Uzasadnienie
Ł.Ł. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od powyższej skargi w kwocie 200 zł skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Jednocześnie w złożonym na urzędowym formularzu (PPF) oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną K. i 31-letnim bratem S. Oboje z żoną nie posiadają żadnego majątku, a brat posiada samochód o wartości rynkowej 1.500 euro. Ponadto skarżący dodał, że zarówno on, jego żona i brat są bezrobotni, i nie osiągają żadnego dochodu.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 4 września 2014 roku wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do: przedstawienia decyzji właściwego urzędu pracy potwierdzających status skarżącego, jego żony i brata jako osoby bezrobotnej, z prawem bądź bez prawa do zasiłku z tego tytułu, wskazania tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której skarżący zamieszkuje, podania kwoty i źródła środków pozyskiwanych na utrzymanie rodziny i podstawowe opłaty eksploatacyjne, przedstawienia odpisów zeznań podatkowych skarżącego, jego żony i brata za 2013 rok oraz nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego, jego żonę i brata rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
Wezwanie w powyższej kwestii wraz ze stosownym pouczeniem o skutkach jego niewykonania zostało doręczone skarżącemu w dniu 15 września 2014 roku. W zakreślonym terminie skarżący nie nadesłał wymaganych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji majątkowej.
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje
Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Tytułem wstępu wyjaśnić należy, że instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Wyjaśnić przy tym należy, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.", przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, a o taki zakres prawa pomocy ubiega się skarżący wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wykładnia ustawowego określenia "gdy osoba ta wykaże", sprowadza się do przyjęcia, iż to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zatem od tego, czy strona wykaże przesłanki, o których mowa w powołanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wykazanie tych przesłanek powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. W sytuacji zaś gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, referendarz sądowy na podstawie art. 255 p.p.s.a. ma prawo żądać od strony złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W niniejszej sprawie referendarz sądowy z tej możliwości skorzystał, wzywając skarżącego zarządzeniem z dnia 4 września 2014 roku do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do przedstawienia decyzji właściwego urzędu pracy potwierdzających status skarżącego, jego żony i brata jako osoby bezrobotnej, z prawem bądź bez prawa do zasiłku z tego tytułu, wskazania tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której skarżący zamieszkuje, podania kwoty i źródła środków pozyskiwanych na utrzymanie rodziny i podstawowe opłaty eksploatacyjne, przedstawienia odpisów zeznań podatkowych skarżącego, jego żony i brata za 2013 rok oraz nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez nich rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. Jednakże, mimo wezwania, skarżący nie wywiązał się z obowiązku przedstawienia powyższych oświadczeń i dokumentów źródłowych.
W tej sytuacji należało zatem uznać, że skarżący nie wykazał, iż znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Niewątpliwie wymagane dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe dotyczące sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego pozwoliłyby zweryfikować jego twierdzenia w kwestii niezbędności przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brak zaś realizacji obowiązków nałożonych zarządzeniem referendarza sądowego uniemożliwia faktyczną ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego i ustalenia, czy rzeczywiście nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 oraz § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
(MSi)