rozstrzygnięcia jedynie w oparciu o katalog rozstrzygnięć wskazany w przepisie art. 138 k.p.a., dlatego też jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano przepis art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 k.p.a.
W świetle powyższych rozważań, na uwzględnienie nie zasługują zarzuty podnoszone przez stronę. Sąd jako zbędne ocenia odnoszenie się przez organ odwoławczy do zarzutów niestaranności czy niekonsekwencji w postępowaniu organu I instancji, w sytuacji gdy decyzja tego organu została uchylona, a postępowanie w sprawie umorzone, z powodów wskazanych wyżej. Na aprobatę zasługuje stanowisko organu, że wobec wyeliminowania decyzji organu I instancji z obrotu prawnego i umorzenia postępowania, wszelkie uchybienia nie mogą wywołać skutków prawnych i pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił. O kosztach orzeczono stosownie do art. 250 ustawy.
TG