Uzasadnienie
III SA/Łd 878/14
Pismem z dnia 14 września 2014 r. S. B. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] (Nr [..]) w przedmiocie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009.
Postanowieniem z dnia 28 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę. Następnie strona skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, załączając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF".
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni ok. 13 ha, z zabudowaniami gospodarczymi z lat 60., gospodarstwo to leży w leju depresyjnym kopalni Bełchatów i dlatego nie nadaje się do prowadzenia działalności rolnej. Gospodarstwo domowe wnioskodawcy obciążone jest koniecznością spłaty kredytu bankowego zaciągniętego na remont centralnego ogrzewania i bieżących napraw. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz synem (17 lat) i córką (13 lat). Jest właścicielem domu o powierzchni 120 m2 (jak wyjaśnił - w części niewykończonego z lat 60.). Jedyne dochody gospodarstwa domowego stanowi obecnie wynagrodzenie żony skarżącego w kwocie 1.973,49 zł brutto.
Skarżący – jak wyjaśnił – do końca listopada uzyskiwał dochody z tytułu umowy o pracę, obecnie jest bezrobotny. Nie zadeklarował posiadania żadnego wartościowego majątku, oszczędności ani papierów wartościowych.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi przesłankę niezbędną do całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przede wszystkim należy wskazać na sytuację materialno-bytową skarżącego, w tym kwotę osiąganego dochodu i niezbędnych wydatków. Skarżący wraz z żoną otrzymuje się z jej dochodów z tytułu wynagrodzenia w wysokości ok. 2.000 zł miesięcznie. Z tego dochodu skarżący ponosi koszty bieżącego utrzymania, w tym – co szczególnie istotne – koszty utrzymania dwójki małoletnich dzieci. Gospodarstwo domowe wnioskodawcy obciążone jest także koniecznością spłaty kredytu bankowego w wysokości 19.000 zł, zaciągniętego w związku z koniecznością wykonania bieżących napraw domu i generalnego remont centralnego ogrzewania.
Uwzględniając powyższe ustalenia, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (127 zł) oraz fakt, że przed tutejszym sądem ze skargi wnioskodawcy zwisła jeszcze inna sprawa, w której wpis wynosi 545 zł, stosownie do treści art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zasadnym jest więc przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Ubocznie należy podnieść, że zwolnienie od kosztów sądowych orzeczone w postanowieniu działa od daty złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy – jak wielokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny – wywiera bowiem skutki prawne od daty jego wniesienia. Nie obejmuje natomiast zwolnienia od kosztów, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 125/04, z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt I OZ 203/10).
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.