Uzasadnienie
III SA/Łd 812/16
Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 roku, poz. 267 ze zm.) – dalej: k.p.a.; art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2015 r., poz. 155 ze zm.) - zwanej dalej: u.k.p.; art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 541 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] znak: [...] orzekającą o zatrzymaniu Ł.D. prawa jazdy kat. AB nr [...] na okres od 22 sierpnia 2015 r. do 22 listopada 2015 r.
Jak wynika z akt sprawy Starosta [...] zatrzymał Ł.D., na okres od 22 sierpnia 2015 roku do 22 listopada 2015 roku, prawo jazdy kat. AB za przekroczenie prędkości na obszarze zabudowanym. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że decyzja została wydana w związku z wpływem w dniu 1 września 2015 r. pisma Komendy Powiatowej Policji w O., w którym stwierdzono przekroczenie przez Ł.D. dopuszczalnej prędkości w obszarze zabudowanym o więcej niż 50 km/h.
Kwestionując wydane rozstrzygnięcie skarżący wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., w którym zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów władzy publicznej. Wskazał, iż na etapie postępowania przed organem I instancji zgłaszał wnioski dowodowe o: załączenie do akt postępowania kopii wyroku Sądu Okręgowego w Zamościu z dnia 13 stycznia 2015 roku o sygn. akt [...]- na okoliczność braku możliwości dokonania rzetelnych pomiarów prędkości przy pomocy urządzenia wykorzystanego do ich wykonywania w niniejszej sprawie; dopuszczenie dowodów z przesłuchania w charakterze świadków funkcjonariuszy policji, którzy kontrolowali prędkość i podjęli decyzję o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy - na okoliczność wykonywania przez nich czynności kontrolnych, warunków i przebiegu kontroli; dopuszczenie dowodu z przesłuchania w charakterze strony Ł.D. na okoliczność techniki poruszania się motocyklem, prędkości jazdy oraz warunków atmosferycznych w dacie kontroli.
Nie uwzględnienie powyższych wniosków stanowiło w ocenie strony skarżącej naruszenie zasad postępowania administracyjnego opisanych w art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 9 k.p.a., jak również uchybiło art. 75 k.p.a. Skarżący wskazał, że w niniejszej sprawie nie zostało wszczęte postępowanie wykroczeniowe, a zatem nie miał możliwości kwestionowania sposobu przeprowadzenia pomiarów i ich rzetelności ani składania wniosków umożliwiających zbadanie poprawności wykonywanych pomiarów. Wniósł o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności, uchylenie decyzji i zwrot prawa jazdy.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. orzekło o uchyleniu decyzji I instancji i umorzyło postępowanie w I instancji, z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
W wyniku rozpoznania skargi Ł.D. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawomocnym wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2016 r., III SA/Łd 64/16 uchylił zaskarżoną decyzję, jako wydaną z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 k.p.a., oraz orzekł w przedmiocie kosztów postępowania.
Po ponownym rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...]. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z dyspozycją art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Zgodnie zaś z art. 102 ust. 1c u.k.p. starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz.U. z 2012 r., póz. 1137 z późn. zm.) - powoływanej dalej: p.r.d.. Stosownie do art. 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d. policjant ma obowiązek zatrzymać prawo jazdy za pokwitowaniem w razie kierowania pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.
Zatrzymane prawo jazdy Policja przekazuje niezwłocznie, stosownie do art. 136 ust. 1 p.r.d., nie później niż w ciągu 7 dni, według właściwości, sądowi uprawnionemu do rozpoznania sprawy o wykroczenie, prokuratorowi lub staroście. Powyższe regulacje zostały wprowadzone do u.k.p. oraz p.r.d. ustawą z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw i weszły w życie z dniem 18 maja 2015 r.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że ze znajdującego się w aktach niniejszej sprawy zawiadomienia z dnia 22 sierpnia 2015 r. przekazanego Staroście [...] przez Komendę Powiatową Policji w O. wynika, że w dniu 22 sierpnia 2015 r. skarżący w miejscowości [...] 10, kierując motocyklem marki Suzuki o nr rej. [...] popełnił czyn, o którym mowa w art. 135 ust. 1 lit.a p.r.d., dopuszczając się przekroczenia prędkości o 56 km/h. Tym samym, Starosta [...] był zobligowany do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy na okres trzech miesięcy, licząc od daty zatrzymania dokumentu. Jednocześnie z uwagi na związany charakter decyzji wydawanej na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., organ nie mógł uwzględnić wniosków dowodowych skarżącego.
W skardze Ł.D., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucił rażącą obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść wydanego w sprawie orzeczenia, tj.:
- - art. 102 ust. 1 pkt 4 oraz art. 102 ust. 1 c u.k.p. poprzez zatrzymanie skarżącemu dokumentu prawa jazdy na okres 3 miesięcy z powodu przekroczenia przez niego dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, w sytuacji gdy skarżący kwestionuje fakt przekroczenia przez niego prędkości, a nadto nie został za swoje zachowanie ukarany mandatem karnym ani nie zostało przeciwko niemu wszczęte postępowanie o wykroczenie lub postępowanie karne, co powoduje, iż nie zostało uprawdopodobnione, że wystąpiło zdarzenie uprawniającego organ administracji publicznej do zatrzymania prawa jazdy;
- - art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie i niepodjęcie wszelkich kroków w celu wyjaśnienie stanu sprawy i jej należytego załatwienia, w szczególności poprzez oddalenie zgłoszonych przez skarżącego wniosków dowodowych, w sytuacji gdy ten nie miał innej możliwości przeprowadzenia przedmiotowych dowodów i wykazania swoich racji, co spowodowało niemożność wyjaśnienia czy pomiar prędkości przy pomocy urządzenia pomiarowego (fotoradaru) został w dniu 22 sierpnia 2015 r. wykonany w sposób prawidłowy, umożliwiający ustalenie rzeczywistej prędkości motocykla, którym poruszał się skarżący w dacie kontroli;
- - art. 8, art. 11, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji niezgodnie z wymaganiami wskazanymi w tym przepisie, w sposób zbyt lakoniczny i niewyczerpujący, a w konsekwencji uniemożliwiający kontrolę decyzji oraz zbadanie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ, powodując tym samym naruszenie zasady zaufania uczestników postępowania do organów administracji publicznej, a w szczególności poprzez: zaniechanie odniesienia się do zarzutów dotyczących odmowy przeprowadzenia postępowania dowodowego celem ustalenia prawidłowości pomiarów wykonanych przy pomocy fotoradaru, w sytuacji gdy nie zostało wszczęte postępowanie karne ani wykroczeniowe, w którym możliwe byłoby kwestionowanie przez skarżącego przekroczenia przez niego prędkości dopuszczalnej w ternie zabudowanym o 57 km/h, niewskazanie i niewyjaśnienie podstawy prawnej uprawniającej do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy przez Starostę [...] tylko na podstawie informacji o przekroczeniu prędkości przez skarżącego.
Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji I i II instancji, ewentualnie o stwierdzenie nieważności oraz zasadzenie kosztów postępowania. Ponadto wniósł o rozważenie możliwości zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego do czasu zakończenia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie o sygn. akt 24/15, dotyczącej zbadania konstytucyjności przepisów stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] z dnia [...], orzekające o zatrzymaniu Ł.D. prawa jazdy na okres trzech miesięcy, zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 104 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2015 r., poz. 155 ze zm.) - zwanej dalej: u.k.p. oraz art. 135 ust. 1 pkt 1 a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) – dalej: p.r.d., wprowadzone do porządku prawnego ustawą z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 541 ze zm.), z mocą obowiązującą od dnia 18 maja 2015 r.
Natomiast zasadniczą kwestią sporną pozostaje możliwość wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy jedynie w oparciu o informację organu kontroli ruchu drogowego, bez uprzedniego podjęcia przez organ administracji jakichkolwiek działań w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, pozwalającego na stwierdzenie, że skarżący, kierując pojazdem, rzeczywiście dopuścił się przekroczenia prędkości o ponad 50 km/h w obszarze zabudowanym, co uzasadniałoby wydanie decyzji na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p.
Stosownie do treści powołanego art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.
Starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (art. 102 ust. 1c u.k.p.)
Stosownie do art. 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d. policjant ma obowiązek zatrzymać prawo jazdy za pokwitowaniem w razie kierowania pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.
Zatrzymane prawo jazdy Policja przekazuje niezwłocznie, stosownie do art. 136 ust. 1 p.r.d., nie później niż w ciągu 7 dni, według właściwości, sądowi uprawnionemu do rozpoznania sprawy o wykroczenie, prokuratorowi lub staroście.
Z treści powołanych przepisów wynika zatem, że decyzja administracyjna o zatrzymaniu prawa jazdy w związku z przekroczeniem przez kierującego pojazdem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym podejmowana jest na podstawie ustaleń właściwego organu kontroli ruchu drogowego, które to ustalenia nie mogą być weryfikowane, czy też kwestionowane przez organ wydający tę decyzję, który orzeka w tym przedmiocie obligatoryjnie. Powyższe oznacza, że organ administracji orzekający w przedmiocie zatrzymania prawa jady nie jest uprawniony do przeprowadzenia własnych ustaleń dotyczących faktu przekroczenia prędkości przez kierującego, nie może z urzędu, czy też na wniosek powoływać dowodów na powyższą okoliczność, a jedyną przesłanką przesądzającą o obowiązku wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy stanowi informacja właściwego organu kontroli ruchu drogowego. Natomiast ustalenia tego organu mogą być podważane jedynie w trybie postępowania przed sądem powszechnym.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, iż z załączonego do akt administracyjnych zawiadomienia z dnia 22 sierpnia 2015 r. Komendy Powiatowej Policji w O. wynika, że w dniu 22 sierpnia 2015 r. skarżący w miejscowości [...] 10, kierując motocyklem marki Suzuki o nr rej. [...] popełnił czyn, o którym mowa w art. 135 ust. 1 lit.a p.r.d., dopuszczając się przekroczenia prędkości o 56 km/h w obszarze zabudowanym.
Tym samym w ocenie Sądu, wszczęcie w stosunku do osoby skarżącego, postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy na okres 3 miesięcy było zasadne, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W związku powyższym zarzut skargi, co do naruszenia przepisów prawa materialnego uznać należy za niezasadny.
Za chybione Sąd uznał również zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w zakresie błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w sposób pozwalający na stwierdzenie faktycznego przekroczenia przez skarżącego prędkości o ponad 50 km/h w obszarze zabudowanym. Jak już bowiem wcześniej wskazano organ administracji orzekający w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. nie jest uprawniony do przeprowadzania ustaleń faktycznych, czy też gromadzenia materiału dowodowego w tym zakresie, a wydając decyzję w tym przedmiocie jest związany informacją otrzymaną od właściwego organu kontroli ruchu drogowego. Wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego zaskarżona decyzja nie narusza także przepisów art. 8, art. 11 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Kolegium wskazało na podstawę prawną jego wydania oraz motywy jakim kierowało się orzekając o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy na okres wskazany w decyzji.
Natomiast, co do zawartego w skardze wniosku o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu zakończenia zawisłego przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowania w sprawie K 24/15 Sąd stwierdza, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 11 października 2016 r., K 24/15 orzekł, że "art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (j.t. Dz.U.2016.627, ze zm.) w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz.U.2012.1137, ze zm.):
- a) w zakresie, w jakim przewiduje stosowanie wobec tej samej osoby, za ten sam czyn, sankcji administracyjnej w postaci zatrzymania prawa jazdy i odpowiedzialności prawnokarnej za wykroczenie, jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego 22 listopada 1984 r. w Strasburgu (Dz.U.2003.42.364) i art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku 19 grudnia 1966 r. (Dz.U.1977.38.167),
- b) w zakresie, w jakim nie przewiduje sytuacji usprawiedliwiających – ze względu na stan wyższej konieczności – kierowanie pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, jest niezgodny z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji".
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.
D.CZ.