Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodziz 16 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 660/20

Uzasadnienie

Decyzją nr [...] z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: "k.p.a."), art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 dalej: "utd"), § 2 pkt 3 lit. a) rozporządzenia Ministra Transportu z 31 lipca 2007 r. w sprawie okresowych ograniczeń dla zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1968; dalej: "rozporządzenie") oraz lp. 1.11. załącznika nr 3 do utd, Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z [...] o nałożeniu na "A" Sp. z o.o. kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał następujące ustalenia faktyczne i prawne:

W dniu 9 sierpnia 2019 r. (piątek) o godzinie 18:45, na drodze krajowej nr 62 w miejscowości Wł. (al. A) przeprowadzono kontrolę drogową zespołu pojazdów składającego się z samochodu ciężarowego marki Volvo o numerze rejestracyjnym [...] oraz przyczepy marki Foro o numerze rejestracyjnym [...]. Dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów przekraczała 12 ton. Ww. pojazdem kierował J. T.i – pracownik przedsiębiorstwa "A" Sp. z o.o. z siedzibą w Ł., który wykonywał przewóz drogowy wyrobów stolarki drewnianej w imieniu i na rzecz przedsiębiorstwa "A" Sp. z o.o. Powyższe potwierdzają okazane do kontroli faktury VAT.

W toku kontroli ustalono, że Spółka wykonywała przewóz drogowy na potrzeby własne w trakcie obowiązywania okresowych ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach w okresie od ostatniego piątku czerwca do ostatniej niedzieli przed rozpoczęciem zajęć dydaktyczno-wychowawczych, od godziny 18:00 do godziny 22:00 w piątek. W związku z powyższym stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach, tj. naruszenie z lp. 1.11. załącznika nr 3 utd.

Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane w protokole kontroli nr [...] z 9 sierpnia 2019 r.

Pismem z 9 sierpnia 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu wobec niej postępowania administracyjnego z urzędu w przedmiocie naruszenia lp. 1.11. załącznika nr 3 do utd.

W odpowiedzi, strona pismem z dnia 23 sierpnia 2019 r. przesłała wyjaśnienia, w których poinformowała, że kierowca złamał obowiązujące ograniczenia i zakazy w ruchu ze względu na brak miejsca postojowego. Mijana przez kierowcę stacja paliw - zdaniem strony - nie była bezpiecznym miejscem na postój pojazdu, ponieważ powszechnie wiadomo, iż nagminnie występują tam kradzieże paliwa i kierowca bał się postoju w tym miejscu. Dodatkowo, kierowca otrzymał za powyższe mandat w wysokości 200 zł, co jest zdaniem strony adekwatną karą.

Decyzją z [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z l.p. 1.11 załącznika nr 3 utd nałożył na "A" Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 2.000 zł.

Pismem z 18 listopada 2019 r. strona reprezentowana przez fachowego pełnomocnika złożyła odwołanie od ww. decyzji, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Ponadto, strona skarżąca wniosła o zwrócenie się do Komisariatu Policji w K. celem uzyskania informacji dotyczących ilości odebranych zawiadomień związanych z kradzieżą paliwa na parkingu przy zajeździe "B", na okoliczność zasadności obaw kierowcy dotyczących zaparkowania pojazdu w przedmiotowym miejscu oraz o zwrócenie się do zarządcy autostrady A1 o udzielenie pisemnej odpowiedzi na pytanie czy w dniu 9 sierpnia 2019 r. w godzinach od 17:00 do 18:00 były wolne miejsca parkingowe na parkingach wzdłuż autostrady A1 od węzła Kutno Wschód do węzła Kowal, na okoliczność niemożliwości dokonania postoju na wcześniejszym odcinku drogi. Wydanej decyzji pełnomocnik strony zarzucił naruszenie:

1. - art. 107 § 1 pkt 8) k.p.a. poprzez nie zawarcie istotnego elementu decyzji w postaci podpisu osoby wydającej decyzję, a w konsekwencji wydanie aktu decyzyjnego nie mającego cech prawidłowej decyzji administracyjnej,
2. - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego i brak dostatecznego wyjaśnienia okoliczności przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji, w tym brak odniesienia się do kwestii pozwalających na wyłączenie stosowania kary administracyjnej, tj. wskazanych w art. 92c ust. 1 pkt 1) i 2) utd,
3. - art. 92a ust. 1 w zw. z art. 92c ust. 1 pkt 1) utd, poprzez wszczęcie postępowania administracyjnego w sytuacji gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności o charakterze zewnętrznym i niezawinionym przez stronę,
4. - art. 189f § 1 pkt 1) k.p.a. poprzez nałożenie na podmiot kontrolowany kary pieniężnej pomimo tego, iż w sprawie zaszły szczególne okoliczności wskazujące na niezasadne nałożenia kary pieniężnej na stronę.

W uzasadnieniu odwołania strona skarżąca podniosła, iż podpis na decyzji organu I instancji jest niewłaściwy, gdyż nie składa się z liter, nie tworzy żadnego słowa, a także nie ma możliwości weryfikacji osoby podpisującej z imienia i nazwiska. W związku z tym decyzja organu I instancji - zdaniem skarżącej - jest nieważna i niezgodna z prawem. Ponadto kierowca złamał obowiązujące ograniczenia i zakazy w ruchu ze względu na brak miejsca postojowego. Mijana przez kierowcę stacja paliw - zdaniem strony - nie była bezpiecznym miejscem na postój pojazdu, ponieważ powszechnie wiadomo, iż występują tam kradzież paliwa i kierowca bał się postoju w tym miejscu. Wskazana sytuacja ma dowodzić, że podmiot kontrolowany nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Dodatkowo na kierowcę kontrolowanego pojazdu został nałożony mandat w wysokości 200 zł. Organ instancji nie zbadał z jakiego tytułu został wystawiony wskazany mandat i co było jego podstawą. Zdaniem strony, mandat na kierowcę i kara pieniężna na przedsiębiorcę nie mogą być nakładane jednocześnie. Ponadto, nałożona na stronę kara pieniężna jest dziesięciokrotnie większa od mandatu nałożonego na kierowcę, a zostały nałożone za to samo naruszenie. Następnie skarżąca podniosła, że naruszenie miało znikomy charakter, ponieważ nie trwało długo, a kontrolowany podmiot zaprzestał naruszeń prawa w momencie przeprowadzenia kontroli drogowej.

Główny Inspektor Transportu Drogowego po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w pierwszej kolejności wskazał w zaskarżonej decyzji na treść przepisu, art. 189a § 2 k.p.a. podnosząc, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w z art. 93 ust. 1 utd. W odniesieniu zaś do wysokości kary organ II instancji stwierdził, iż art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1) w zw. z załącznikiem nr 3 do utd określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do utd, co oznacza, że organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej. Z tego względu regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

Organ odwoławczy stwierdził dalej, że w rozpatrywanej sprawie nie ma również zastosowania art. 189e oraz 189f k.p.a. Do decyzji nakładanych na podstawie art. 92a utd w zw. z art. 93 ust. 1 utd mają bowiem zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 92c ust. 1 pkt 1 utd, w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku także art. 92 b ust. 1 utd. W tym względzie także ma zastosowanie norma kolizyjna określona w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., która stanowi, iż w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych: odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa k.p.a. w tym zakresie nie stosuje się.

GITD wskazał kolejno, iż § 1 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach, określa okresowe ograniczenia oraz zakaz ruchu pojazdów i zespołów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 ton, z wyłączeniem autobusów, a następnie powołał brzmienie § 2 pkt 1, § 3 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie organizacji roku szkolnego (Dz. U. z 2002 r., nr 46, poz. 432).

Organ II instancji odniósł się dalej do brzmienia art. 4 pkt 22 lit. 1 utd, zgodnie z którym przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, a następnie powołał treść art. 92a ust. 1, 2, 3 i 7 pkt 1) utd, wskazując przy tym, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403.

GITD podniósł, że według lp. 1.11. zał. nr 3 do utd, wykonywanie przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach, sankcjonowane jest karą w wysokości 2.000 zł.

W ocenie organu odwoławczego w ustalonym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez stronę przepisów prawa w zakresie wykonywania przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach. Z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli drogowej J.T. wykonywał przewóz drogowy na potrzeby własne wyrobów stolarki drewnianej w imieniu i na rzecz przedsiębiorstwa "A" Sp. z o.o. Jak ustalono w toku przeprowadzonej kontroli drogowej, dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów przekraczała 12 ton.

Tym samym strona wykonywała przewóz drogowy rzeczy z naruszeniem § 2 pkt 3 lit. a) rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach, który wprowadza okresowe ograniczenia oraz zakaz ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach w okresie od ostatniego piątku czerwca do ostatniej niedzieli przed rozpoczęciem zajęć dydaktyczno-wychowawczych - od godziny 18:00 do godziny 22:00 w piątek. Jednocześnie na podstawie zebranego materiału dowodowego organ stwierdził, że nie zachodzi wyłącznie z § 3 ww. rozporządzenia, co potwierdza protokół kontroli drogowej.

Mając na uwadze powyższe okoliczności organ odwoławczy wskazał, że strona wykonywała przewóz drogowy w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach. W oparciu o powyższe organ odwoławczy uznał za zasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł tytułem popełnienia naruszenia z lp. 1.11. załącznika nr 3 do utd.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ II instancji zaznaczył, że protokół z kontroli drogowej nr [...] jest istotnym dowodem w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. GITD podkreślił, że kierowca podpisał protokół kontroli drogowej bez wnoszenia jakichkolwiek uwag. Organ odwoławczy powołując stanowisko NSA z 17.06.2008 r. (II GSK 89/08) wskazał, że protokół kontroli ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Protokół, jako dokument urzędowy, korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego. Istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny.

Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, że w niniejszym stanie faktycznym przesłanką odpowiedzialności jest jedynie stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Z analizy zaś zgromadzonego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że naruszenie spowodowane było wykonywaniem przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach.

Organ II instancji za niezasadny uznał także zarzut strony dotyczący naruszenia art. 107 § 1 pkt 8) k.p.a., uznając, że nie pozostawia wątpliwości kto podpisał przedmiotową decyzję administracyjną. Na egzemplarzu skarżonej decyzji, który znajduje się w aktach sprawy znajduje się pieczęć wskazująca stanowisko, imię i nazwisko pracownika, który podpisał decyzję z upoważnienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Organ odwołując się w tym miejscu do wyroku WSA w Poznaniu z 18.12.2019 r. (sygn. III SA/Po 683/19, Legalis nr 2272837) wskazał, że przepisy ustawy - Kodeks cywilny nie regulują kwestii formy rozstrzygnięć administracyjnoprawnych. Żaden inny przepis ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego nie formułuje wymogu, by podpis pod decyzją był czytelny. Pod pojęciem podpisu należy rozumieć znak ręczny określonej osoby, pozwalający dzięki jego indywidualnym cechom na identyfikację tej osoby.

Nie musi obejmować pełnego nazwiska. Podpis pod rozstrzygnięciem musi być własnoręczny, lecz nie musi być czytelny. Taka sytuacja w ocenie organu II instancji zachodzi w okolicznościach kontrolowanej sprawy.

Organ odwoławczy wskazał także, iż w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym nie zachodzi konieczność zwrócenia się do Komisariatu Policji w K. celem uzyskania informacji dotyczących ilości odebranych zawiadomień związanych z kradzieżą paliwa na parkingu przy zajeździe "B", na okoliczność zasadności obaw kierowcy dotyczących zaparkowania pojazdu w przedmiotowym miejscu, ponieważ stany emocjonalne, podejrzenia, że ktoś coś ukradnie nie są przedmiotem toczącego się postępowania administracyjnego. Jeżeli strona ma podejrzenia tego typu, to powinna zawiadomić właściwe organy Państwa oraz podmiot zarządzający terenem. Równocześnie można było zaplanować trasę przejazdu wcześniej biorąc pod uwagę, że w danym miejscu strona nie ma zamiaru zaparkować.

W odniesieniu natomiast do wniosku o zwrócenie się do zarządcy autostrady A1 o udzielenie pisemnej odpowiedzi na pytanie, czy w dniu 9 sierpnia 2019 r. w godzinach od 17:00 do 18:00 były wolne miejsca parkingowe na parkingach wzdłuż autostrady A1 od węzła Kutno Wschód do węzła Kowal, organ II instancji nie znalazł podstaw do badania tego typu kwestii. Strona, jako profesjonalny podmiot gospodarczy, powinna wykazać się przewidywalnością i odpowiednio zaplanować trasę przejazdu biorąc pod uwagę konieczność przestrzegania prawa oraz inne sytuacje, które jak wiadomo mogą wystąpić na drodze podczas przejazdu.

W zakresie podniesionej przez stronę okoliczności krótkotrwałego charakteru naruszenia i zaprzestania naruszeń po dokonanej kontroli drogowej, organ II instancji wskazał, iż przepisów prawa należy przestrzegać zawsze niezależnie od tego ile trwało naruszenie oraz co strona robiła po naruszeniu, gdyż w innym przypadku należałoby uznać obowiązujące regulacje prawne za martwe. Każdy może powiedzieć w przypadku naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym, że naruszenie trwało tylko do momentu przeprowadzenia kontroli drogowej.

GITD stwierdził również, że wbrew twierdzeniom strony w niniejszej sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92c utd. Organ podniósł, że w przypadku skontrolowanego przewozu strona nie wywiązała się ze swoich obowiązków. Obowiązkiem strony, jako profesjonalnego podmiotu gospodarczego, było takie zaplanowanie trasy przejazdu, aby zapewnić przestrzeganie obowiązujących przepisów prawa. Dodatkowo, organ odwoławczy wskazał na protokół przesłuchania świadka, w którym kierowca zeznał m.in., że charakter wykonywanego przewozu drogowego i rodzaj przewożonego ładunku nie zwalniał podmiot, na rzecz którego realizował przewóz w dniu dzisiejszym ze stosowania przepisów rozporządzenia w sprawię ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach. Polecenie wykonania tego przewozu świadek otrzymał od logistyka firmy we wtorek. Świadek zeznał, że posiada sprawny telefon komórkowy, za pomocą którego utrzymuję stały kontakt z logistykiem firmy.

Świadek wskazał, że wie, że obowiązywał go zakaz jazdy w dniu kontroli godz. 18:00. Z powyższych zeznań w ocenie organu II instancji wynika, że nadzór w przedsiębiorstwie był niewystarczający skoro pomimo możliwości kontaktu z kierowcą pracodawca nie wydał polecenia, które zapewniłyby przestrzeganie prawa. Świadczy to o niewłaściwej organizacji w przedsiębiorstwie i niewłaściwym nadzorowaniu osób, którymi strona posługuje się wykonywaniu przewozów drogowych. Dlatego brak jest podstaw do zastosowania powołanego przepisu.

Organ odwoławczy argumentował dalej, że na stronie, jako na przedsiębiorcy, ciąży obowiązek zachowania należytej staranności w działaniach, które podejmuje. W tym przypadku to strona powinna dołożyć wszelkich starań, jako prowadząca działalność gospodarczą, aby wykonywać podejmowane czynności i związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, zgodnie z prawem. Ponieważ odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym nie jest oparte, na zasadzie winy, więc do stwierdzenia takiej odpowiedzialności wystarczające jest ustalenie zaistnienia naruszenia. Dlatego to przedsiębiorca powinien zadbać o to, by nie wykonywać przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach.

GITD odnosząc się do zarzutu podwójnego ukarania strony, stwierdził, że grzywna nałożona mandatem karnym nie stanowi kary pieniężnej w rozumieniu art. 92a ust. 1 utd. W związku z tym nietrafny jest zarzut strony, iż z powodu naruszenia jednego przepisu nie może być nałożona kara pieniężna oraz ukaranie mandatem karnym, jako że nikt nie może być dwa razy karany za to samo naruszenie: raz mandatem, a drugi raz karą pieniężną. Wobec powyższego działanie organu I instancji było prawidłowe i zgodne z prawem. Ponadto organ II instancji wskazał, że przepisy ustawy o transporcie drogowym zabraniają dwukrotnego karania za to samo naruszenie, co wynika z art. 92 ust. 6 tej ustawy. Jednak w niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, bowiem skarżąca została ukarana za naruszenie tylko jedną karą. Zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym za naruszenie tych przepisów, odpowiedzialność ponoszą niezależnie przedsiębiorca jak i kierowca, co potwierdza treść art. 92 ust. 1 oraz art. 92 a ust. 1 w/w ustawy.

Różnica polega na tym, że orzekanie w sprawach odpowiedzialności kierowcy odbywa się na zasadach określonych w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia, natomiast orzekanie w sprawach odpowiedzialności przedsiębiorcy odbywa się na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego i ustawy o transporcie drogowym. Osoby wymienione w art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym mogą zostać ukarane karą grzywny za naruszenia wymienione w załączniku nr 1 do ww. ustawy, natomiast podmiot wykonujący przewóz drogowy może zostać ukarany zgodnie z art. 92a ust. 1 karą pieniężną.

Tym samym przedsiębiorca, jak i osoby wymienione w art. 92 ust. 1 utd, mogą zostać ukarani zarówno za wykroczenie i naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, za wyjątkiem przypadku określonego w art. 92a ust. 9 utd. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załącznikach nr 3 i 4 do ustawy, wyczerpuje jednocześnie znamiona wykroczenia albo przestępstwa, w stosunku do podmiotu będącego osobą fizyczną stosuje się wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej.

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego wysokości nałożonej kary pieniężnej, organ odwoławczy wyjaśnił, że kary pieniężne za naruszenia powstałe na gruncie ustawy o transporcie drogowym są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. Ustalone kary nie podlegają obniżeniu nawet w przypadku incydentalnego charakteru wykonywanego przewozu.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi "A" Sp. z o.o. zaskarżyła powyższą decyzję organu w całości zarzucając jej:

1. - naruszenie art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 8 § 1 K.p.a. poprzez brak zebrania i następnie rozpatrzenia niezbędnego materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie prawdziwości twierdzeń strony, jak i zasadności podjętej przez niej decyzji co do minięcia stacji paliw przez kierującego pojazdem na której teoretycznie winien się zatrzymać z uwagi na godzinę, aby zaparkować w bezpieczniejszym miejscu, a położonym o kilkanaście minut drogi dalej. Ponadto, organ nie weryfikował okoliczności, że brak było wolnych miejsc postojowych na parkingach położonych wzdłuż autostrady, co nie pozwalało na postawienie tam pojazdu. W tym zakresie organ w ogóle nie dokonał weryfikacji twierdzeń strony, że za niezatrzymaniem się przy stacji paliw przy zajeździe "B" przemawiały okoliczności licznych kradzieży, do których tam dochodziło. Z tego powodu, strona wniosła o:
2. • zwrócenie się do Komisariatu Policji w K. celem uzyskania pisemnej informacji dot. ilości odebranych przez jednostkę zawiadomień o kradzieży paliw na parkingu przy Zajeździe "B" na okoliczność zasadności obaw kierowcy dot. zaparkowania pojazdu w tym miejscu,
3. • zwrócenie się do zarządcy Autostrady A1 o udzielenie pisemnej odpowiedzi na pytanie, czy w dniu 9.08.2019 r. w godzinach 17:00-18:00 były wolne miejsca parkingowe na parkingach wzdłuż autostrady A1 od węzła Kutno Wschód do węzła Kowal na okoliczność niemożności dokonania postoju na tym odcinku drogi z uwagi na brak wolnych miejsc na parkingach.

Pominięcie powyższych wniosków dowodowych wskazuje na okoliczność, że organ w ogóle nie rozpoznał istoty sprawy, w konsekwencji czego naruszył art. 92a ust. 1 utd poprzez jego zastosowanie i art. 92c ust. 1 pkt 1 utd poprzez jego niezastosowanie.

1. - naruszenie art. 92a ust. 1 utd poprzez jego zastosowanie oraz art. 92c ust. 1 pkt 1 utd poprzez jego niezastosowanie poprzez wszczęcie postępowania administracyjnego związanego z nałożeniem na "A" Sp. z o.o. kary, w sytuacji gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że spółka nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności o charakterze zewnętrznym i niezawinionym przez stronę. Niewątpliwie jeżeli strona nie miała możliwości zatrzymania się wcześniej, na wcześniejszych odcinkach drogi, to nie powinna ponosić winy z tego powodu, że się nie zatrzymała i kontynuowała jazdę. Niniejszego zaś Główny Inspektor Transportu Drogowego nie zweryfikował co oznacza, że stan faktyczny sprawy opisany przez organ został budowany na podstawie domniemań, bez rzeczywistego zbadania stanu faktycznego sprawy oraz argumentów strony;
2. - naruszenie art. 92a ust. 1 utd w zw. z art. 8 § 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która narusza zasadę proporcjonalności, wskutek nałożenia na spółkę kary w wysokości 2.000 zł bez jakiegokolwiek uzasadnienia co do wysokości kary. Niniejsze jest tym bardziej istotne, że z uwagi na epidemię Koronawirusa (Covid-19) "A" Sp. z o.o. poniosła znaczne straty finansowe i na ten moment kara w wysokości 2000 zł stanowi dla Spółki niebagatelne zobowiązanie, co potwierdzają dokumenty złożone przez Spółkę w związku z wejściem w życie tarczy antykryzysowej;
3. - naruszenie art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że przepis ten nie miał zastosowania do niniejszej sprawy, podczas gdy przepis ten stanowi uzupełnienie art. 92c utd, a ze stanu faktycznego sprawy wynika, że w sprawie zaszły szczególne okoliczności wskazujące na niezasadność nałożenia kary pieniężnej na Spółkę, zwłaszcza gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że nie miała ona wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których Spółka nie mogła przewidzieć.

W oparciu o wskazane zarzuty strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] oraz decyzji poprzedzającej ją, tj. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] i przekazanie sprawy [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz "A" Sp. z o.o. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W zakresie wniosków dowodowych strona wniosła o uzupełniające dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj.: wniosku o odroczenie terminu płatności składek/zawieszenie spłaty umowy o rozłożenie zadłużenia na raty/ zawieszenie spłaty umowy o odroczeniu terminu płatności składek na 3 miesiące, zawiadomienia ZUS z dnia 19.06.2020 r. na okoliczność zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, problemów finansowych "A" Sp. z o.o. spowodowanych koronawirusem.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że zarówno organ II instancji, jak i I instancji nie dokonali należytego zebrania materiału dowodowego i nie ustalili w sposób należyty stanu faktycznego. Od samego początku postępowania strona wskazywała, że nie miała możliwości na określonym odcinku zatrzymania się na parkingach położonych wzdłuż autostrady, a w przypadku Zajazdu "B" kierowca nie zatrzymał się na parkingu położonym obok zajazdu z uwagi na okoliczność częstych kradzieży mających miejsce przy tym parkingu. Pomimo powyższych twierdzeń organ w ogóle nie dokonał weryfikacji ich prawdziwości. Zamiast tego organ abstrakcyjnie domniemał, że wnioski te były nieuzasadnione i należało je oddalić. Strona podkreśliła, że przez cały czas postępowania podtrzymywała twierdzenia, co do zasadności weryfikacji jej twierdzeń, czego organ nie dokonał. W tego wyniku organ wydał błędną decyzję bazującą na domniemaniach organu.

Nie ma bowiem wątpliwości, że jeżeli w trakcie postępowania, w wyniku dopuszczenia wniosków dowodowych strony zawartych w odwołaniu okazałoby się, że twierdzenia strony są prawdziwe, to zasadnym byłoby nieobciążanie strony karą. W końcu kontynuowanie jazdy miałoby to charakter niezawiniony przez stronę i byłoby zmuszone przez okoliczności.

Strona podtrzymała również stanowisko, że organ błędnie założył, że art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. nie będzie miał w niniejszej sprawie zastosowania, podczas gdy przepis ten ma zastosowanie na kanwie niniejszej sprawy oraz uzupełnia on regulację z ustawy o transporcie drogowym.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W ocenie organu zarzuty strony skarżącej nie znajdują uzasadnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje

Na wstępie wskazać należy, że sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art.15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity Dz. U poz. 1842) zgodnie z którym przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Niniejsza sprawia została przekazana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z dnia 9 lutego 2021 r. w związku z intensyfikacją rozwoju epidemii COVID-19 i wprowadzeniem dodatkowych ograniczeń, nakazów i zakazów związanych z objęciem całego kraju strefą czerwoną, jak również w oparciu o zarządzenie nr 29/2020 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 19 października 2020 r. Z uwagi na sytuację epidemiczną przeprowadzenie rozprawy stanowiłoby nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie ma możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległości z powodów technicznych.

Informacje o rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym zostały doręczone stronom, tj.: pełnomocnikowi strony skarżącej – 15 lutego 2021 r. oraz pełnomocnikowi organu – 17 lutego 2021 r.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że jest ona niezasadna, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] nr [...] o nałożeniu na "A" Sp. z o.o. kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł. za wykonywanie przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach.

W pierwszej kolejności należy ustosunkować się do najdalej idącego zarzutu podniesionego w toku postępowania administracyjnego, mianowicie zarzutu nieważności postępowania, którego uwzględnienie skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący jako podstawę nieważności postępowania upatrywał w niewłaściwym podpisie decyzji organu I instancji, wskazując, że podpis pod decyzją nie składa się z liter, nie tworzy żadnego słowa, co powoduje iż nie ma możliwości weryfikacji osoby podpisującej z imienia i nazwiska. W związku z tym decyzja organu I instancji - zdaniem strony skarżącej - jest nieważna i niezgodna z prawem.

Zarzut ten w ocenie Sądu jest chybiony. Przede wszystkim wskazać należy, że decyzje administracyjne, oprócz spełnienia wymogów co do sposobu ich podejmowania, musi spełniać wymogi przewidziane art. 107 § 1 k.p.a. Do takich wymogów należy umieszczenie na niej podpisów wszystkich osób, które brały udział w jej wydaniu. Zgodnie bowiem z art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. decyzja zawiera m.in. podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji, a jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego - kwalifikowany podpis elektroniczny.

W ocenie Sądu decyzja organu I instancji została zatem podpisana zgodnie z art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a., który stanowi, iż decyzja musi zawierać podpis z podaniem imienia, nazwiska oraz stanowiska. Decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego opatrzona została imienną pieczęcią, która zawiera imię i nazwisko oraz stanowisko z podaniem nazwy organu wydającego decyzję, w imieniu którego działa oznaczony na pieczęci Inspektor Transportu Drogowego. Na pieczęci znajduje się również odręczna parafa - podpis Inspektora Transportu Drogowego. Ani ten ani żaden inny przepis k.p.a. nie formułuje przy tym wymogu, by odręczny podpis pod decyzją był czytelny.

W orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje utrwalony pogląd, że podpis pod decyzją lub postanowieniem może być nieczytelny, jeżeli jest on uzupełniony imienną pieczątką składającego podpis, z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osoby składającej podpis (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 lutego 2007 r., VI SA/Wa 2105/06 LEX nr 312059; wyrok WSA w Warszawie z 25 marca 2009 r., VI SA/Wa 2589/08, LEX nr 1062397, wyrok WSA w Warszawie z 19 kwietnia 2018 r., VIII SA/Wa 777/17, Lex numer 2493928). Kodeks w ogóle nie przesądza o rodzaju popisu. Prawne i praktyczne znaczenie podpisu polega bowiem na tym, że pozwala on na identyfikację osoby biorącej udział w wydaniu decyzji. Identyfikacji osoby podpisującej decyzję służy obok podpisu również wskazanie imienia, nazwiska oraz stanowiska służbowego. Pod pojęciem podpisu należy rozumieć znak ręczny określonej osoby, pozwalający dzięki jego indywidualnym cechom na identyfikację tej osoby.

Nie musi przy tym obejmować pełnego nazwiska. Podpis pod decyzją musi być własnoręczny, lecz nie musi być czytelny (tak w wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 11 kwietnia 2018 r., I SA/Go 45/18, Lex numer 2482563 oraz powołany w nim wyrok NSA z 4 kwietnia 2008 r., II FSK 151/07, CBOSA).

W uchwale z dnia 28 kwietnia 1973 r., III CZP 78/72 (OSN 1973, Nr 12, poz. 207) SN uznał (na użytek przepisów prawa spadkowego), że w utrwalonej praktyce obrotu za ważny podpis uważa się nie tylko podpis imieniem i nazwiskiem lub podpis samym nazwiskiem, lecz także - i najczęściej - skrót podpisu ("podpis nieczytelny"), którego wystawca zwykle używa przy podpisywaniu dokumentów i który jest "godłem" jego podpisu.

W ocenie Sądu, organ II instancji trafnie wskazał wobec tego, że w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości kto podpisał przedmiotową decyzję administracyjną o nałożeniu kary pieniężnej. Na egzemplarzu decyzji organu I instancji, znajduje się pieczęć wskazująca stanowisko, imię i nazwisko pracownika, który podpisał decyzję z upoważnienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego oraz jego odręczny podpis. Tym samym podniesione w tym zakresie zarzuty należało uznać za nieuzasadnione.

Przechodząc do oceny pozostałych zarzutów strony skarżącej, wskazać należy, że również nie były one zasadne.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowi art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 zwanej dalej "utd"), § 2 pkt 3 lit. a) rozporządzenia Ministra Transportu z 31 lipca 2007 r. w sprawie okresowych ograniczeń dla zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r. poz. 1968; dalej: "rozporządzenie") oraz lp. 1.11. załącznika nr 3 do utd.

Zgodnie z art. 92a ust. 1 utd, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie.

Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych (art. 92 ust. 3 utd).

Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:

1. 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2. 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
3. - załącznika nr 3 do ustawy (art. 92 ust. 7 utd)

Z kolei w lp. 1.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym określono, że kara pieniężna za naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach wynosi 2.000 zł.

Zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 31 lipca 2007 r., akt ten określa okresowe ograniczenia oraz zakaz ruchu pojazdów i zespołów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 ton, z wyłączeniem autobusów.

Stosownie do § 2 pkt 1 ww. rozporządzenia wprowadza się okresowe ograniczenia ruchu pojazdów, o których mowa w § 1, poprzez zakaz ich ruchu na drogach na obszarze całego kraju, w następujących terminach:

1. 1) od godziny 8:00 do 22:00 w dni ustawowo wolne od pracy:
2. a) 1 stycznia - Nowy Rok,
3. b) pierwszy dzień Wielkiej Nocy,
4. c) drugi dzień Wielkiej Nocy,
5. d) 1 maja - Święto Państwowe,
6. e) 3 maja - Święto Narodowe Trzeciego Maja,
7. f) pierwszy dzień Zielonych Świątek,
8. g) dzień Bożego Ciała,
9. h) 15 sierpnia - Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny,
10. i) 1 listopada - Wszystkich Świętych,
11. j) 11 listopada - Narodowe Święto Niepodległości,
12. k) 25 grudnia - pierwszy dzień Bożego Narodzenia,
13. l) 26 grudnia - drugi dzień Bożego Narodzenia;
14. 2) od godziny 18:00 do godziny 22:00 w dzień poprzedzający dzień określony w pkt 1 lit. b-j;
15. 3) w okresie od najbliższego piątku po zakończeniu zajęć dydaktyczno- wychowawczych albo w piątek, w który kończą się zajęcia dydaktyczno-wychowawcze w szkołach do ostatniej niedzieli przed rozpoczęciem zajęć dydaktyczno-wychowawczych w szkołach, z zastrzeżeniem pkt 1 lit. h:
16. a) od godziny 18:00 do godziny 22:00 w piątek,
17. b) od godziny 8:00 do godziny 14:00 w sobotę,
18. c) od godziny 8:00 do godziny 22:00 w niedzielę.

W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną było posiadanie przez skarżąca spółkę w momencie kontroli uprawnień do wykonywania transportu drogowego, co wynika z zaświadczenia nr [...] ważnego do 27.02.2020 r., a co w konsekwencji pozwalało jej na korzystanie z uprawnień przewoźnika drogowego i nakładało obowiązki zawarte w ustawie o transporcie drogowym i wydanych na jej podstawie przepisach wykonawczych.

Z prawidłowo poczynionych przez organ ustaleń faktycznych, niekwestionowanych przez stronę skarżącą wynika, że 9 sierpnia 2019 r. (piątek) o godzinie 18:45 na drodze krajowej nr 62 w miejscowości W. (al. A) przeprowadzono kontrolę drogową zespołu pojazdów składającego się z samochodu ciężarowego marki Volvo o numerze rejestracyjnym [...] oraz przyczepy marki Foro o numerze rejestracyjnym [...]. Dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów przekraczała 12 ton. Przedmiotowym pojazdem kierował J.T. – pracownik przedsiębiorstwa "A" Sp. z o.o. z siedzibą w Ł., który wykonywał przewóz drogowy wyrobów stolarki drewnianej w imieniu i na rzecz przedsiębiorstwa "A" Sp. z o.o.

Poza sporem jest również okoliczność, że w dacie kontroli, tj. 9 sierpnia 2019 r. (piątek) od godziny 18.00 do godziny 22.00, obowiązywał zakaz ruchu na drogach pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 ton, a takim pojazdem poruszał się w tym czasie kierowca – J.T.. Z zeznań świadka J.T. wynika, że przewóz drogowy realizował do siedziby oddziału firmy do miejscowości Iława. Świadek przyznał, że w momencie zatrzymania do kontroli ww. zespołu pojazdów poruszał się w okresie obowiązywania zakazu ruchu na drogach pojazdów i zespołów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 ton, z wyłączeniem autobusów. Wskazał również, że charakter wykonywanego przewozu drogowego i rodzaj przewożonego ładunku nie zwalniał podmiotu na rzecz którego realizował przewóz w dniu kontroli ze stosowania przepisów rozporządzenia w sprawie ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach.

J.T. podał, że polecenie wykonania tego przewozu otrzymał od logistyka firmy we wtorek - 6 sierpnia. Podał, że wie, że obowiązywał go zakaz jazdy w dniu kontroli od godziny 18:00, wyjaśniając dalej, że jechał ponieważ nie zdążył dojechać do parkingu przy stacji paliw Lotos we F. k. W., gdzie zawsze odbiera odpoczynek. Świadek wskazał także, że po drodze nie było miejsc na parkingach autostradowych, na autostradzie A1, a po zjeździe z autostrady w m. K. nie skorzystał z postoju na parkingu przy barze "B" przed W. przy dk. 91, albowiem "tam podobno kradną paliwo".

Zdaniem strony skarżącej, wbrew ocenie organów obu instancji, w sprawie zaistniała przesłanka egzoneracyjna wymieniona w art. 92c ust. 1 pkt 1 utd.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę nie potwierdza zasadności takiego twierdzenia strony skarżącej, podzielając stanowisko organów administracji, że argumentacja strony nie potwierdzała zaistnienia w sprawie okoliczności określonych w przepisie art. 92c utd, tj. że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których strona nie mogła przewidzieć.

Powołany przepis przewiduje wyjątki od zasady odpowiedzialności obiektywnej podmiotu wykonującego przewóz ustanowionej w art. 92a ust. 1 utd. Zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt 1 utd. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Dokonując w tym miejscu oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego przez jego zastosowanie należy zauważyć, że błędne zastosowanie (niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też dowiedzenia ich wadliwości (np. wyrok NSA z 5 września 2014 r., I OSK 1119/13, Lex numer 1664430, a także dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznanej sprawie ustalono, że w dniu przejazdu obowiązywał zakaz ruchu na drogach pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 ton, który kierowca naruszył. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez stronę skarżącą. Strona skarżąca powołując się na przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 utd, nie obaliła również twierdzeń organów o braku przeszkód dla znalezienia przez kierowcę wolnego miejsca parkingowego do odbycia odpoczynku.

Argumentacja strony oparta jedynie na obawach kierowcy dotyczących zaparkowania pojazdu nie mogły podważyć oceny organów, ponieważ jak słusznie zauważył organ odwoławczy stany emocjonalne, podejrzenia, że ktoś coś ukradnie nie są przedmiotem toczącego się postępowania administracyjnego. Jeżeli strona miała podejrzenia tego typu, to powinna zawiadomić właściwe organy i równocześnie zaplanować trasę przejazdu wcześniej biorąc pod uwagę, że w danym miejscu strona nie będzie miała zamiaru parkować.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, odnoszącym się do stosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 utd, przyjmuje się jednolicie, że powołana regulacja dotyczy wyłącznie sytuacji i zdarzeń nieoczekiwanych i nadzwyczajnych. Jedynie okoliczności i zdarzenia o takim charakterze, są tymi, których podmiot wykonujący przewóz nie może przewidzieć i nie ma na nie wpływu. Wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy i umorzenie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej jest możliwe w przypadku powołania się przez niego na zaistnienie zdarzeń i okoliczności o charakterze wyjątkowym oraz nadzwyczajnym, ustalenia przez organ, że istotnie wystąpiły one w sprawie, a także wykazania ich wpływu na wykonywanie transportu drogowego.

Należy także zauważyć, że z art. 92c ust. 1 pkt 1 utd wynika, że przesłanki uwalniające od odpowiedzialności przewoźnika nie odnoszą się do zachowania przedsiębiorcy, jego działań lub działań osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności, lecz do sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy dochowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie racjonalnie przewidzieć (zob. np. wyrok NSA z 24 września 2020 r. sygn. akt II GSK 78/18 - dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle powyższego należy stwierdzić, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo oceniono, że w sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 utd, a w konsekwencji umorzenia postępowania na tej podstawie.

Jak już wyżej wspomniano powołany przepis odnosi się jedynie do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. W rozpoznanej sprawie taka niemożliwa do przewidzenia, wyjątkowa sytuacja nie miała miejsca. Sąd w pełni podziela stanowisko organów, że obowiązkiem strony, jako profesjonalnego podmiotu gospodarczego, było takie zaplanowanie trasy przejazdu, aby zapewnić przestrzeganie obowiązujących przepisów prawa. Jak wynika z zeznań świadka J.T. polecenie wykonania tego przewozu świadek otrzymał od logistyka firmy we wtorek – 6 sierpnia. Świadek zeznał, że posiada sprawny telefon komórkowy, za pomocą którego utrzymuję stały kontakt z logistykiem firmy. Świadek wskazał, że wie, że obowiązywał go zakaz jazdy w dniu kontroli godz. 18:00. Rację ma organ II instancji wskazując, że nadzór w przedsiębiorstwie był niewystarczający, skoro pomimo możliwości kontaktu z kierowcą pracodawca nie wydał polecenia, które zapewniłoby przestrzeganie prawa.

Świadczy to niewątpliwie o niewłaściwej organizacji w przedsiębiorstwie i niewłaściwym nadzorowaniu osób, którymi strona posługuje się wykonywaniu przewozów drogowych. Dlatego organ odwoławczy słusznie uznał, że brak jest podstaw do zastosowania powołanego przepisu. To bowiem na stronie, jako na przedsiębiorcy, ciąży obowiązek zachowania należytej staranności w działaniach, które podejmuje. W tym przypadku to strona powinna dołożyć wszelkich starań, jako prowadząca działalność gospodarczą, aby wykonywać podejmowane czynności i związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, zgodnie z prawem. Dlatego to przedsiębiorca powinien zadbać, aby nie wykonywać przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach.

Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest wprowadzenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem i eliminować naruszenia (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2015 r., II GSK 2098/13, CBOSA). Przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 utd, dotyczy okoliczności wyjątkowych i nadzwyczajnych oraz niezależnych od przedsiębiorcy, co prowadzi do wniosku, że przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy nie jest zwolniony z odpowiedzialności, gdy wyłączna wina za powstanie naruszenia spoczywa na kierowcy. Podzielając przytoczoną argumentację, przyjąć należy, że to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek ustalenia, czy kierowcy, którymi się on posługuje przy wykonywaniu przewozu (niezależnie od formy prawnej takiej relacji) dopuszczają się naruszeń i to jego obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub świadomych działań tych osób, skutkiem których jest poniesienie odpowiedzialności finansowej.

Wpływ przedsiębiorcy na pracę, realizujących przewóz drogowy kierowców polega bowiem nie tylko na prowadzonych szkoleniach czy odbieraniu od nich oświadczeń o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów itp., lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło.

Nie można więc skutecznie powoływać się na treść tego przepisu w sytuacji, gdy to kierowca, działający w ramach powierzonych mu zadań dopuszcza się działań, za które ustawa przewiduje nałożenie kary. Strona skarżąca nie wykazała wystąpienia okoliczności ujętych tym przepisem - nadzwyczajnych, niespodziewanych, które miałyby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonego naruszenia, a których doświadczony i profesjonalny podmiot organizujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. W analizowanym przepisie chodzi bowiem w istocie o okoliczności o charakterze wyjątkowym i nadzwyczajnym, a więc o sytuacje powstałe w warunkach niezależnych od przedsiębiorcy, np. klęski żywiołowe, katastrofy czy wprowadzenie na danym obszarze stanów nadzwyczajnych.

Ponadto skarżący miał wpływ na powstałe naruszenie poprzez właściwy dobór osób, przy pomocy których wykonuje transport drogowy. Jednocześnie mając świadomość, że przy zajeździe "B" dochodzi do licznych kradzieży, obowiązkiem strony, jako profesjonalnego podmiotu gospodarczego, było takie zaplanowanie trasy przejazdu, aby zapewnić bezpieczne zatrzymanie się kierującego pojazdem celem odbycia odpoczynku i przestrzeganie obowiązujących przepisów prawa.

W powyższych okolicznościach faktycznych sprawy brak było podstaw do uwzględnienia zgłoszonych przez stronę wniosków dowodowych.

Rację ma również organ odwoławczy, stwierdzając, że w niniejszej sprawie nie miała miejsca sytuacja określona w art. 92 ust. 6 utd, tj. dwukrotnego ukarania za to samo naruszenie. Wymierzona kierowcy – J.T. kara została nałożona za naruszenie przepisów art. 95 § 1 i art. 96 § 1 kodeksu wykroczeń. Natomiast niniejsza sprawa, dotyczy naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego uregulowanego w ustawie o transporcie drogowym przez stronę skarżącą jako przewoźnika drogowego, a więc podmiotu wykonującego działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego. W obu analizowanych przypadkach nie zachodzi tożsamość chronionego interesu prawnego. Nie mamy do czynienia z ochroną tego samego dobra. Inny jest bowiem cel omawianych regulacji.

Organ słusznie wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym za naruszenie tych przepisów, odpowiedzialność ponoszą niezależnie przedsiębiorca jak i kierowca, co potwierdza treść art. 92 ust. 1 oraz art. 92 a ust. 1 w/w ustawy. Zgodnie z dyspozycją art. 92a ust. 1 ustawy, kara pieniężna może być nałożona na podmiot wykonujący przewóz, a więc w rozpoznawanej sprawie na przedsiębiorcę, który w ramach prowadzonej działalności realizuje przewozy. Przepis ten ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny (vide: np. wyrok NSA z 10 kwietnia 2013 r., II GSK 2460/11, pub. CBOSA). Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy.

Natomiast sama ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Jej celem jest bowiem zapewnienie przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu, tj. zapewnieniu wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Z tego punktu widzenia system sankcji przewidzianych przez przepisy ustawy o transporcie drogowym stanowi przejaw interwencjonizmu państwowego w sferę, która została uznana przez ustawodawcę za szczególnie istotną.

Należy wskazać, że nałożona zaskarżoną decyzją sankcja administracyjna ma przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (vide: wyrok NSA z 6 lipca 2011 r., II GSK 716/10, pub. CBOSA). Powyższy przepis ustanawia domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Dlatego też, co do zasady, bez znaczenia są okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszeń u przedsiębiorcy. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy. Odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych prawem obowiązków (vide: wyrok NSA z 26 lipca 2007 r., I OSK 1257/06, LEX nr 382716 oraz wyrok WSA w Warszawie z 8 września 2011 r., VIII SA/Wa 364/11, pub. CBOSA).

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego wysokości nałożonej kary pieniężnej, organ odwoławczy prawidłowo wyjaśnił, że treść art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 w zw. z załącznikiem nr 3 do ww. ustawy określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do utd. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto nie znajdą również zastosowania art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały bowiem uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1 utd.

Reasumując, Sąd uznał, że ustalenia dokonane przez organy obu instancji, odpowiadają wymogom postępowania administracyjnego uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym normom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1, art., 8 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Wskazać należy, że zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. są o tyle bezzasadne, że stan faktyczny będący podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia jest niesporny. Fakt, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie oceniony został przez organ odwoławczy w sposób inny, niż oczekiwała tego strona skarżąca, nie powoduje, że postępowanie wyjaśniające może być uznane za wadliwe. W ocenie Sądu, materiał dowodowy na którym organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcie, stanowi wyczerpujący materiał dowodowy pozwalający na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

EC