Uzasadnienie
III SA/Łd 765/12
Pismem z dnia 19 lipca 2012 r. S. P. (dalej skarżący) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. W treści skargi strona sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy, załączając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF".
W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że jest osobą o rzeczonym znacznym stopniu niepełnosprawności (jest całkowicie niewidomy). Wyjaśnił, że wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów nie jest stała – w niektórych miesiącach uzyskuje dochód w kwocie ok. 4.000 zł, ale w innych miesiącach dochód ten może być nawet o połowę niższy (z uwagi na liczbę przyjętych pacjentów – skarżący jest masażystą). Pozostające pod jego i jego żony opieką dzieci wymagają stałego leczenia z uwagi na przebyte choroby. Syn wymaga stałej diagnostyki po przebytej chorobie nowotworowej, a córka choruje na alergię i astmę.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną oraz córką (6 lat) i synem (2 lata). Zgodnie z oświadczeniem, jedyny dochód skarżącego stanowi dochód z działalności gospodarczej w kwocie ok. 4.000 zł. Skarżący nie wykazał posiadania domu, mieszkania ani innej nieruchomości. Nie posiada także żadnych oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Stąd też spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. e) wskazywanej ustawy. Tym samym wniosek skarżącego w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy korzysta on już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego też względu postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (pkt 1 postanowienia).
Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym.
Rozpoznając wniosek skarżącego referendarz miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, niedysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. W tym kontekście należy mieć przede wszystkim na uwadze obecną sytuację materialno-bytową i zdrowotną rodziny skarżącego. Przede wszystkim należy wskazać, że czteroosobowa rodzina utrzymuje się z dochodów skarżącego z działalności gospodarczej, które jednak – co istotne – nie maja charakteru stałego i ich wysokość jest zróżnicowana w poszczególnych miesiącach. Żona skarżącego pozostaje osobą niepracującą, co jednakże wynika z konieczności sprawowania opieki nad chorymi dziećmi. Istotne jest także, że niewątpliwie w gospodarstwie domowym skarżącego istotną część wydatków stanowią wydatki na świadczenia zdrowotne i leki, w związku ze wskazanymi schorzeniami dzieci skarżącego. Skarżący nie posiada także żadnych zasobów pieniężnych.
W tym stanie faktycznym należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e) oraz art. 262 i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.