Uzasadnienie
III SA/Łd 743/14
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] (znak [...]) Wojewoda [...], działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 58, art. 110, art. 129 § 2 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...].
Z ustaleń poczynionych przez organ wynikało, że w dniu 8 listopada 2010 r. J. S. zawarł w Powiatowym Urzędzie Pracy umowę w przedmiocie przyznania jednorazowej pomocy finansowej w kwocie 19.187,00 na pokrycie wydatków związanych z podjęciem działalności gospodarczej. Umowa przewidywała szereg warunków, do wypełnienia których był zobowiązany J. S. Na wypadek niedotrzymania warunków umowy ustalono, iż J. S. zobowiązany jest do zwrotu wypłaconych mu środków w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania do zapłaty, wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi od dnia otrzymania wezwania.
W dniu 16 czerwca 2011 r. Powiatowy Urząd Pracy Nr [...] w Ł. wystosował wezwanie do zapłaty do J. S., a następnie w dniu 29 sierpnia 2011 r. ostateczne wezwanie do zapłaty. W dniu 10 września 2013 r. J. S. złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ł. pismo zawierające prośbę o umorzenie kwoty 19.187,00 zł wynikającej z niedotrzymania warunków umowy z dnia 8 listopada 2010 r.
Wniosek o umorzenie został rozpatrzony negatywnie – decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]o odmowie umorzenia. Decyzję organ wysłał do J. S. na adres [...] Ł., ul. A, czyli na adres do korespondencji, o którym zainteresowany poinformował Powiatowy Urząd Pracy w Ł. Odbiór przesyłki – w dniu 11 kwietnia 2014 r. - pokwitowała A. K., legitymująca się aktualnym pełnomocnictwem do doręczeń.
Organ nadmienił przy tym, iż nie posiadał wiedzy na temat udzielenia przez J. S. innej osobie ewentualnego pełnomocnictwa do reprezentowania go w sprawie wniosku o umorzenie należności z tytułu przyznanych jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej.
J. S. wniósł w dniu 28 kwietnia 2014 r. odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], które zawarł w dwóch pismach: 1) z 24 kwietnia 2014 r., skierowanym do Wojewody [...] i wysłanym w dniu 28.04.2014 r.;
2) z 24 kwietnia 2014 r., skierowanym do Prezydenta Miasta Ł. i wysłanym w dniu 28.04.2014 r. na adres Prezydenta Miasta Ł. Wojewoda [...] pismem z dnia 30 kwietnia 2014 r. przekazał do Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Ł. - działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł. - odwołanie wniesione przez skarżącego w piśmie z dnia 24.04.2014 r. skierowanym do Wojewody [...] i wysłanym w dniu 28.04.2014 r. na adres Wojewody [...]. Na pismo J. S. opatrzone datą 24.04.2014 r., skierowane do Prezydenta Miasta Ł. i wysłane w dniu 28.04.2014 r. na adres Prezydenta Miasta Ł. udzielono zainteresowanemu odpowiedzi, iż odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Ł. będzie rozpatrywane przez Wojewodę [...].
W pismach z dnia 24.04.2014 r. wysłanych w dniu 28.04.2014 r., zawierających odwołanie skarżący poinformował o innym niż dotychczas adresie do korespondencji: [...] Ł., ul. B. J. S. w odwołaniu wskazał z jakich przyczyn nie był w stanie wywiązać się z umowy. Podkreślił, że był zmuszony zrezygnować z prowadzenia działalności gospodarczej, a także z innej pracy zarobkowej, gdyż musiał opiekować się matką. Dodał, że sam jest osobą niepełnosprawną i schorowaną. Zainteresowany wskazał również na postępowanie sądowe i egzekucyjne, które podjęto. J. S. podniósł, iż decyzję w jego sprawie podjęto po 7 miesiącach, a posiadane informacje o jego sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej zostały wykorzystane na jego niekorzyść.
Wojewoda [...] ustalił, iż skarżący upoważnił do obioru jego korespondencji A. K., jednakże w sprawie wniosku o umorzenie należności z tytułu przyznanych jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej nie udzielił innej osobie pełnomocnictwa. W tej sprawie skarżący działał osobiście.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał na treść art. 129 § 2 k.p.a. stanowiącego, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Dalej na treść art. 40 § 1 k.p.a., zgodnie z którym pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi oraz na treść art. 41 § 1 k.p.a. stanowiącego, iż w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego.
Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, iż J. S. do dnia wydania zaskarżonej decyzji poinformował Powiatowy Urząd Pracy w Ł. jedynie o adresie do korespondencji w Ł., ul. A. O innym adresie do korespondencji (Ł., ul. B) zainteresowany poinformował Powiatowy Urząd Pracy w Ł. dopiero składając odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...].Organ nadmienił przy tym, że do niezwłocznego powiadomienia Powiatowego Urzędu Pracy w Ł. o każdej zmianie adresu skarżący zobowiązał się podpisując umowę o przyznanie mu jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej.
Wobec powyższego doręczenie decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] pod dotychczasowym adresem, o którym Powiatowy Urząd Pracy w Ł. był powiadomiony przez zainteresowanego (tj. [...] Ł., ul. A), ma skutek prawny.
Dalej Wojewoda wskazał, że przesyłkę listową poleconą zawierającą decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] odebrała w dniu 11 kwietnia 2014 r. A. K. legitymująca się aktualnym pełnomocnictwem do doręczeń. Przy czym, w sprawie wniosku o umorzenie należności z tytułu przyznanych jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej J. S. nie udzielił innej osobie pełnomocnictwa.
Biorąc pod uwagę wyżej wymienione okoliczności, zdaniem Wojewody [...], doręczenie J. S. decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nastąpiło w dniu 11 kwietnia 2014 r.
Organ wskazał, że decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] zawierała pouczenie o możliwości wniesienia odwołania do Wojewody [...], za pośrednictwem Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Ł. działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł., w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. W pouczeniu wskazany był również adres do korespondencji, na który należy wnieść odwołanie: Powiatowy Urząd Pracy w Ł., [...] Ł., ul. C. Z akt sprawy wynika, iż skarżący wniósł odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] dopiero w dniu 28 kwietnia 2014 r.
Dalej Wojewoda stwierdził, iż zważywszy na datę doręczenia decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], tj. 11 kwietnia 2014 r., termin do wniesienia odwołania przez skarżącego upłynął w dniu 25 kwietnia 2014 r. Odwołanie od decyzji wniesione zostało natomiast w dniu 28 kwietnia 2014 r., a zatem po upływie terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. Wojewoda [...] stwierdził też, iż zainteresowany wraz z odwołaniem od decyzji nie wniósł prośby o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Skargę na powyższe postanowienie Wojewody [...] wniósł J. S. wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i zobowiązanie Wojewody do nadania wniesionemu odwołaniu dalszego biegu, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazywał, iż zapadłe rozstrzygniecie jest dla niego krzywdzące, a samo uchybienie terminu do wniesienia odwołania było nieznaczne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od skarżącego – choroba skarżącego i konieczność opiekowania się chorą matką.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wnosił o oddalenie skargi w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 powoływanej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonego postanowienia sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Podstawową kwestią w niniejszej sprawie jest ustalenie czy odwołanie skarżącego od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...] orzekającej o odmowie umorzenia należności z tytułu przyznanych jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej zostało wniesione w przewidzianym ustawowo terminie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w myśl art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 powoływanej ustawy). Czternastodniowy termin, o którym mowa w art. 129 ust. 2 cyt. ustawy należy liczyć z uwzględnieniem regulacji zawartej w art. 57 k.p.a. Paragraf pierwszy tegoż przepisu, który stanowi, że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie (w niniejszej sprawie doręczenie skarżącemu decyzji), przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy podkreślić należy, iż z akt sprawy wynika, że decyzja Prezydenta Miasta Ł. z [...] została doręczona skarżącemu na adres wskazany przez samego skarżącego w umowie z Powiatowym Urzędem Pracy Nr [...] w Ł. (umowa o przyznanie jednorazowych środków na podjęcie działalności gospodarczej) i który to adres skarżący wskazywał w swoich kolejnych pismach kierowanych do organów administracji, tj. na adres: [...] Ł., ul. A. Odbiór przesyłki zawierającej wzmiankowaną decyzję pokwitowała w dniu 11 kwietnia 2014 r. A. K., legitymująca się aktualnym pełnomocnictwem do doręczeń. Wskazanych powyżej faktów, co do terminu doręczenia na wskazany adres i odbioru przez pełnomocnika do doręczeń co do zasady skarżący nie kwestionuje.
Zatem od 12 kwietnia 2014 roku rozpoczął bieg 14 dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji. Upłynął on zatem, tak jak wskazał organ odwoławczy, w dniu 25 kwietnia 2014 roku. W sprawie jest także niesporne, że skarżący J. S. wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji w dniu 28 kwietnia 2014 roku, a zatem po upływie 14 dniowego terminu do jego wniesienia.
W praktyce odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] skarżący zawarł w dwóch pismach: w piśmie opatrzonym datą 24.04.2014 r., skierowanym do Wojewody [...] i wysłanym w dniu 28.04.2014 r. oraz w piśmie opatrzonym datą 24.04.2014 r., skierowanym do Prezydenta Miasta Ł. i wysłanym w dniu 28.04.2014 r. na adres Prezydenta Miasta Ł. Powyższe jednak nie ma żadnego znaczenia dla ustalenia zachowania terminu do wniesienia odwołania w kontekście ustalenia, które z pism należy fatycznie traktować jako odwołanie od decyzji organu I instancji, albowiem obydwa wskazane pisma wysłane były w tym samym terminie – 28.04.214 r., a zatem po upływie ustawowego 14-dniwoego terminu do wniesienia odwołania.
Wskazać bowiem należy, że decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia odwołania do Wojewody [...], za pośrednictwem Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Ł. działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł., w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. W pouczeniu wskazany był również adres do korespondencji, na który należy wnieść odwołanie: Powiatowy Urząd Pracy w Ł., [...] Ł., ul.C.
Należy przy tym także zauważyć, iż dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bez znaczenia są wskazywane przez skarżącego przyczyny, z powodu których złożył on odwołanie po terminie. Zgodnie bowiem z art. 134 k.p.a. zd 1 organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu. Organ nie ma w tym zakresie żadnej swobody decyzyjnej i w praktyce podjęcie innego rozstrzygnięcia niż stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania byłoby naruszeniem prawa ze strony organu odwoławczego. Innymi słowy stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Gd 1482/96, niepublikowany). W sytuacji stwierdzenia przez organ II instancji, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, a zatem, że decyzja organu I instancji stała się ostateczna, nie może on przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, ma natomiast obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. Co istotne, a co próbuje kwestionować skarżący w treści skargi, nawet nieznaczne przekroczenie terminu do wniesienia odwołania zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 listopada 1996 roku, sygn. akt SA/Łd 2665/95).
W tej sytuacji uznać należy, że Wojewoda [...]wydał prawidłowe rozstrzygnięcie i uznać należy, iż nie doszło do naruszenia przez organ odwoławczy wskazanych wyżej przepisów prawa procesowego.
Wyjaśnić również należy, że podnoszona okoliczność wskazania przez skarżącego innego adresu do korespondencji, tj. adresu: Ł., ul. B zaistniała dopiero na etapie wniesienia przez skarżącego odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. W praktyce poinformował on zatem organ I instancji o innym adresie, ale dopiero w treści odwołania od decyzji. Organ pierwszoinstancyjny nie mógł zatem znać tego adresu wcześniej, a co za tym idzie prawidłowo wysłał decyzję na jedyny znany mu adres, tj. Ł., ul. A. Nadmienić przy tym należy, iż skarżący był pouczany przez organ I instancji o konieczności niezwłocznego powiadomienia Powiatowego Urzędu Pracy w Ł. o każdej zmianie adresu.
Reasumując, w ocenie Sądu, postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zaskarżone postanowienie nie narusza obowiązujących przepisów prawa.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
k.ż.