Uzasadnienie
III SA/Łd 715/07
W dniu 27 września 2007 r. Stowarzyszenie A w Ł., reprezentowane przez pełnomocnika radcę prawnego A.F., wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wypłaty zaległych świadczeń pracownikom. W skardze strona skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym - obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Do skargi załączono wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy dla osoby prawnej. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca podała, że według bilansu za ostatni rok ([...]) kapitał (fundusz) własny Stowarzyszenia A w Ł. uwzględniony był po stronie pasywa i wyniósł minus 1 436 212,06 zł. Ponadto na wnioskodawcy ciążą liczne zobowiązania krótkoterminowe, a ich łączna wartość wynosiła na koniec roku [...]- 3 514 849,03 złotych. Pomimo zysku netto za [...] r. w wysokości 293 649,44 zł, jak również przychodów netto ze sprzedaży produktów za [...]r. nie jest w stanie zgromadzić wystarczającej liczby środków, aby zadośćuczynić wniesieniu wysokiej opłaty sądowej (konieczność uiszczenia wpisu w wysokości 2000 złotych).
Zdaniem wnioskodawcy zaciąganie kolejnych zobowiązań w celu pozyskania tej kwoty jest niemożliwe, bowiem nie posiada jakiejkolwiek zdolności kredytowej, a z drugiej strony kolejne zadłużenie się spowodowałoby pogłębienie już dość tragicznej sytuacji finansowej. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wartość środków trwałych wnioskodawcy wynosiła 2 435115,56 zł (według bilansu na rok [...]), stan konta na rachunku bankowym na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 10 163,80 zł, a przychody netto ze sprzedaży produktów za [...] r. wyniosły 1 741 493,83 zł.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 28 listopada 2007 r. odmówiono Stowarzyszeniu A w Ł. przyznania prawa pomocy.
W dniu 6 grudnia 2007 r. pełnomocnik Stowarzyszenia A w Ł. złożył sprzeciw od ww. postanowienia referendarza sądowego. Nie zmieniając zakresu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, a także złożonego uprzednio oświadczenia o swoim stanie majątkowym i dochodach. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Zdaniem strony skarżącej sam fakt posiadania na rachunku bankowym środków pieniężnych w wysokości 10163,80 zł nie jest okolicznością, która ponad wszelką wątpliwość świadczy o tym, że istnieje możliwość, pokrycia kosztów sądowych w wysokości 2000 zł, bowiem powyższe środki przeznaczone są na bieżące wydatki, w szczególności są one wydatkowane tytułem wynagrodzenia za pracę oraz innych periodycznych świadczeń, których spełnienie warunkuje możliwość egzystencji Stowarzyszenia. Powyższa kwota jest jedynym składnikiem majątkowym skarżącego, który jest wolny od zajęć komorniczych i innych zajęć w ramach postępowania administracyjnego.
Skarżący podał, że powstanie zaległości pracowniczych nie jest efektem złej woli skarżącego względnie źle prowadzonej przez niego gospodarki finansowej, bowiem nieustannie podejmuje starania ku temu, aby poprawić swoją tragiczną sytuację majątkową.
Z załączonego do akt sprawy odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, według stanu na dzień [...] r. wynika, że Stowarzyszenie A w Ł. prowadzi szeroką działalność gospodarczą (dział 3), a z działu 4 rubryki 4 wynika, że umorzono przeciwko podmiotowi egzekucję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowienie co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy może zostać wydane przez referendarza sądowego. Od takiego postanowienia strona może wnieść środek odwoławczy określony w art. 259 powołanej ustawy. W przypadku wniesienia sprzeciwu, jeśli nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sąd rozstrzyga ją w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 260 powołanej ustawy).
W niniejszej sprawie, wobec wniesienia sprzeciwu przez stronę skarżącą, postanowienie referendarza sądowego z dnia 28 listopada 2007 r. utraciło moc, w takiej sytuacji Sąd rozpatrzył wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Stowarzyszenie A z siedzibą w Ł. wystąpiło o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku).
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, iż osobie prawnej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Sąd uznał, iż wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z Krajowego Rejestru Sądowego, według stanu na dzień [...] Stowarzyszenie A w Ł. prowadzi szeroką działalność gospodarczą, a ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku wynika, iż pomimo zadłużenia na koniec roku [...] z tytułu zobowiązań krótkoterminowych w wysokości 3 514 849,03 zł, stan konta na rachunku bankowym na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 10 163,80 zł, wysokość zysków Stowarzyszenia za ostatni rok obrotowy ([...]) według bilansu wyniosła 293 649,44 zł, a przychody netto ze sprzedaży produktów za [...] r. wyniosły 1 741 493,83 zł.
W ocenie Sądu, powyższe pozwala sądzić, że Stowarzyszenie jest w stanie ponieść koszty wpisu w kwocie 2000 zł, a pozostałe koszty, o ile wystąpią, będą rozłożone w czasie. Na wskazanym przez wnioskodawcę rachunku bankowym zgromadzone zostały wystarczające środki na pokrycie kosztów postępowania, konto to nie zostało zablokowane, czy zabezpieczone, a więc nie ma przeszkód do dysponowania tymi środkami. Przeciwko Stowarzyszeniu nie jest prowadzona egzekucja, co wynika z Krajowego Rejestru Sądowego, a przychody wskazują, że odzyskuje płynność finansową.
Zauważyć należy, iż przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym wiąże się z wykazaniem przez wnioskodawcę, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Nie można się zgodzić ze stanowiskiem wnioskodawcy, że taka sytuacja istnieje w niniejszej sprawie
Stowarzyszenie, jako podmiot prowadzący szeroką działalność gospodarczą, w procedurze planowania wydatków powinno uwzględnić również uczestnictwo w postępowaniu sądowym związanym z wypłatą świadczeń pracownikom.
Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
bg