Uzasadnienie
III SA/Łd 84/12
M. K. (dalej skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Wyrokiem z dnia 14 marca 2012 r. Sąd oddalił skargę.
Wnosząc o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem skarżąca wystąpiła jednocześnie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, załączając – po wezwaniu Sądu – wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF".
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem K. K. i córką E. K. Na dochody gospodarstwa domowego – zgodnie z oświadczeniem skarżącej – składają się dochody z tytułu świadczeń emerytalnych obojga małżonków w łącznej kwocie 1.400 zł oraz renta chorobowa córki w kwocie 760 zł. Skarżąca jest właścicielem domu o powierzchni 80 m2 oraz działki rolnej o powierzchni 300 m2. Nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. W uzasadnieniu wniosku wskazała natomiast, że zarówno ona jak i jej mąż są osobami schorowanymi, co łączy się z koniecznością ponoszenia zwiększonych kosztów leczenia i zakupu leków, które wyliczyła na ok. 800 zł miesięcznie.
Ponadto wskazała na fakt ponoszenia opłat z tytułu energii elektrycznej (800 zł rocznie), opału na zimę (5.000 zł rocznie), podatku od nieruchomości (1.200 zł) oraz opłat miesięcznych – woda (120 zł), telefon (80 zł).
Referendarz Sądowy zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Stąd też, w ocenie referendarza, spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. e) wskazywanej ustawy. Tym samym wniosek skarżącej w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy skarżąca korzysta już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego też względu postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (pkt 1 postanowienia).
Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym.
Rozpoznając wniosek skarżącej referendarz miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. W tym kontekście należy mieć na uwadze sytuację materialno-bytową skarżącej, a przede wszystkim fakt, iż utrzymuje się ona wraz z mężem i córką jedynie z dochodów z tytułu świadczeń emerytalnych obojga małżonków oraz renty chorobowej córki. Łączny dochód w gospodarstwie domowym skarżącej zamyka się kwotą 2.160 zł, co daje średniomiesięcznie na jednego członka rodziny ok. 700 zł. Skarżąca ponosi przy tym niewątpliwie koszty utrzymania, a ponadto – jak wskazała – zwiększone koszty zakupu leków i zapewnienia świadczeń zdrowotnych. Nie posiada przy tym żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych, nie osiąga także dodatkowych dochodów.
W tym stanie faktycznym należy uznać, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e) oraz art. 262 i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.