Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 221 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 j. t.), art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. nr 75 poz. 802 j. t. z późn. zm.), art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. nr 68 poz. 623), Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. nr [...] z dnia [...] r. orzekającą o odmowie umorzenia odsetek od należności celnych określonych decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w P. nr [...] z dnia [...] r.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny:
W dniu 3 sierpnia 2012 r. do Izby Celnej w Ł.wpłynął wniosek K. B. o umorzenie odsetek od kwoty należności celnych określonych decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w P. nr [...] z dnia [...] r. oraz o rozłożenie na raty ww. należności. We wniosku K. B. powołał się na swoją ciężką sytuację materialną.
Dyrektor Izby Celnej w Ł.decyzją nr [...] z dnia [...] r. odmówił umorzenia odsetek od ww. należności celnych. W dniu 24 października 2012 r. wpłynęło do Izby Celnej w Ł. odwołanie K. B. od decyzji nr [...] z dnia [...] r. o odmowie umorzenia odsetek od ww. należności celnych. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego oraz Ordynacji podatkowej i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie odsetek od należności celnych wymierzonych decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] r. nr [...], jakie istnieją na dzień złożenia wniosku. Nie zgodził się ze stanowiskiem organu celnego, że dopóki istnieje dług celny nie ma możliwości umorzenia odsetek za zwłokę. Podniósł, że decyzja o określeniu długu wydana została w sierpniu 2004 roku, a zatem już po wstąpieniu Polski do UE, w związku z tym organ powinien stosować normy zawarte w art. 67a Ordynacji podatkowej oraz przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego, które pozwalają m. in. na umorzenie odsetek. Umorzenie odsetek za zwłokę jest możliwe w oparciu o art. 67a Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektor Izby Celnej w Ł. wskazał, że w dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w P. wydał decyzję nr [...], którą określił dług celny z tytułu nielegalnego wprowadzenia przez K. B. na polski obszar celny samochodu osobowego. W decyzji naczelnika określone zostały również odsetki od dnia powstania długu celnego do dnia wydania decyzji. Powyższa decyzja stała się ostateczna w dniu [...] r. Organ powołał się na § 5 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu lub umarzania należności celnych (Dz. U. z 2003 r. nr 170 poz.1653), zgodnie z którym umorzenie należności celnych powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w takiej części, w jakiej zostały umorzone należności celne. Stwierdził, że nie jest możliwe umorzenie odsetek za zwłokę od należności celnych określonych decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] r., ponieważ decyzja ta nadal pozostaje w obrocie prawnym i należności te istnieją.
Umorzenie odsetek od ww. należności celnych nie może nastąpić również w oparciu o przepis art. 67a Ordynacji podatkowej. Przepis ten odnosi się do ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, a przepisy prawa celnego nie odsyłają do ich odpowiedniego stosowania. Nie podlega zatem ocenie argument słusznego interesu podatnika, o którym mowa w ww. przepisie, podniesiony przez K. B.. Odnosząc się do twierdzenia dotyczącego stosowania w przedmiotowej sprawie przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego, Dyrektor Izby Celnej w Ł. wyjaśnił, że dług celny określony decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] r. powstał w dniu 15 grudnia 1999 r., czyli przed dniem uzyskania przez Polskę członkostwa w UE, a zatem w przedmiotowej sprawie należało zastosować przepisy Kodeksu celnego obowiązujące w dniu powstania długu celnego, jak nakazywał przepis przejściowy zawarty w art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. nr 68 poz. 623), zgodnie z którym przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed uzyskaniem przez RP członkostwa w Unii Europejskiej.
Na powyższą decyzję K. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego oraz Ordynacji Podatkowej, a w szczególności art. 67 a Ordynacji podatkowej. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] roku. W uzasadnieniu podkreślił, że decyzja o określeniu długu celnego została wydana [...] roku, a zatem już po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej. W związku z tym organ powinien był stosować normy zawarte w art. 67 a Ordynacji podatkowej oraz przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego, które pozwalają m.in. na umorzenie odsetek.
Ponadto wskazał, że jego wniosek, który dotyczy umorzenia odsetek wszczyna nowe postępowanie i nie dotyczy samego długu celnego oraz kwestionowania jego zasadności a jedynie jest prośbą w przedmiocie ułatwienia w spłaceniu dzisiaj istniejącego zadłużenia. To postępowanie, nie dotyczy w żaden sposób kwestii związanych z merytorycznym rozstrzygnięciem, do którego należy stosować przepisy dotychczasowe.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
- 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
- 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
- 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając niniejszą sprawę według wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż nie doszło w niej do naruszenia przepisów prawa przez organ wydający zaskarżoną decyzję.
W rozpatrywanej sprawie przyczynę odmowy umorzenia odsetek od obciążających skarżącego należności celnych stanowiła okoliczność pozostawania w obrocie prawnym decyzji z dnia [...] r. nr [...], wydanej przez Naczelnika Urzędu Celnego w P.. Określa ona skarżącemu dług celny z tytułu nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny samochodu osobowego. Kwota długu celnego określona została w niniejszej decyzji na dzień 15 grudnia 1999 r., czyli przed uzyskaniem przez Rzeczpospolitą Polską członkowstwa w Unii Europejskiej. W tym dniu policja ujawniła u K. B. samochód nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny. W decyzji określono również odsetki od dnia powstania długu celnego do dnia wydania decyzji, w wysokości określonej w przepisach dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od należności podatkowych, w trybie art. 242 § 3 Kodeksu celnego. Jak wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, od dnia następnego po dniu wydania decyzji do chwili uiszczenia należności obowiązują odsetki liczone na podstawie art. 242 § 2 Kodeksu celnego, zgodnie z którym od kwot należności nieuiszczonych w terminie pobiera się odsetki według zasad i w wysokości określonej w odrębnych przepisach dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od należności podatkowych.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie K. B. od powyższej decyzji, z uwagi na niespełnienie warunków formalnych wynikających z art. 222 Ordynacji podatkowej. K. B. nie zaskarżył powyższego postanowienia do sądu administracyjnego, w związku z czym decyzja organu I instancji z dnia [...] r. stała się ostateczna z dniem 8 września 2004 r. Prawidłowo zatem organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P. określająca dług celny z odsetkami za zwłokę pozostaje w obrocie prawnym i do chwili obecnej nie została wykonana, a zatem dług celny nie wygasł i należności celne wynikające z tej decyzji, jak również odsetki za zwłokę liczone od tych należności są nadal prawnie należne. Zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. Nr 68 poz. 623) do spraw dotyczących długu celnego, który powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe, to jest przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jedn. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.). W niniejszej sprawie dług celny powstał w dniu 15 grudnia 1999 r., a zatem przed 1 maja 2004 r. Dlatego też organy celne zobowiązane były stosować przepisy Kodeksu celnego.
Zgodnie z § 5 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu lub umarzania należności celnych (Dz. U. nr 170, poz.1653)) umorzenie odsetek za zwłokę od należności celnych następuje w razie umorzenia w całości lub części należności głównej. Umorzenie odsetek za zwłokę jest zatem ściśle powiązane z umorzeniem należności głównej, którą stanowią należności celne.
Umorzenie odsetek od należności celnych nie było ponadto możliwe w oparciu o przepis art. 67a Ordynacji podatkowej, jak domagał się tego skarżący. Przepisy regulujące kwestię umarzania należności celnych znajdują się w dziale V Kodeksu celnego – "Zwrot i umorzenie należności celnych". Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny należności celne są umarzane, jeżeli w chwili zarejestrowania kwota należności nie była prawnie należna lub gdy kwota ta została zarejestrowana pomimo zaistnienia wypadków określonych w art. 229 § 3 (przypadki, w których nie dokonuje się retrospektywnego zarejestrowania kwoty należności). Umorzenie należności, zgodnie z art. 248 § 1 Kodeksu celnego, może nastąpić również po ustaleniu, że zarejestrowana kwota tych należności dotyczy towarów objętych procedurą celną i nie przyjętych przez osobę wprowadzającą ze względu na to, iż w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego, towary były wadliwe lub niezgodne z warunkami kontraktu, w wyniku którego dokonano przywozu tych towarów.
Przewidziane więc w powołanych przepisach warunki umarzania należności celnych mają charakter przedmiotowy (dotyczą towaru) a nie podmiotowy, tj. dotyczący sytuacji dłużnika. Podobnie jak i wyszczególnione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu lub umarzania należności celnych, inne niż w Kodeksie celnym, wypadki, w których należności celne są umarzane. Stwierdzić zatem należy, że Kodeks celny ani akty wykonawcze do Kodeksu celnego nie zawierają przepisów mogących być podstawą umorzenia długu celnego z uwagi na trudną sytuację materialną zobowiązanego.
Biorąc pod uwagę wyżej wymienione okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji.
O wynagrodzeniu pełnomocnika skarżącego wyznaczonego z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej ustawy.
e.o.