Uzasadnienie
J. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na fakt, iż przed wniesieniem skargi, tj. w dniu 1 września 2020 r., skarżąca złożyła do ZUS wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i w tym zakresie toczy się postępowanie, a zatem skarga jako przedwcześnie wniesiona winna być odrzucona. Organ wskazał ponadto, iż skarga została nadana przez stronę po terminie tj. 18 września 2020 r., w sytuacji, gdy decyzja Nr [...] została doręczona 18 sierpnia 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Jeżeli stronie przysługuje prawo zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa (art. 52 § 3 p.p.s.a.).
W doktrynie podkreśla się zgodnie, że skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, o ile tylko służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Tym samym, dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia jakiegokolwiek środka zaskarżenia, dopóty wniesienie skargi na ten akt lub czynność do sądu administracyjnego, jako przedwczesne jest niedopuszczalne. To ostatnie nie dotyczy środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przypadku tego środka zaskarżenia, strona jest uprawniona i zobowiązana zdecydować, czy skorzysta z takiego środka zaskarżenia, a zatem czy wniesie ona wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy przez ten sam organ, czy też od razu – nie korzystając ze wskazanego wyżej środka zaskarżenia – wniesie skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego (M. Jagielska w: "Komentarz Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi", red. R. Hauser, M. Wierzbowski).
Prawo wyboru zostało pozostawione stronie, jednakże powyższe nie oznacza, że strona może wnieść zarówno wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i skargę do sądu administracyjnego. Skargę do sądu administracyjnego wnosi strona, gdy nie korzysta z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jeżeli zatem wystąpi z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, to traci możliwość wniesienia skargi do sądu. W przypadku zaś złożenia obydwu tych środków, skarga będzie podlegała rozpoznaniu przez sąd jedynie wówczas, gdy zostanie wniesiona, jako pierwsza. Niedopuszczalne jest bowiem, aby ta sama decyzja była przedmiotem oceny organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym oraz jednocześnie sądu administracyjnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W niniejszej sprawie, strona skarżąca – prawidłowo pouczona o przysługującym jej prawie oraz możliwościach zaskarżenia decyzji z [...] – decydując się na złożenie w dniu 1 września 2020 r. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zrezygnowała z uprawnienia do wniesienia skargi na decyzję nr [...]. Wynikająca z treści przepisu art. 52 § 3 p.p.s.a. możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji nieostatecznej w administracyjnym toku instancji, od której stronie przysługuje zwyczajny środek prawny, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie może być intepretowana jako prawo do równoczesnego korzystania z dwóch możliwości wzruszenia decyzji administracyjnej. Wybór przez stronę środka zaskarżenia determinuje dalsze postępowania w sprawie. W przypadku skorzystania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, sąd nie może rozpoznać skargi, która dotyczy rozstrzygnięcia wydanego w I instancji.
Dopiero akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, otworzy drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Na marginesie jedynie wskazać należy, że nawet gdyby potraktować wniesioną w niniejszej sprawie skargę, jako dotyczącą rozstrzygnięcia ZUS z [...], to podlegałaby ona również odrzuceniu z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia. Skargę do sądu wnosi się bowiem w terminie 30 dni od dnia otrzymania decyzji (art. 53 § 1 p.p.s.a.). Termin ten nie został przez stronę dochowany, bowiem doręczenie decyzji ZUS nastąpiło w dniu 18 sierpnia 2020 r., a skargę nadano 18 września 2020 r., w sytuacji gdy termin do jej wniesienia upłynął z dniem 17 września 2020 r.
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
R.T.