Uzasadnienie
Decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] w sprawie skierowania G. J. na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Z akt sprawy wynika, że 15 maja 2020 r. do Prezydenta Miasta Ł. wpłynął wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] z 30 kwietnia 2020 r. o skierowanie G. J. na badanie lekarskie mające na celu ustalenie istnienia bądź braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii B wobec uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do stanu jej zdrowia. We wniosku prokurator poinformował, że w toku postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym dla [....] w Ł. i postępowania przygotowawczego prowadzonego przez prokuraturę ustalono, że G. J. w 2014 roku była hospitalizowana w związku z rozpoznaniem zespołu paranoidalnego F 20.0, następnie kontynuowała leczenie psychiatryczne, jednak od sierpnia 2018 r. nie zgłasza się do lekarza psychiatry. Zdaniem biegłego lekarza psychiatry (opinia ustna z 25 października 2019 r. wydana w toku postępowania sądowego) G. J. cierpi na przewlekłą chorobę psychiczną - schizofrenię paranoidalną, a brak leczenia powoduje pogłębienie się procesu psychotycznego.
Decyzją z [...] Prezydent Miasta Ł. skierował stronę na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia bądź braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
G. J. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, do którego załączyła szereg dokumentów m.in. zaświadczenie z teleporady udzielonej jej 26 maja 2020 roku w poradni zdrowia psychicznego.
Decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 ze zm.) – dalej "u.k.p." wynika, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ znajdzie się w posiadaniu informacji nasuwających zastrzeżenia co do warunków zdrowotnych kierowcy, zaś źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne. Skierowanie na badania lekarskie może nastąpić, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Organ odwoławczy podkreślił, że zarówno on, jak i organ I instancji nie jest organem uprawniony do weryfikowania twierdzeń wynikających z opinii biegłego lekarza psychiatry z 25 października 2019 r. odnośnie stanu zdrowia G. J. i ustaleń lekarzy w zakresie postawionej diagnozy.
Organ administracji nie dysponuje specjalistyczną wiedzą i umocowaniem do gromadzenia dokumentacji medycznej i do oceny stanu zdrowia strony pod kątem przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. Właściwą jednostką dokonującą weryfikacji stanu zdrowia w tym zakresie jest uprawniony lekarz wydający orzeczenie lekarskie co do istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Tym samym zdiagnozowanie przez wyspecjalizowanych lekarzy u G. J. jednostki chorobowej, która może stanowić przeciwwskazania do posiadania prawa jazdy, niezależnie od subiektywnych odczuć samej odwołującej, może wskazywać na istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Prowadzenie pojazdów przez osobę, u której rozpoznano jednostkę chorobową, która stanowi przeciwwskazania do posiadania prawa jazdy, może powodować zagrożenie w ruchu lądowym dla użytkowników dróg.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. zatem wobec uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia strony zasadnym jest skierowanie jej na badania lekarskie przeprowadzane w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
G. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] Nie zgadzając się z zaskarżoną decyzją podniosła, że wydano ją w następstwie szeregu przestępstw popełnionych na jej osobie, w tym m.in. przestępstwa polegającego na umieszczeniu jej szpitalu psychiatrycznym w 2014 r. Skarżąca wskazała również na zastrzeżenia co do obiektywizmu prokuratora, który złożył wniosek o skierowanie na badanie lekarskie, jak również biegłego psychologa, który wykonywał badanie jej stanu zdrowia. Zdaniem skarżącej brak jest podstaw do wydania decyzji w przedmiocie skierowania jej na badania lekarskie, bowiem brak uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do jej stanu zdrowia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Pismem z 9 listopada 2020 r. G. J., podtrzymując argumentację zawartą w skardze oraz opisując swoją aktualną sytuację życiową i zdrowotną, wniosła o cofnięcie skierowania na badanie lekarskie, ewentualnie o przedłużenie terminu do zgłoszenia się na badania lekarskie.
W dniu 4 lutego 2021 roku na skrzynkę mailową wydziału informacji tutejszego sądu wpłynęło kolejne pismo skarżącej do którego załączyła m.in.: postanowienie Prokuratora Rejonowego [...] z [..] odmawiające wyłączenia prokurator E. S. od prowadzenia postępowań w sprawach dotyczących skarżącej, uchwałę Okręgowej Rady Lekarskiej z 10 września 2019 r., badanie psychiatryczne z 27 listopada 2017 roku. Pismo powyższe wraz z załącznikami zostało do sądu nadane także pocztą tradycyjną i wpłynęło 9 lutego 2021 roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje
Skarga jest nieuzasadniona i dlatego podlega oddaleniu.
Na wstępie wskazać należy, że sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art.15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity Dz. U poz. 1842) zgodnie z którym przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Stosowne zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zostało wydane 22 grudnia 2021 r. i doręczone stronom.
Z uwagi na sytuację epidemiczną przeprowadzenie rozprawy stanowiłoby nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie ma możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległości z powodów technicznych, dlatego sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021 r., poz. 137) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, w rozpoznawanej sprawie sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy, co skutkuje oddaleniem skargi.
Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji stanowiły przepisy przywołanej na wstępie ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Stosownie zaś do art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia.
Powyższe regulacje prawne nie wskazują precyzyjnie, jakie zastrzeżenia należy uznać za wystarczające do skierowania danego kierowcy na badania lekarskie. Oznacza to, że właściwy organ administracji, po otrzymaniu informacji poddającej w wątpliwość należytą zdolność psychofizyczną kierowcy, powinien przeprowadzić postępowanie celem oceny, czy w konkretnym, badanym przypadku zastrzeżenia te są rzeczywiście tego rodzaju, że uzasadniają wydanie decyzji w oparciu o powołany art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2020 r. sygn. akr I OSK 1170/19 Lex nr 3034289).
W orzecznictwie przyjmuje się, że przy interpretacji powyższej przesłanki należy mieć na względzie cel ustawy o kierujących pojazdami, czyli zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym. Oczywistym zatem być musi, że dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym niezbędne jest czuwanie nad tym, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą w tym zakresie sprawność i to nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale również w okresie późniejszego z nich korzystania. W interesie społecznym jest bowiem, aby wszyscy kierowcy posiadali predyspozycje zdrowotne do prowadzenia pojazdów silnikowych, w sposób który nie będzie zagrażał nie tylko ich zdrowiu i życiu, lecz również wszystkich innych użytkowników dróg. Dlatego też zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów a sformułowanie, że mają być uzasadnione oznacza, że są one oparte na słusznych i usprawiedliwionych podstawach (por. wyroki: wyrok NSA z 7 września 2016 r., sygn. akt I OSK 1051/16, LEX nr 2118707, wyrok NSA z 3 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 605/14, wyrok NSA z 2 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 1938/17– orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA.).
Chodzi więc o sytuacje, gdy wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy wynikają z ujawnienia się pewnych obiektywnych okoliczności faktycznych, którym trudno jest z góry zaprzeczyć jako mających wpływ na zdolność prowadzenia pojazdu - bez dodatkowej, medycznej weryfikacji stanu zdrowia kierowcy. Przy czym - co należy podkreślić - wydanie decyzji kierującej na badanie lekarskie nie musi łączyć się z pewnością co do istnienia przeciwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdu. Nie jest zatem konieczne udowodnienie przez organ istnienia takich przeciwwskazań, lecz wystarcza wysokie prawdopodobieństwo istnienia takich przeciwwskazań (por. wyrok NSA z dnia 7 września 2016 r. o sygn. akt I OSK 1051/16 LEX nr 2118707). Ocena przesłanek uzasadniających wydanie danej osobie skierowania na badania musi być dokonana każdorazowo przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy sąd stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zasadnie orzekło o skierowaniu skarżącej na przedmiotowe badania lekarskie, bowiem za wiarygodną podstawę z pewnością uznać można wniosek prokuratora z 15 maja 2020 roku wraz z przywołanymi w nim okolicznościami i wskazaną w nim opinią biegłego psychiatry z 25 października 2019 roku wydaną w toku postępowania sądowego z udziałem skarżącej. Z wniosku prokuratora wynika, że skarżąca cierpi na zespół paranoidalny F 20.0, z tego powodu w 2014 roku była hospitalizowana, następnie kontynuowała leczenie psychiatryczne, jednak od sierpnia 2018 r. nie zgłasza się do lekarza psychiatry. Z opinii ustnej biegłego lekarza psychiatry z 25 października 2019 r. wydanej w toku postępowania sądowego wynika, że G. J. cierpi na przewlekłą chorobę psychiczną - schizofrenię paranoidalną, a brak leczenia powoduje pogłębienie się procesu psychotycznego.
Powyższe okoliczności, jak również rodzaj schorzenia na który cierpi skarżąca zdaniem sądu wskazują na istnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu jej zdrowia, mogących mieć wpływ na ewentualne istnienie przeciwwskazań do kierowania przez nią pojazdami mechanicznymi.
Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje przedstawione przez skarżącą w toku postępowania odwoławczego zaświadczenie dotyczące odbytej 26 maja 2020 roku teleporady w poradni zdrowia psychicznego. Z dokumentu tego wynika, że porada lekarska została udzielona przez telefon bez badania przedmiotowego, pacjentka neguje potrzebę leczenia psychicznego lub psychoterapii, nie przyjmuje leków, lekarz nie wykluczył celowej dyssymulacji. Tej treści zaświadczenie lekarskie nie rozwiewa wynikających z wniosku prokuratora wątpliwości dotyczących stanu zdrowia skarżącej oraz jego wpływu na jej zdolność do kierowania pojazdami. Z opinii biegłego sądowego w sposób jednoznaczny wynika, że skarżąca cierpi na przewlekła chorobę psychiczną wymagającą leczenia, jednak strona jest osobą bez poczucia choroby, zaś brak kontynuowania leczenia chorobę jej pogłębia. Także z przedstawionego przez stronę w toku postępowania sądowego badania psychiatrycznego z 27 listopada 2017 roku w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Ł. wynika, że w dacie wystawiania zaświadczenia brak było przeciwskazań zdrowotnych do prowadzenia przez stronę pojazdów mechanicznych, jednak wskazana jest okresowa kontrola w PZP oraz ponowne badanie za rok.
W toku postępowania administracyjnego ani w postępowaniu przed sądem skarżąca nie przedstawiła dokumentacji medycznej wskazującej że jest pod kontrolą lekarza ani aktualnego zaświadczenia z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. potwierdzającego brak przeciwskazań do kierowania pojazdami, mimo nałożonego na nią obowiązku kolejnej kontroli w tym przedmiocie w zaświadczeniu z 27 listopada 2017 roku.
Wyjaśnić dodatkowo należy, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Służy ona jedynie wyjaśnieniu istniejących w tym względzie uzasadnionych w ocenie sądu wątpliwości. Jeśli bowiem, w wyniku badania lekarskiego, okaże się, że stan zdrowia osoby skierowanej pozwala na kierowanie pojazdami, to nie zaistnieją podstawy prawne do pozbawienia takich uprawnień. Celem badań jest bowiem jedynie weryfikacja powziętych przez organ wątpliwości (vide: wyrok NSA z 27 października 2014 r., sygn. akt I OSK 584/13, wyrok WSA w Rzeszowie z 14 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 285/14 - baza orzeczeń nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
d.j.